IV SA/Wr 774/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 października 2011 r. sprawy ze skargi . S. na decyzję Rektora Akademii Medycznej we W. z dnia 2 stycznia 2008 r. nr ... w przedmiocie skreślenia z listy studentów I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 (dwieście) złotych. Decyzją z dnia 15 marca 2007 r. Nr ... wydaną z powołaniem się na przepisy art. 190 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz § 3 ust. 4 zarządzenia nr 59/XIV R/2007 Rektora Akademii Medycznej we W. z dnia 28 czerwca 2007 r. Regulamin studiów Akademii Medycznej we W. Dziekan Wydziału Zdrowia Publicznego Akademii Medycznej we W. skreślił S. z listy studentów Wydziału Zdrowia Publicznego z dniem 15 marca 2007. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że powodem skreślenia z listy studentów jest nie złożenie w terminie pracy dyplomowej i egzaminu dyplomowego. S. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, wnioskując o przywrócenie w poczet studentów Akademii Medycznej we W. i umożliwienie ukończenia jednolitych studiów magisterskich poprzez złożenie pracy dyplomowej i egzaminu dyplomowego w indywidualnym rozkładzie. Odwołująca podniosła, że nie złożenie pracy dyplomowej i egzaminu dyplomowego nie było wynikiem złej woli ani lekceważącego stosunku do nauki, a splotu wydarzeń o charakterze losowym dotyczącego życia zawodowego i zdrowia. Wskazała, że początkowo prosiła o przesunięcie terminu złożenia pracy w związku z tematem jaki obrała , a mianowicie "...". Wywodziła , że potrzebowała czasu do sprowadzenia ze S...literatury zgłębiającej temat i dokonania tłumaczeń oraz odnalezienia grupy leczących się hazardzistów celem przeprowadzenia w tej grupie badań. Było to trudne z uwagi na to, że grupa lecząca się w Warszawie pod opieką dr L. S. liczyła 12 osób, a więc niespełniana wymogów minimum statystycznego. Dalej opisała problemy związane z zatrudnieniem i posiadanymi zobowiązaniami, doznanym urazem kolana prawego, przebytym zabiegiem operacyjnym i żmudną rehabilitacją. Odwołująca podniosła także , że w marcu 2005 r. złożyła podanie o reaktywowanie studiów, na które nie uzyskała odpowiedzi do dnia dzisiejszego. We wrześniu 2005 roku w rozmowie telefonicznej uzyskała informację, że na roku V zostały już utworzone grupy i nie ma już wolnych miejsc. Podała też , że w 2005 r. doznała urazu barku i do 2006 r. wymagała rehabilitacji. Na poparcie swoich twierdzeń strona przedstawiła między innymi: zaświadczenia lekarskie z 20 sierpnia 2003 r. i z 28 marca 2007 r. , kserokopie skierowania na rehabilitację z dnia 14 listopada 2003 r. Rektor Akademii Medycznej we W. decyzją z dnia 2 stycznia 2008 r. Nr ... wydaną na podstawie art. 190 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz § 3 ust. 4 zarządzenia nr 59/XIV R/2007 Rektora Akademii Medycznej we W. z dnia 28 czerwca 2007 r. Regulamin studiów Akademii Medycznej we W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach decyzji ostatecznej wskazał, że odwołująca absolutorium uzyskała w 2001 r., nie złożyła jednak pracy magisterskiej w terminie. Podał, że strona zwróciła się w dniu 31 maja 2005 r. o powtarzanie V roku studiów, na co otrzyma-ła zgodę w dniu 5 kwietnia 2005 r. Nie przystąpiła jednak do procedury jego powtarza-nia, co skutkowało skreśleniem z listy studentów . Zgodnie z § 39 ust. 3 Regulaminu studiów Akademii Medycznej we W., obowiązującego w tamtym czasie, wzno-wienie studiów może się odbyć, jeżeli przerwa w nich trwała do 3 lat. W przypadku strony przerwa w studiach na dzień 10.04.2007 r. wynosiła 5 lat, a zatem zgodnie z regula-minem nie mogła ubiegać się o przywrócenie w poczet studentów. W dniu 01.05.2007 r. strona skierowała pismo do Rektora Akademii Medycznej we W., w którym ponownie zwróciła się z prośbą o przywrócenie w poczet studentów i umożliwienie jej ukończenia jednolitych studiów magisterskich poprzez złożenie pracy dyplomowej i egzaminu dyplomowego w indywidualnym rozkładzie godzin z tym uzasadnieniem , że o decyzji Dziekana zezwalającej na powtarzanie V roku informacje uzyskała w dniu 10.04.2007 r. , bowiem wcześniej została wprowadzona w błąd przez pracownika dziekanatu, że nie ma jej na liście studentów. Podniosła również, że podstawą na jaką po-woływał się Dziekan Wydziału Zdrowia Publicznego w piśmie z dnia 10.04.2007 r. w kwestii wznowienie studiów był obecnie obowiązujący regulamin, a nie regulamin z cza-su w którym odwołująca rozpoczynała studia.Według Rektora w przedmiotowej sprawie istotny jest fakt, nie dokonania przez stronę procedury związanej z możliwością powta-rzania V roku, mimo że taką informację uzyskała. Strona otrzymała szanse powtarzania roku, lecz w wyniku własnych działań, a raczej ich braku nie dokonała wpisu na powta-rzany rok. Natomiast nie do przyjęcia jest argumentacja strony