IV SA/Wr 775/05
WyrokWSA we Wrocławiu2006-06-28
Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska, Ewa Kamieniecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest uprawniony do merytorycznej oceny stanu zdrowia i zdolności do służby wojskowej, czy jedynie do kontroli legalności orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest trzecią instancją postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga w przedmiocie stanu schorzeń poborowego i jego zdolności do służby wojskowej. Do kompetencji sądu należy kontrola orzeczenia będącego decyzją administracyjną organu wojskowego pod względem zgodności z prawem. Przydatność do służby wojskowej oceniana jest według stanu z chwili wykonania badania lekarskiego, a sąd nie jest uprawniony do weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego.Stan faktyczny
Skarżący, T. E., został orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. uznany za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju (kategoria D) z powodu zespołu uzależnienia od alkoholu w okresie remisji. Skarżący, który wcześniej przeszedł leczenie i prowadzi aktywny tryb życia, uważa, że jego stan zdrowia pozwala na pełnienie służby wojskowej i że orzeczenie to stanowi przeszkodę w jego rozwoju zawodowym. Skarga została oddalona przez WSA we Wrocławiu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Asesor WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant Dorota Hurman, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 czerwca 2006r. sprawy ze skargi T. E. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej oddala skargę
Orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r., nr [...] po rozpatrzeniu w dniu [...]r. odwołania szer. rez. T. E. od orzeczenia nr [...] Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ł. z dnia [...]r. w sprawie zdolności do służby wojskowej - w grupie I, Kat. D - niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, działając na podstawie art. 127 § 1 i art. 138 kpa w związku z § 3 ust. 7, § 4 ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25.06.2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określania ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594) oraz § 22 ust 1 i 2 , § 23 ust 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dn. 25.06.2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595), utrzymano w mocy zaskarżone orzeczenie rozpoznające u skarżącego m.in. zespół uzależnienia od alkoholu w okresie remisji /§ 72 pkt 2/, powodujący niezdolność do służby wojskowej.
W motywach uzasadnienia podniesiono, że skarżący odwołał się od ustaleń TWKL w Ł., odnośnie uznania za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, co motywował ustąpieniem dolegliwości ze strony stanu psychicznego.
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. po rozpatrzeniu odwołania i analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i utrzymała je w mocy.
Ze zgromadzonej dokumentacji medycznej wynika, że z powodu schorzeń zakwalifikowanych wg § 73 pkt 2, § 68 pkt 1, § 69 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U. nr 57, poz. 278 ze zm./ orzeczeniem RWKL w Ł. orzekany został uznany za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju i przeniesiony do rezerwy. W tej sytuacji TWKL w Ł. prawidłowo uznała, że rodzaj i charakter wiele lat wcześniej rozpoznanych schorzeń mieści się w zakresie pojęciowym § 72 pkt 2 i § 69 pkt 1 zał. nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25.06.2004r., co kwalifikuje stronę do kategorii zdolności do służby wojskowej, wskazanej wyżej.
Jednocześnie RWKL we W. wyjaśniła, że zaskarżone orzeczenie dotyczy sprawy zdolności do czynnej służby wojskowej, a nie sprawy zdolności do pracy.
W skardze do sądu administracyjnego na to orzeczenie T. E. podniósł m.in., że na podstawie orzeczenia Rejonowej Komisji Lekarskiej Ł. - Ś. numer [...]z dnia [...]r. został uznany za niezdolnego do służby wojskowej i zaliczony do kategorii D. Kategoria D została mu przyznana z uwagi na schorzenia zakwalifikowane przez Komisję wg § 73 pkt 2, § 68 pkt 1 i § 69 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.06.1992r. Stwierdzone przez Komisję schorzenia, a w szczególności nadużywanie alkoholu i relanium stanowiły dla niego problem już od [...]r. Zdając sobie sprawę z wagi problemów, dzięki istotnej pomocy rodziny - w [...]r. podjął leczenie w Specjalistycznym Psychiatrycznym Zespole Opieki Zdrowotnej w Ł. - Poradnia Uzależnień Lekowych. Leczenie kontynuował do [...]r., kiedy to lekarz prowadzący stwierdził, że nie wymaga już dalszego leczenia. Podjęta terapia sprawiła, iż powrócił do zdrowia i przestał cierpieć na dolegliwości stwierdzone przez Rejonową Komisję Lekarską Ł. - Ś. w orzeczeniu nr [...].
Nadmienił, że od momentu zakończenia leczenia jego życie uległo diametralnej zmianie. Rozpoczął studia wyższe na kierunku administracja, a w roku [...] podjął pracę w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Ł., w którym pracuje do dnia dzisiejszego. Wciąż stara się podnosić swoje kwalifikacje zawodowe /uczestniczy w kursach i szkoleniach/. Czynnie uprawnia sport - piłka nożna oraz turystykę rowerową. Uważa, że jest w bardzo dobrej kondycji zarówno fizycznej jak i psychicznej.
Obecnie stara się o przeniesienie do wydziału o charakterze operacyjno - rozpoznawczym tzw. wywiad skarbowy.
Zgodnie z przepisami ustawy o kontroli skarbowej do naboru pracowników wywiadu skarbowego stosuje się kryteria określone w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji. Natomiast zgodnie z treścią art. 25 ustawy o Policji służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, niekarany, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych. Nadmienił, że spełnia wszystkie kryteria wymagane zgodnie z art. 25 ustawy o Policji, jednak w praktyce preferowane są osoby, których stan zdrowia został potwierdzony orzeczeniem Wojskowej Komisji Lekarskiej przyznającym im. kat. A. Orzeczenie kwalifikujące go do kategorii D, stanowi dla niego przeszkodę dla dalszego rozwoju zawodowego. Bowiem, jak wcześniej wskazał, obecnie posiada zdolność fizyczną i psychiczną kwalifikującą go do służby w formacjach uzbrojonych.
W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wniosła o jej oddalenie. Stwierdzono, że rodzaj i stopień nasilenia schorzeń został ustalony w oparciu o zgromadzoną dokumentację medyczną, a oceny zdolności do służby wojskowej dokonano zgodnie z przepisami rozporządzenia z 25.06.2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.
Z posiadanych dokumentów wynika, że z powodu zespołu uzależnienia od alkoholu oraz sytuacyjnych reakcji dezadaptacyjnych oraz osobowości nieprawidłowej zakwalifikowanych wg § 73 pkt 2, § 68 pkt 1 i § 69 pkt 1 zał. nr 1 rozporządzenia z 10.06.1992r. skarżący prawomocnym orzeczeniem RWKL w Ł. z dnia [...]r. został uznany za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju kat. D i przeniesiony do rezerwy.
W tej sytuacji TWKL w Ł. prawidłowo uznała, że zespół uzależnienia od alkoholu obecnie w stanie abstynencji /co wynika ze zgromadzonych dokumentów oraz treści odwołania/ oraz stwierdzona badaniem lekarskim specjalistycznym osobowość nieprawidłowa kwalifikują zgodnie z przepisami rozporządzenia z 25.06.2004r. do kat. D - niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Ponieważ skarga zawiera polemikę z merytoryczną treścią rozpoznania lekarskiego wyjaśnienia wymaga, iż Sąd Administracyjny nie jest trzecią instancją postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga w przedmiocie stanu schorzeń poborowego i jego zdolności do służby wojskowej.
Do kompetencji sądu należy kontrola orzeczenia będącego decyzją administracyjną organu wojskowego pod względem zgodności z prawem.
W świetle ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz zgodnie z regulacją szczegółową zawartą w rozdz. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach zasadą jest orzekanie przez odwoławczą komisję lekarską na podstawie dokumentacji zawartej w aktach orzeczniczo-lekarskich zgromadzonych w pierwszej instancji.
Stwierdzić bowiem należy, iż istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia tak jak w typowym badaniu lekarskim, ale stwierdzenie przydatności do służby wojskowej i określenie rodzaju tej przydatności na podstawie wykazu chorób i ułomności /przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej/, stanowiącego załącznik do cytowanego wyżej rozporządzenia.
Przydatność do służby wojskowej oceniana jest według stanu z chwili wykonania badania lekarskiego. Oznacza to, że poborowy nie może skutecznie powoływać się na własne przekonanie co do swojej zdolności psychofizycznej, skoro obecnie przeprowadzone badanie lekarskie /w tym psychiatryczne i neurologiczne/, nie potwierdziły tego przekonania.
Za dowód obecnego stanu zdrowia skarżącego nie może być uznane przedstawione przez niego zaświadczenie lekarskie z dnia [...]r. stwierdzające, że pacjent nie wymaga leczenia w Poradni Zdrowia Psychicznego i Poradni Uzależnień Lekowych, albowiem - jak powiedziano- przydatność do służby wojskowej jest oceniana według stanu z chwili wykonania badania lekarskiego. Dowodu takiego nie mogą tym bardziej stanowić dołączone przez skarżącego do akt podczas rozprawy dokumenty: historia choroby Poradni Zdrowia Psychicznego /z [...]r./ zawierająca rozpoznanie sytuacyjnego zespołu depresyjnego, uzależnienie od relanium i zaburzenia osobowości oraz zawierające takie samo rozpoznanie zaświadczenie lekarskie z dnia [...]r. Znaczenia dowodowego nie ma również przedłożony przez niego komunikat Dyrektora UKS w Ł. wskazujący wymagania określone dla osób zainteresowanych przeniesieniem do Oddziału Realizacyjnego UKS w Ł.
Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd nie może również zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej niż uczyniła to komisja na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich. Skoro komisja uznała, że stwierdzone u skarżącego mankamenty zdrowotne kwalifikują do kat. D, a kwalifikacja ta w sensie medycznym znajdująca uzasadnienie w § 72 pkt 2 załącznika do rozporządzenia MON z 25 czerwca 2004r. nie została skutecznie podważona aktualnymi opiniami innych specjalistów z zakresu medycyny, to brak było podstaw do przyjęcia, że zaskarżone orzeczenie naruszało przepisy prawa.
Na marginesie należy zauważyć, że w zakresie pojęciowym § 69 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 25.VI.2004r. nie mieści się - jak wskazał organ - "osobowość nieprawidłowa", lecz inna jednostka chorobowa, lecz fakt ten nie miał wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Organ wyraźnie podkreślił, że niezdolność do służby wojskowej strony wiąże się z rozpoznaniem zespołu uzależnienia alkoholowego - w okresie remisji /§ 72 pkt 2 załącznika do rozporządzenia z [...]r./, stanowiącego samodzielną przyczynę nieprzydatności do służby wojskowej.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło