IV SA/Wr 770/17

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. U. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 27 października 2017 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na pismo referendarza sądowego z dnia 8 grudnia 2017 r. wzywające stronę do złożenia powyższego wniosku na urzędowym formularzu skarżący złożył na formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżący podał, że jest osoba samotną, niepełnosprawną, co potwierdził orzeczeniem o [...] stopniu niepełnosprawności oraz osobą przewlekle chorą. Ma problemy z pamięcią i nie jest w stanie samodzielnie występować przed sądem. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty rodzinnej, którą otrzymuje w wysokości [...] zł netto miesięcznie po dokonaniu potrąceń komorniczych, zaliczki na podatek i składki na ubezpieczenie zdrowotne, co potwierdza nadesłane zaświadczenie ZUS. Podał, że korzysta z pomocy społecznej, co potwierdzają nadesłane decyzje organu pomocy społecznej np. decyzja przyznająca zasiłek stały w kwocie [...] zł lub zasiłek celowy w kwocie [...] zł albo w kwocie [...] zł, z których wynika także, że skarżący mieszka sam i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wyjaśnił także, że wyrokiem sądu został zobowiązany do opuszczenia zajmowanego lokalu mieszkalnego, a z nadesłanych wraz ze skargą decyzji organu pomocy społecznej wynika, że skarżący ma zadłużenie czynszowe i oczekuje na przydział innego lokalu socjalnego (np. k- 11, k-13). Według wyjaśnień skarżącego zadłużenie czynszowe wynosi [...] zł, a obowiązek alimentacyjny wobec małoletniego dziecka wynosi 300 zł miesięcznie. W roku 2016 przychód z tytułu renty wyniósł [...] zł, co wynika z informacji PIT-40A. Podał, że nie posiada nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych, wierzytelności i oszczędności. Nadesłał także wezwanie do zapłaty odszkodowania wraz z odsetkami za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego w wysokości [...], rachunki za prąd 83,21 zł oraz rachunki za leki i recepty. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżący jest osobą samotną, niepełnosprawną, utrzymującą się z niskiej renty, a także mając na względzie dane zawarte w uzasadnieniu opisanych wyżej decyzji organu pomocy społecznej przyznających skarżącemu prawo do zasiłków celowych, które przysługują osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, jak również wysokość wykazanych wydatków związanych z utrzymaniem i brak majątku, przyjąć trzeba, że wykazał on, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z tych względów, w pkt I sentencji, przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.