jakoby powołanie się na obowiązujący regulamin studiów było naruszeniem prawa, a o zmianie regulaminu należało ją poinformować pisemnie za potwierdzeniem odbioru. Zdaniem Rektora żaden student nie jest pisemnie informowany o zmianie regulaminu, a obowiązkiem studenta jest znajomość regulaminu, a już w szczególności regulaminu studiów. Według organu odwoławczego brak możliwości ponownego przyjęcia w poczet studentów Akademii Medycznej na 5 letnie jednolite studia magisterskie, celem ukończenia i dopełnienia ww. procedury, jest również wynikiem wygaszania kształcenia, prowadzonego w ramach 5 letnich jednolitych studiów magisterskich niestacjonarnych. Obowiązująca podstawa prawna kształcenia prowadzonego na jednolitych studiach magisterskich wymaga reali-zacji przez studenta programu kształcenia o łącznym wymiarze 6100 godzin. Ta sytua-cja determinuje potrzebę uzupełniania programu studiów od co najmniej III roku. Brak w roku akademickim 2007/2008 kształcenia na roku III powoduje, że nie jest możliwe uzu-pełnienie brakujących do poziomu 6100 godzin wymiaru godzin dydaktycznych, w ra-mach niestacjonarnych jednolitych studiów magisterskich. Tymczasem strona zrealizo-wała program w łącznym wymiarze 1615 godzin, co powoduje, że brakuje jej 4485 go-dzin. Rozwiązaniem dla strony jest uzupełnienie wykształcenia w ramach studiów po-mostowych, a następnie 2 letnich studiów magisterskich uzupełniających na kierunku Pielęgniarstwo. Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi wniesionej przez S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. , w której skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, przyjęcie w poczet studentów z możliwością złożenia pracy dyplomowej i egzaminu dy-plomowego, względnie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Skarga oparta została na zarzucie naruszenie następujących przepisów prawa , a to : -art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający interes społeczny oraz słuszny interes obywateli oraz w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli - poprzez dezinformujące działanie organów uczelni i wprowadzenie w błąd stron postępowania co do faktu i treści podjętych decyzji rozstrzygających o ich istot-nych sprawach; - art. 9 k.p.a. poprzez naruszenie zasady wyczerpującego informowania stron o okoliczno-ściach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków bę-dących przedmiotem postępowania administracyjnego, a przede wszystkim, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, poprzez dezinformujące działanie organów uczelni i wprowadzenie w błąd stron postępowania co do faktu i treści podjętych decyzji rozstrzygających o ich istotnych spr-awach ; -art. 14 § 1 k.p.a., poprzez naruszenie zasady pisemności postępowania administracyj-nego, a to przez telefoniczne przekazanie informacji rozstrzygających o istotnych upraw-nieniach studenta, które to uprawnienia powinny być rozstrzygane w formie decyzji admi-nistracyjnych w zw. z art. 35 § 1, § 2i§3 k.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy w termi-nie nakazanym przez prawo tj. niezwłocznego załatwienia wobec tego, że charakter spra-wy tego wymagał, ewentualnie braku załatwienia sprawy w terminie 1 miesiąca od dnia złożenia pisma , -art. 109 § 1 k.p.a. poprzez niedoręczenie decyzji w przedmiocie możliwości powtarzania V roku studiów w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późniejszymi zmianami) w zw. z art. 104 § 1 k.p.a. wyrażającym zasadę, że indywidualne sprawy studenckie są rozstrzygane w formie decy-zji administracyjnych, od których służy odwołanie otwierające drogę do sądowego kwe-stionowania spraw rozstrzyganych przez organy uprawnione do ich wydawania. Ponadto skarżąca podniosła zarzut nieskuteczności doręczenie jej skarżonej decyzji z uwagi na naruszenie art. 40 § 2 k.p.a., co – według skarżącej - powoduje to, że termin do wniesienia skargi przez nią nie biegnie. Wskazała ,że Rektor Akademii Medycznej we W. pismem z dnia 21 listopada 2007 roku został poinformowany o fakcie ustano-wienia pełnomocnika w sprawie oraz o skutkach prawnych wynikających z tego faktu, na dowód czego załączyła kserokopię pisma z dnia 21 listopada 2007 r. wraz z dowodem nadania. Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja została doręczona w sposób sprzeczny z art. 39 k.p.a., bowiem Rektor Akademii Medycznej doręczył przedmiotową decyzję bez pokwitowania, co uniemożliwia wykazanie faktu oraz daty doręczenia pisma stronie. