IV SA/Wr 784/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia 15 listopada 2010 r., nr .... w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku stałego oddala skargę. Pismem z dnia 15 września 2010 r. B.B. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J.G. o ustalenie zasiłku stałego za okres od 1 września 2010 r. do 31 grudnia 2010 r., wskazując w jego uzasadnieniu , że od 1 stycznia 2010 r. zasiłek pielęgnacyjny nie wchodzi do kryterium dochodowego na potrzeby obliczenia kwoty zasiłku stałego. Decyzją z dnia 4.października 2010r. Nr ... wydaną z powołaniem się na przepisy art. 3, art. 8 ust. 1, art. 9, art. 37, art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 ze zm.), art. 66 ust. 1 pkt 26, art. 75 ust. 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127 , poz.1056 ) oraz art. 104 i 108 Kodeksu postępowania administracyjnego działając z upoważnienia Prezydenta Miasta J.G. Kierownik Działu Świadczeń Pomocy Społecznej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J.G. przyznał B.B.prawo do zasiłku stałego w okresie od 1 września 2010r. do 30 września 2013r. i ustalił, w okresie od 1 września 2010r. do 31 stycznia 2011r. wysokość świadczenia w kwocie 223,46 zł. miesięcznie. Uzasadniając decyzję organ pomocowy wskazał, że w wywiadzie środowiskowym ustalona została sytuacja strony i przy ustaleniu jej dochodu w wysokości 253,54 zł. zasadne było przyznanie zasiłku stałego w wysokości 223,46zł, albowiem do dochodu strony zaliczono zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 100,54 zł. B.B. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając , że zasiłek stały naliczony został w zbyt niskiej wysokości, gdyż błędnie do dochodu wliczono mu dodatek pielęgnacyjny. Zdaniem odwołującego zmiana ustawy o pomocy społecznej z dniem 1 stycznia 2010 r. wyłącza zaliczenie do dochodów osoby wnioskującej o świadczenia z pomocy społecznej zasiłku pielęgnacyjnego. W związku z tym, że kwoty miesięczne zasiłku stałego zostały zaniżone, przyznany mu zasiłek powinien zostać podwyższony w miesiącu wrześniu i październiku 2010r. o 153 zł miesięcznie. Decyzją z dnia 15 listopada 2010r . nr .... wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) (zwanej dalej ustawa o pomocy społecznej) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał brzmienie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej wskazując, że zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie, samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zgodnie z przepisem art. 37 ust. 2 pkt 1 wskazanej ustawy, zasiłek stały ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej , a dochodem tej osoby , z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 444 zł., a niższa niż 30,00 zł. miesięcznie. Zasiłek stały jest świadczeniem obligatoryjnym, jednakże warunkiem jego przyznania jest spełnienie powyższych przesłanek do jego uzyskania. W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477zł. Dalej Kolegium wskazało, że definicja dochodu zawarta jest w przepisie art. 8 ust 3 ustawy o pomocy społecznej , według którego za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca , w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej , pomniejszoną miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych ; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Natomiast zgodnie z ust. 4 tegoż artykułu do dochodu ustalonego zgodnie z wyżej cytowanym ust. 3 nie wlicza się: jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; zasiłku celowego ; pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; wartości świadczenia w naturze; świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Według Kolegium w sprawie przedłożono dokumenty, które potwierdziły wysokość uzyskiwanych dochodów strony, zaś organ pierwszej instancji w oparciu o zaktualizowany wywiad środowiskowy oraz załączone dokumenty prawidłowo wskazał, jakie kwoty i z jakiego tytułu podlegają wliczeniu do dochodu strony. Stanowisko to jest zgodne z zacytowanymi przepisami ustawy o pomocy społecznej. Zarówno zasiłek pielęgnacyjny , jak i dodatek mieszkaniowy nie zostały wymienione w przepisie art. 8 ust 4 ustawy o pomocy społecznej, a więc nie ma podstaw prawnych do wyłączenia kwot uzyskanych z tych tytułów z dochodu B.B.. W tym stanie prawidłowo ustalono, że dochód odwołującego się wynosi kwotę 253,54zł (153 zł +100,54zł), ponieważ zgodnie z ustawą o pomocy społecznej kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 wynosi 477zł. B.B. legitymujący się jedynie dochodami w postaci wskazanego dodatku mieszkaniowego i zasiłku pielęgnacyjnego spełnił łącznie wszystkie przesłanki uprawniające do nabycia zasiłku stałego we wskazanej wysokości. Zasiłek stały stanowi kwota będąca różnicą między osiąganym dochodem własnym a ustawowym kryterium dochodowym. W tym stanie zasiłek ten wyliczony jako różnica pomiędzy kryterium dochodowym dla osoby samotnie gospodarującej a jej dochodem ( 477zł - 253,54zł) wyniósł kwotę 223,46 zł. W ocenie organu odwoławczego ustawodawca w ustawie o pomocy społecznej ściśle określił sposób wyliczenia zasiłku , nie pozostawiając organom pomocy społecznej żadnej swobody, a zatem zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej organ I instancji przyznał B.B. zasiłek stały w prawidłowej wysokości . Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, we Wrocławiu w której B.B. wniósł o jej uchylenie i zobowiązanie organu do wyrównania zasiłku stałego o kwotę 153 zł z ustawowymi odsetkami za okres od 31 stycznia 2008 r. do 31 stycznia 2011 r. Skarżący podniósł zarzut obrazy przepisów postępowania, co w jego ocenie przełożyło się na niekorzystne rozporządzenie jego mieniem, poprzez zaniżenie zasiłku stałego w okresie od 1 września 2010 r. do 31 stycznia 2011 r. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wnioskując o jej oddalenie , podtrzymała dotychczasowe stanowisko wraz z uzasadniającą ją argumentacją, zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, a więc czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Dokonując zatem oceny zaskarżonej decyzji wyłącznie pod takim kątem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z uchybieniami, które powodowałyby konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. W badanej sprawie podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku o przyznanie zasiłku stałego przez skarżącego tj. od dnia 15 września 2010r .Zgodnie z art. 8 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje: osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej"; osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie"; rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny", przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Natomiast stosownie do treści art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej - za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszając o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Ponadto w myśl art. 8 ust. 4 powołanej wyżej ustawy, do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; zasiłku celowego; pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; wartości świadczenia w naturze; świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Stosownie zaś do art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek stały przysługuje: pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Natomiast zgodnie z treścią art. 37 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek stały ustala się w wysokości: w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy miedzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 477 zł miesięcznie: w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Z materiału aktowego sprawy wynika, że skarżący, będący osobą samotnie gospodarującą wystąpił w dniu 15 września 2010r. z wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego, wskazując, że od dnia 1 stycznia 2010 r. – w związku ze zmianą ustawy o pomocy społecznej - do dochodu osoby ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej nie wlicza się dodatku pielęgnacyjnego. Argumentacja skarżącego w realiach analizowanej sprawy pozbawiona jest doniosłości prawnej. Wprawdzie ma rację skarżący , kiedy wywodzi , że z dniem 1 stycznia 2010 r. przepis regulujący sposób obliczania dochodu osoby ubiegającej się o zasiłek został zmieniony, bowiem do tego dnia obowiązywał w następującym brzmieniu: " do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r.", jednakże nowe brzmienie tego przepisu przytoczone powyżej, nie pozwala na niezaliczenie do dochodu osoby wnioskującej o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej zasiłku pielęgnacyjnego. We wskazanym przepisie ustawodawca enumeratywnie wyliczył przychody, które na potrzeby ustalenia spełniania kryterium dochodowego nie podlegają zaliczeniu do dochodu ustalonego zgodnie z przepisem art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Enumeratywne wyliczenie zawarte w analizowanym przepisie ma niewątpliwie charakter zamknięty, a taka konstrukcja – na co zasadnie zwraca uwagę organ odwoławczy – nie pozostawia organom przyznającym świadczenia, na jakąkolwiek uznaniowość w zakresie ustalania dochodu strony, w tym również wykraczanie poza katalog przychodów w nim określonych i niezaliczenie do dochodu strony zasiłku pielęgnacyjnego. Nie ulega zatem wątpliwości, że przyznanie skarżącemu świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego od dnia 1 września 2010r. w wysokości 223, 46 zł. miesięcznie, przy uwzględnieniu dodatku mieszkaniowego w kwocie 100,54 zł. miesięcznie oraz zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł. jest w świetle przytoczonych wyżej przepisów jest prawidłowe. Z kolei podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów postępowania nie został przez stronę w żaden sposób skonkretyzowany i poparty stosownymi argumentami, a Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w całokształcie jej okoliczności prawnych i faktycznych nie stwierdził, aby naruszała ona przepisy prawa materialnego czy też procesowego w sposób rażący lub w sposób, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie powyższego oznacza ,że zarzuty skargi przedstawiają się jako bezzasadne , co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do oddalenia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.