IV SA/Wr 798/17
WyrokWSA we Wrocławiu2018-01-25
Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Julia Szczygielska, Gabriel Węgrzyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, jeśli skarżący wnosił o "zastosowanie postępowania odwoławczego" po upływie ustawowego terminu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ pismo skarżącego z dnia 6 września 2017 r., w którym domagał się "zastosowania postępowania odwoławczego z art. 138 k.p.a.", zostało wniesione po upływie czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, który upłynął w dniu 2 lutego 2017 r. Wcześniejsze pisma skarżącego nie mogły być uznane za skuteczne odwołanie ani nie przerwały biegu terminu.Stan faktyczny
Skarżący R. Z. wystąpił do Komendanta Regionalnej Bazy Logistycznej z żądaniem przywrócenia urlopu i wypłaty ekwiwalentu. Organ odwoławczy wezwał skarżącego do sprecyzowania żądania, co skarżący uczynił częściowo, jednak organ uznał, że nie jest w stanie ustalić istoty żądań i pozostawił pismo bez rozpoznania. Następnie skarżący wniósł o "zastosowanie postępowania odwoławczego", co organ odwoławczy uznał za odwołanie od decyzji organu I instancji, stwierdzając uchybienie terminu do jego wniesienia. Skarżący zaskarżył postanowienie organu odwoławczego, zarzucając m.in. nieprawidłowe wezwanie do uzupełnienia żądania i uchybienie terminowi.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi R. Z. na postanowienie Komendanta [...] Regionalnej Bazy Logistycznej we W. z dnia [...],Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości.
Komendant [...] Regionalnej Bazy Logistycznej we W. (dalej zwany Komendantem [...] RBLog. lub organ odwoławczy) postanowieniem Nr [...] z dnia [...] 2017 r., wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 1 i art. 66 § 1 w zw. z art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej jako k.p.a.) oraz art. 104 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie zawodowej żołnierzy zawodowych (t. jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1726 ze zm., dalej jako ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych lub w skrócie u.s.w.ż.z.) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Nr [...] Komendanta [...] Wojskowego Oddziału Gospodarczego (dalej zwanego Komendantem [...] WOG lub organem I instancji) z dnia [...] 2017 r..
W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że w dniu 11 maja 2017 r. R. Z. (zwany dalej wnioskodawcą lub skarżącym) wystąpił do Komendanta [...] RBLog. o "przywrócenie wykorzystania urlopu jako wykorzystanego niezgodnie z prawem z przyczyn leżących po stronie pracodawcy tzn. wypłacenie ekwiwalentu za niewykorzystane dni" oraz o przekazanie kwoty 1.000 zł jako "zadośćuczynienie za poniesiona rzeczywistą szkodę" na cel charytatywny.
Organ odwoławczy stwierdził, że w treści tego wystąpienia skarżący przedstawił szereg okoliczności, które jego zdaniem przemawiają za zasadnością żądania przywrócenia urlopu za 2013 r. w łącznym wymiarze 32 dni. Ponadto w piśmie tym przedstawił podejmowane uprzednio próby uwzględnienia jego żądania przed innymi organami wojskowymi tj. przed Szefem Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych oraz Dowódcą Generalnym Rodzajów Sił Zbrojnych, formułując jednocześnie bezpodstawne i niczym nie potwierdzone zarzuty naruszenia prawa przez te organy oraz swoich przełożonych, a także ich nieudolność i brak znajomości przepisów.
Z uwagi na wątpliwości dotyczące meritum żądań wnioskodawcy, organ odwoławczy pismem z dnia 23 maja 2017 r. wezwał skarżącego do sprecyzowania żądania, w szczególności poprzez wskazanie, czy stanowi ono odwołanie od decyzji Nr [...] Komendanta [...] WOG z dnia [...] 2017 r., czy też jest wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przywrócenia prawa do urlopu, czy też skargą na działanie organu wojskowego. Skarżący pismem z dnia 4 czerwca 2017 r. zareagował na powyższe wezwanie, jednakże Komendant [...] RBLog. na podstawie jego treści uznał, iż nie ma możliwości ustalenia istoty jego żądań i w związku tym pismem z dnia 21 czerwca 2017 r. ponowił wezwanie do sprecyzowania żądania pod rygorem pozostawienia pism bez rozpatrzenia, zakreślając siedmiodniowy termin - od daty doręczenia wezwania - do jego wykonania.
Skarżący nie udzielił w terminie odpowiedzi, jednakże pismem datowanym na dzień 6 września 2017 r., które wpłynęło do organu w dniu 7 września 2017 r., wniósł o "zastosowanie postępowania odwoławczego z art. 138 k.p.a." oraz o "wznowienie postępowania w sprawie przywrócenia wykorzystania urlopu", powołując się na swoje wystąpienie z dnia 11 maja 2017 r.
Komendant [...] RBLog., powołując się na art. 66 § 1 k.p.a., uczynił przedmiotem rozpoznania pierwsze z tych żądań, uznając, że przysługuje mu status organu odwoławczego wobec rozstrzygnięć podejmowanych przez komendantów WOG-ów.
W pozostałym zaś zakresie pozostawił żądanie bez rozpoznania stwierdzając, iż po pierwsze- bezskutecznie upłynął termin do sprecyzowania żądania wniesionego w dniu 11 maja 2017 r., a po drugie- właściwymi do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania w sprawie, po myśli art. 104 ust. 1 u.s.w.ż.z., są dowódcy jednostek wojskowych, w których żołnierze pełnią lub pełnili służbę wojskową.
