IV SA/Wr 779/04

Dnia 29 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA: Wanda Wiatkowska – Ilków (spr.) Sędziowie : Asesor WSA: Ewa Kamieniecka Asesor WSA: Alojzy Wyszkowski Protokolant: Magdalena Domańska-Byskosz po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi D. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]roku Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania - oddala skargę Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z upoważnienia Prezydenta W. na podstawie art. 5, art. 6, art. 8, art. 11, art. 14, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 1,2,3, art. 26 ust. 1 i 2, art. 47 ust. 1 i 2, art. 48 ust. 1, 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( DZ. U. 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 marca 2004 r., w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz. U. Nr 45, poz. 433) oraz art. 104 k.p.a. wydał w dniu [...]r. decyzję Nr [...], którą przyznał D. D. świadczenie w formie: 1. zasiłku rodzinnego, przyznanego na A. D., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od dnia [...]r. do dnia [...]r.; 2. zasiłku rodzinnego, przyznanego na D. D., w kwocie [...] zł, na okres od dnia [...]r. do dnia [...]r.; 3. dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania, do 7 roku życia dziecka, przyznany na D. D., w kwocie [...] zł. miesięcznie, na okres od dnia [...] r. do dnia [...]r; 4. składki na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego dla osoby samotnie wychowującej dziecko i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania, do 7 roku życia dziecka, przyznane na D. D., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od dnia [...]r. do dnia [...]r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że po rozpatrzeniu wniosku D. D. o przyznanie zasiłków rodzinnych i dodatków do zasiłków, Ośrodek Pomocy Społecznej stwierdził, iż w/w spełniła przesłanki określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych do przyznania podanych powyżej świadczeń. Powyższa decyzja zawierała pouczenie o trybie oraz terminie jej zaskarżenia do organu wyższej instancji – Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W.. Przedmiotowa decyzja została doręczona D. D. w dniu [...]r. D. D. złożyła w dniu [...]r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. wniosek o przywrócenie jej terminu do wniesienia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu podała, iż przedmiotową decyzję otrzymała w dniu [...]r., a w tym czasie jej syn D. D. był w trakcie długotrwałego leczenia i wymagał stałej opieki z jej strony i w związku z chorobą dziecka nie była w stanie złożyć w przewidzianym terminie odwołania od w/w decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. na podstawie art. 58, art. 59 k.p.a oraz art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. wydało w dniu [...]r. postanowienie Nr SKO [...], którym odmówiło przywrócenia D. D. terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdziło uchybienie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 129 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się w terminie 14 ( czternastu) dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Niezachowanie powyższego terminu powoduje nieskuteczność czynności prawnej dokonanej po jego upływie. We wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wskazała, że zaskarżona decyzja Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...]r. została jej doręczona w dniu [...] r.. Zgodnie z art. 57 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w przypadku terminu liczonego w dniach, jeżeli jego początkiem jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie to nastąpiło, a upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Organ II instancji podał, iż uwzględniając wskazana wyżej regułę odwołanie należało wnieść najpóźniej dnia [...] r., tymczasem skarżąca wniosła go w dniu [...]r. Zgodnie z art. 58 § 1 w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Organ odwoławczy podał, że z załączonego podania wynika, że syn skarżącej D. D. jest w trakcie długotrwałego leczenia od dnia [...]r. i wymaga stałej opieki osoby trzeciej. Jednakże, jak podniósł organ, o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można jednak mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. stwierdziło, że strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nie nastąpiło bez jej winy. Od powyższego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. skarżąca – D. D. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Wrocławiu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...]r. Nr [...]. W uzasadnieniu wskazała, że w dniu [...]r. pracownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. przyjmujący jej pismo poinformował ją, że złożenie odwołania spowoduje wstrzymanie wypłaty zasiłków na kilka miesięcy, a pieniądze były wówczas potrzebne jej na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Po konsultacji telefonicznej z pracownikiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu [...]r. postanowiła jednak złożyć odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu [...]r. Zdaniem skarżącej Kolegium obowiązane było przywrócić jej termin do wniesienia odwołania, ponieważ złożyła w tej sprawie wniosek, a uchybienie terminu nastąpiło nie z jej winy. Od dnia [...]r. jej syn D. D. był w trakcie długotrwałego leczenia i wymagał stałej opieki. Skarżąca ponadto powołała argumentacje zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. złożyło odpowiedź na skargę wraz z wnioskiem o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podtrzymał argumentację zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w razie stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem procedury administracyjnej, uchyla zaskarżony akt w całości lub w części. Rozpatrując skargę, Sąd nie stwierdził aby zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, o jakim mowa powyżej. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona. W art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego ( DZ. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z póżn. zm.) zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Należy do nich: uprawdopodobnienie braku winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności dla której był ustanowiony. W pierwszym rzędzie należy zwrócić uwagę na przepis § 2 art. 58 w/w ustawy który stanowi, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem wniosku należy dopełnić czynności, dla której termin był ustanowiony. W § 3 tego przepisu zawarto zapis, iż przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne. Oceniając trzy ostanie przesłanki określone w art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego stwierdzić należy, że zostały one przez skarżącą dopełnione. Pani D. D. złożyła odwołanie, a wraz z nim wniosek o przywrócenie terminu i mając na uwadze wskazany przez skarżącą dzień udzielenia przez Pracownika Samorządowego Kolegium Odwoławczego informacji o wypłaceniu świadczenia mimo złożenia odwołania to jest [...]r. i wcześniejszą informacje, która stanowiła według skarżącej przeszkodę do złożenia odwołania – wymaganej czynności dokonała w terminie 7 dni, gdyż dnia [...] r. Jeśli idzie o przesłankę braku winy w uchybieniu terminu, to oceny istnienia takiej okoliczności dokonuje w postępowaniu administracyjnym organ administracyjny, zaś w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym ten Sąd. Powołane przepisy prawa nie wprowadziły w tym zakresie żadnych ograniczeń. Zgodnie z utrwalonymi już w tym względzie poglądami doktryny i praktyki sądowej, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Negatywnie z tego punktu widzenia oceniane jest choćby lekkie niedbalstwo (zob. wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 r., sygn. akt I SA/Sz 630/96). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tyko w przypadku stwierdzenia, że niedopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (postanowienie NSA z dnia 18.08.2002 r., sygn. akt III S.A. 1716/99). Jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji skarżąca wskazała, że w dniu [...]r. Pracownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. przyjmujący jej pismo poinformował ją, że złożenie odwołania spowoduje wstrzymanie wypłaty zasiłków na kilka miesięcy, a pieniądze były wówczas potrzebne jej na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Po konsultacji telefonicznej w dniu [...]r. z Pracownikiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, który wyjaśnił, że wypłata przyznanych należności mimo złożenia odwołania nastąpi, postanowiła jednak złożyć odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu [...]r. Zdaniem skarżącej Kolegium obowiązane było przywrócić jej termin do wniesienia odwołania, ponieważ złożyła w tej sprawie wniosek, a uchybienie terminu nastąpiło nie z jej winy. Jako drugą przyczynę uchybienia terminu wskazała chorobę syna, twierdząc, że od dnia [...]r. jej syn D. D. był w trakcie długotrwałego leczenia i wymagał stałej opieki. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca był należycie poinformowana o terminie i trybie wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji, albowiem w dniu [...]r. doręczono jej w/w orzeczenie wraz ze stosownym pouczeniem. Zgodnie z brzmieniem pouczenia skarżąca została poinformowana, że od decyzji tej służy w terminie 14 dni od jej doręczenia odwołanie do organu wyższej instancji – Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. za pośrednictwem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. W związku z powyższym termin do wniesienia odwołania upływał z dniem [...]r. Kryterium braku winy jako czwarta przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zarówno w literaturze prawniczej jak i w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, iż przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się lekkiego choćby niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminu można zatem przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć przy użyciu największego nawet wysiłku i, że nie można za winę poczytać niedopełnienie jakiegoś nadzwyczajnego wysiłku, np. zagrażającego jego zdrowiu lub życiu, albo narażającego ją na poważne straty (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IV Warszawa 1970 r. str. 136). Akcentuje się też, iż przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej należy wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (Kodeks postępowania cywilnego z Komentarzem, Warszawa 1989 r. t. I str. 274), a do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która uniemożliwiła wyręczenie się przez inną osobę, powódź, pożar. Wskazane zatem stanowisko orzecznictwa i doktryny należy podsumować w ten sposób, że tylko wyjątkowe sytuacje, trudna do przezwyciężenia przeszkoda może dawać podstawę do oceny, że do uchybienia terminu doszło bez winy. Taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie, przede wszystkim skarżąca nie uprawdopodobniła, że istotnie została pouczona w nieprawidłowy sposób. Wreszcie gdyby nawet tak było winna upewnić się co do wiarygodności informacji, jak uczyniła w dniu [...]r. Również fakt, iż syn skarżącej – D. D. wymaga leczenia oraz opieki sprawowanej przez osobę trzecią nie wykluczały możliwości złożenia odwołania za pośrednictwem poczty lub doręczenia pisma do ośrodka pomocy społecznej osobiście przez skarżącą lub przez jakiegokolwiek domownika. Dodać należy, że przeszkodą do wniesienia odwołania nie była konieczność opieki skarżącej nad dzieckiem, albowiem podczas długotrwałej choroby syna, skarżąca złożyła kolejne pisma w sprawie. W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób należny wykazało, że skarżąca nie uwiarygodniła stosowną argumentacją swojej staranności w dotrzymaniu terminu. Skoro zaskarżonemu postanowieniu nie można zarzucić niezgodności z prawem, skarga po myśli art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podlegała oddaleniu.