IV SA/Wr 771/17
PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-02-01
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest samotna, niepełnosprawna, utrzymuje się z niskiej renty i korzysta z pomocy społecznej, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, a także czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w takiej sytuacji jest zbędny?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. W sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej strona jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy przepisów szczególnych, co czyni wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zbędnym i uzasadnia umorzenie postępowania w tym zakresie.Stan faktyczny
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata został złożony przez W. U. w sprawie ze skargi na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku celowego. Pierwszy wniosek złożony na nieurzędowym formularzu został pozostawiony bez rozpoznania. Skarżący, osoba samotna, niepełnosprawna, utrzymująca się z niskiej renty, złożył poprawiony wniosek na urzędowym formularzu, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. II. Umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. U. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W niniejszej sprawie zarządzeniem starszego referendarza sądowego z dnia 10 stycznia 2018 r. pozostawiono bez rozpoznania pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy z uwagi na to, że wniosek ten nie został złożony na urzędowym formularzu.
Pismem z dnia 18 stycznia 2018 r. skarżący wniósł sprzeciw od tego zarządzenia, w odrębnym piśmie opatrzonym tą samą datą, podał, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 771/17 k-32. Do pisma tego dołączył złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, w którym w rubryce nr 3.5 obejmującej dane czego dotyczy sprawa podał, że jest to sprawa z zakresu pomocy społecznej, sygn. akt IV SA/Wr [...].
Złożony na urzędowym formularzu wniosek został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 771/17, gdyż potwierdza to treść pisma skarżącego z dnia 18 stycznia 2018 r., złożonego wraz z tym wnioskiem, w którym skarżący podał, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 771/17. Również na kopercie zawierającej tą przesyłkę skarżący podał sygnaturę akt niniejszej sprawy IV SA/Wr 771/17.
W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżący podał, że jest osoba samotną, niepełnosprawną, co potwierdził orzeczeniem [..] niepełnosprawności oraz osobą przewlekle chorą. Ma problemy z [...] i nie jest w stanie samodzielnie występować przed sądem. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty rodzinnej, którą otrzymuje w wysokości [...] zł netto miesięcznie po dokonaniu potrąceń komorniczych, zaliczki na podatek i składki na ubezpieczenie zdrowotne, co potwierdza nadesłane zaświadczenie ZUS. Podał, że korzysta z [...], co potwierdzają nadesłane decyzje organu [...] np. decyzja przyznająca zasiłek [..] w kwocie [...] zł lub zasiłek [...] w kwocie [...] zł albo w kwocie [..] zł, z których wynika także, że skarżący mieszka sam i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wyjaśnił także, że wyrokiem sądu został zobowiązany do opuszczenia zajmowanego lokalu mieszkalnego, a z nadesłanych wraz ze skargą decyzji organu [...] wynika, że skarżący ma zadłużenie [..] i oczekuje na przydział innego lokalu [...] (np. k- 11, k-13 akt sprawy o sygn. IV SA/Wr 770/17). Według wyjaśnień skarżącego zadłużenie [...] wynosi [..] zł, a obowiązek alimentacyjny wobec małoletniego dziecka wynosi [...] zł miesięcznie. W roku 2016 przychód z tytułu renty wyniósł [...] zł, co wynika z informacji PIT-40A. Podał, że nie posiada nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych, wierzytelności i oszczędności.
Dodać należy, że wspomniane wyżej dokumenty źródłowe dotyczące sytuacji materialnej skarżącego, w tym np. powołane wyżej decyzje organu [...], informacja PIT-40A, orzeczenie o niepełnosprawności, zaświadczenie ZUS, a także wezwanie do zapłaty odszkodowania wraz z odsetkami za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego w wysokości [...] zł (k-30 sygn. akt IV SA/Wr 770/17), rachunki za prąd 83,21 zł oraz rachunki za leki i recepty, znajdują się w aktach sprawy o sygn. akt IV SA/Wr [...], w której skarżącemu postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia [..] przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu (pkt I sentencji).
W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym.
Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Mając na uwadze, że skarżący jest osobą samotną, niepełnosprawną, utrzymującą się z niskiej renty, a także mając na względzie dane zawarte w uzasadnieniu opisanych wyżej decyzji organu [..] przyznających skarżącemu prawo do zasiłków [...], które przysługują osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, jak również wysokość wykazanych wydatków związanych z utrzymaniem i brak majątku, przyjąć trzeba, że wykazał on, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Z tych względów, w pkt I sentencji, przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji.
W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i art. 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło