IV SA/Wr 795/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w dniu 4 września 2015 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku B. D. o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 795/14 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości należności podlegającej zwrotowi z tytułu zaległych opłat za pobyt ojca w Domu Opieki, odmowy odstąpienia od żądania zwrotu wydatków z tytułu opłat za pobyt w Domu Opieki, ustalenia terminu zwrotu wydatków z tytułu opłat za pobyt w Domu Opieki postanawia: odmówić zmiany ww. postanowienia referendarza sądowego. Prawomocnym postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 795/14 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przyznał B. D. (zwanej dalej stroną, skarżącą lub wnioskodawczynią) prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości należności podlegającej zwrotowi z tytułu zaległych opłat za pobyt ojca w Domu Opieki, odmowy odstąpienia od żądania zwrotu wydatków z tytułu opłat za pobyt w Domu Opieki, ustalenia terminu zwrotu wydatków z tytułu opłat za pobyt w Domu Opieki. Pismem z 23 kwietnia 2015 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o zmianę pełnomocnika z urzędu z adwokata mającego swoją siedzibę we W. na adwokata prowadzącego kancelarię na terenie G. Uzasadniając swoje żądanie strona podała, że wnioskując o ustanowienie pełnomocnika z urzędu oczekiwała, że będzie on miał siedzibę na terenie G., co znacznie ułatwiałoby bieżący kontakt w sprawie i byłoby dla niej dogodniejsze komunikacyjnie. Postanowieniem z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 795/14 referendarz sądowy odmówił zmiany swojego orzeczenia z dnia 9 kwietnia 2015 r. Pismem z 20 maja 2015 r. – z zachowaniem ustawowego terminu – skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia referendarza sądowego, w dalszym ciągu podtrzymując swoje żądanie zmiany przyznanego jej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata działającego na terenie miasta G.. Strona wskazała przy tym, że przed przyznaniem jej prawa pomocy nie była w stanie udzielić odpowiedzi na zapytanie referendarza sądowego, którego adwokata chciałaby ustanowić swoim pełnomocnikiem, albowiem żadnego adwokata nie zna i nie była w stanie czegokolwiek załatwić w wyznaczonym jej okresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że wniosek skarżącej nie dotyczył przyznania jej prawa pomocy po raz kolejny, ale modyfikacji dotychczasowego rozstrzygnięcia referendarza sądowego z 9 kwietnia 2015 r. Stąd też za w pełni zasadne trzeba uznać zakwalifikowanie wniosku strony jako żądania zmiany tego postanowienia w zakresie odnoszącym się do zamiany przyznanego jej już adwokata świadczącego pomoc prawną na terenie W. na pełnomocnika mającego swoją siedzibę w G. Powyższe stanowisko znajduje swoje oparcie w art. 165 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") stanowiącym, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Stosownie natomiast do treści art. 167a § 1 p.p.s.a. do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu. Z treści przywołanych przepisów wynika zatem, że jedyną przesłanką umożliwiającą zmianę postanowienia referendarza sądowego z 9 kwietnia 2015 r. mogła być wyłącznie zmiana okoliczności sprawy mająca wpływ na zakres przyznanego prawa pomocy. W ocenie Sądu takie okoliczności jednak nie nastąpiły. Fakt tego rodzaju, że ustanowiony w sprawie adwokat ma siedzibę we W. a nie – jak tego oczekiwała strona – w G., nie może bowiem zostać uznany za okoliczność stanowiącą przesłankę do zmiany postanowienia przyznającego stronie pełnomocnika z urzędu. Podobnie jak i dotychczasowe negatywne doświadczenia strony w kontaktach z profesjonalnymi doradcami prawnymi. Zważyć przy tym należy, że oczekiwania strony skarżącej wyrażone we wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu zostały uwzględnione przez referendarza sądowego w pełnym możliwym zakresie. W tym miejscu – realizując prośbę strony – sąd pragnie wyjaśnić, że prawo pomocy w pełnym zakresie obejmuje zarówno zwolnienie z kosztów sądowych jak i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, którym może być adwokat, radca prawny doradca podatkowy lub rzecznik patentowy (art. 245 § 2 p.p.s.a.) Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych i wydatków (w całości lub w części) bądź tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu (art.245 § 3 p.p.s.a.). Stąd też wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata z urzędu obejmował prawo pomocy jedynie w części. Nadmienić przy tym należy, że pozostała część prawa pomocy tj. zwolnienie z kosztów sądowych nie mogłaby być w niniejszym postępowaniu wykorzystana, albowiem wnioskodawczyni nie był zobowiązana do uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych. Skoro zatem żądanie ustanowienia adwokata z urzędu okazało się uzasadnione to pełnomocnik ten został skarżącej przyznany. Nie można natomiast utożsamiać przyznania prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata z urzędu z wyznaczeniem tego pełnomocnika. Jak wynika bowiem z treści art. 253 § 1 p.p.s.a. organem odpowiedzialnym za wyznaczenie konkretnego pełnomocnika (w tym wypadku adwokata) jest właściwa okręgowa rada adwokacka i to do jej wyłącznej kompetencji należy ta czynność. Oczywiście słusznie strona skarżąca wskazała, że ustawa procesowa przewiduje możliwość określenia swoich preferencji co do osoby konkretnego pełnomocnika. Niemniej jednak w dalszym ciągu podmiotem wyłącznie właściwym w tej sprawie pozostaje organ samorządu zawodowego. Zauważyć przy tym wypada, że oczekiwania strony winny się odnosić do osoby adwokata a nie miejscowości, w której prowadzi on swoją praktykę. Zgodnie bowiem z art. 244 § 3 p.p.s.a. jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie) właściwa okręgowa rada adwokacka, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem wyznacza adwokata wskazanego przez stronę. W niniejszej sprawie skarżąca otrzymała możliwość wskazania, którego konkretnego adwokata z G. chciałaby ustanowić swoim pełnomocnikiem. Jednakże w terminie 7 dni strona nie odpowiedziała na wezwanie, w związku z czym referendarz sądowy ograniczył się jedynie do przyznania jej pełnomocnika z urzędu, zaś wskazanie konkretnej osoby pozostawił właściwej okręgowej radzie adwokackiej. Nie można przyznać przy tym racji skarżącej, że brak reakcji na wezwanie wiązał się z nieznajomością jakiegokolwiek adwokata oraz zbyt krótkim okresem na odpowiedź. Wnioskodawczyni już w momencie żądania wyznaczenia adwokata z terenu miasta G. winna wykazać przynajmniej tyle staranności, aby zlokalizować dogodną komunikacyjne kancelarię adwokacką – co było przecież argumentem dla strony najistotniejszym. Poza tym skarżąca mając już nawet wiedzę na temat schematu właściwego postępowania w sprawie w dalszym ciągu wykazywała potrzebę zmiany wyznaczonego jej już pełnomocnika z urzędu na adwokata z terenu miasta G. bez wskazania konkretnej osoby, która tym pełnomocnikiem miałaby zostać. Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że okoliczności wskazane przez wnioskodawczynię a dotyczące zmiany wyznaczonego jej adwokata z urzędu nie stanowią przesłanek do zmiany prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 kwietnia 2015 r. Oczekiwania strony nie odnoszą się bowiem do zakresu przyznanego jej prawa pomocy, lecz do kwestii realizacji tego prawa przez organy samorządu adwokackiego, co z kolei nie mieści się w kompetencjach sądu administracyjnego. Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 165 w zw. z art. 167a § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.