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi zawsze poprzedza sprawdzenie jej wymogów formalnych, w tym dopuszczalności wniesienia skargi. Przed wszystkim Sąd administracyjny rozpoznając sprawę ze skargi na decyzję administracyjną w pierwszej kolejności zobowiązany jest badać , czy został dochowany termin wskazany w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)(zwanej dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Od tego bowiem momentu rozpoczyna bieg termin do wniesienia skargi, jednocześnie fakt doręczenia decyzji administracyjnej skutkuje tym, że wchodzi ona do obrotu prawnego. Należy wskazać że trzydziestodniowy termin rozpoczyna bieg od dnia doręczenia rozstrzygnięcia stronie skarżącej, a w określonych sytuacjach termin ten rozpocznie bieg w momencie doręczenia rozstrzygnięcia pełnomocnikowi strony. Zgodnie bowiem z art. 40 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego - który niewątpliwie znajdował zastosowanie w sprawie dotyczącej przywrócenia na studia skarżącej - w przypadku ustanowienia pełnomocnika wszelkie pisma procesowe, w tym również decyzje administracyjne, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie ma obowiązek doręczać pełnomocnikowi strony. Oznacza to, że od momentu przedstawienia organowi pełnomocnictwa, pełnomocnik powinien być zawiadamiany o wszystkich czynnościach w sprawie i to do niego powinny być kierowane wszelkie pisma, których adresatem jest strona postępowania. Od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działa bowiem za jego pośrednictwem z wszelkimi skutkami prawnymi odnoszącymi się do strony. Przepis art. 40 § 2 k.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków odnośnie doręczeń pism w takim przypadku. Oznacza to, że doręczenie pisma stronie w sytuacji, gdy ustanowiła ona pełnomocnika jest bezskuteczne i nie wywołuje skutków prawnych, a przede wszystkim nie jest zdarzeniem, od którego rozpoczyna swój bieg termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Z materiału aktowego badanej sprawy wynika ,że strona na etapie postępowania administracyjnego ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata ..., o czym poinformowała Rektora Akademii Medycznej we W. pismem z dnia 21 listopada 2007r. wprost stwierdzając, że wszelką korespondencję w postępowaniu dotyczącym przywrócenia jej w prawa studenta należy kierować na adres pełnomocnika. Tymczasem zaskarżona decyzja Rektora Akademii Medycznej z dnia 2 stycznia 2008 r. wysłana została na adres skarżącej - z naruszeniem przepisu art. 39 k.p.a. - w dniu 8 stycznia 2008 r. z pominięciem profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego w sprawie, a zatem doręczono ją skarżącej, czym naruszono również przepis art. 40 k.p.a. W tym miejscu wskazać należy, że nie każde naruszenie przepisu art. 40 k.p.a., można uznać za rażące naruszenie prawa, albowiem każda sytuacja naruszenia przez organ obowiązku doręczenia decyzji stronie powinna być oceniana indywidualnie, ze szczególnym uwzględ-nieniem okoliczności sprawy oraz ewentualnych skutków procesowych dla podmiotu będącego adresatem decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2006 r. sygn. akt II GSK 463/08), przy czym nawet potencjalna możliwość wystąpienia negatywnych skutków dla adresata decyzji, w związku z naruszeniem art. 40 k.p.a. powinna być podstawą dla uznania, że decyzja doręczona nieprawidłowo nie weszła do obrotu prawnego. Z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanej sprawie, bowiem nie można w sposób jednoznaczny ustalić w jakim momencie doszło do doręczenia decyzji stronie, jak również w jakiej dacie decyzję tę następnie strona przekazała swojemu pełnomocnikowi . Jak twierdzi skarżąca z dużym prawdopodobieństwem przekazała ją swojemu profesjo-nalnemu pełnomocnikowi w dniu 29 stycznia 2008 r. Natomiast skarga do tutejszego Są-du nadana została przez pełnomocnika skarżącej w dniu 17 marca 2008 r., przy czym do skargi załączono pełnomocnictwo z dnia 14 września 2007 r. do reprezentowania skarżą-cej przez organami administracji, a nie do działania przed Wojewódzkim Sądem Admini-stracyjnym, bądź sądami administracyjnymi. W świetle powyższych ujawnionych okolicz-ności sprawy nie ulega zatem wątpliwości, że doręczenie decyzji bezpośrednio skarżą-cej, z pominięciem jej pełnomocnika powoduje dla skarżącej negatywne skutki prawne. Uznać zatem należało, że zaskarżona decyzja nie weszła do obrotu prawnego, a zatem skarga w niniejszej sprawie została złożona przedwcześnie, co czyni ją niedopuszczalną i zwalnia Sąd od oceny pozostałych zarzutów w niej zawartych, ukierunkowanych na mery-toryczne badanie decyzji. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że Rektor Akademii Me-dycznej obowiązany będzie dokonać prawidłowego doręczenia decyzji z dnia 2 stycznia 2008 r.., biorąc pod uwagę poczynione przez Sąd uwagi, co otworzy dopiero stronie bieg terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia prawi-dłowego doręczenia tej decyzji. Z tych też względów stwierdzając, że skarga w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach procesu oparto na przepisie art. 232 § 1 pkt 1 wskazanej wyżej ustawy .