Jednocześnie organ odwoławczy poinformował, iż złożenie wniosku do organu właściwego we wskazanym wyżej zakresie w terminie 14 dni od daty doręczenia tego zawiadomienia skutkować będzie uznaniem złożenia przedmiotowego wniosku w dniu, na który pierwotnie datowane było wystąpienie w tej sprawie.
Rozpatrując natomiast sprawę w zakresie swojej właściwości Komendant [...] RBLog. stwierdził, że w niniejszej sprawie uchybiono terminowi do wniesienie odwołania od rozstrzygnięcia podjętego przez Komendanta [...] WOG, gdyż jedynym rozstrzygnięciem tego organu, jakie mogłoby być przedmiotem żądanego przez stronę postępowania odwoławczego jest decyzja Nr [...] z dnia [...] 2017r., która doręczona została skarżącemu w tym samym dniu, co skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem na aktowym egzemplarzu tej decyzji. W tym konkretnym przypadku termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 2 lutego 2017r., gdy tymczasem wystąpienie strony "o zastosowanie postępowania odwoławczego" zostało wniesione dopiero w dniu 7 września 2017 r.
Zdaniem organu odwoławczego w tym stanie rzeczy niewątpliwym jest uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Pismem z dnia 7 listopada 2017 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na powyższe postanowienie Komendanta [...] RBLog., w której domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia oraz skierowania do rozpatrzenia sprawy przywrócenia wykorzystania urlopu jako wykorzystanego niezgodnie z prawem z przyczyn leżących po stronie pracodawcy tzn. wypłacenie ekwiwalentu za niewykorzystane dni. W skardze tej podniesiono, że pismo organu z dnia 21 czerwca 2017 r. nie było wezwaniem do uzupełnienia żądania i w piśmie tym nie określono terminu na uzupełnienie żądania, gdyż stwierdzono w nim, że podanie pozostawia się bez rozpatrzenia. Skarżący podał także, że zgodnie z wykładnią art. 64 § 2 k.p.a., w przypadku nieokreślenia terminu w wezwaniu stronie postawia się dowolny czas na odpowiedź, a ustawodawca określił tylko minimalną granicę 7 dni i pozostawił w gestii strony czas na odpowiedź, tzn. od 7 dni "w górę" w przypadku nie określenia przez organ terminu.
Wskazał również, że w jego ocenie istotą problemu jest bezprawne skierowanie do wykorzystania urlopu wypoczynkowego i dodatkowego oraz nieudzielenie odpowiedzi na wniosek o udzielenie i skierowanie na urlop szkoleniowy. Przedstawił stan faktyczny sprawy i zarzucił, że decyzja Nr [...] Komendanta [...] WOG została wydana na podstawie sfałszowanego zaświadczenia o rozliczeniu kadrowym żołnierza zawodowego z jednostką wojskową z dnia 30 sierpnia 2016 r. wystawionym przez [...] Regionalną Bazę Logistyczną. Skarżący zarzucił fałszowanie dokumentów będących podstawą do wydania decyzji w sprawie należności pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, gmatwanie sprawy w celu zatuszowania niekompetencji w sprawach kadrowych, brak znajomości przepisów prawa, mobbing oraz przekroczenie uprawnień.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej wskazując ponownie, że skoro skarżący domaga się "zastosowania postępowania odwoławczego" a także rozpoznania spraw rozstrzygniętych decyzją Nr [...] Komendanta [...] WOG z dnia [...] 2017 r., to Komendant [...] RBLog. posiada w tej kwestii przymiot organu odwoławczego. Podniesiono również, iż przedmiotowa decyzja doręczona została skarżącemu w dniu jej wydania, co potwierdza własnoręczny podpis skarżącego na aktowym egzemplarzu decyzji. Wobec powyższego termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął w dniu 2 lutego 2017 r., zaś odwołanie wniesione zostało w dniu 7 września 2017 r., co jednoznacznie wskazuje na uchybienie terminu do jego wniesienia, a tym samym na brak możliwości skutecznego wszczęcia postępowania odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej jako u.p.p.s.a.) wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. skargi na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a.), i jest na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U z 2017 r., poz. 2188), sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl zaś art. 119 pkt 3 u.p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Kontrolowane w niniejszej sprawie postanowienie Nr [...] Komendanta [...] RBLog. z dnia [...] 2017 r. należy do kategorii postanowień kończących postępowanie, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a., w związku z czym skarga na to postanowienie została rozpoznana na podstawie powołanego wyżej art. 119 pkt 3 u.p.p.s.a. w trybie uproszczonym.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W podstawach prawnych powołano również art. 129 § 1 k.p.a. w myśl, którego odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję.
Z akt sprawy i z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że skarżący pismem z dnia 7 maja 2017 r., które wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 11 maja 2017 r., wystąpił do Komendanta [...] RBLog. "o przywrócenie wykorzystania urlopu jako wykorzystanego niezgodnie z prawem z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, tzn. wypłacenie ekwiwalentu za niewykorzystane dni oraz przekazanie kwoty 1.000 zł jako "zadośćuczynienie za poniesioną rzeczywistą szkodę" na cel charytatywny.
Organ odwoławczy pismem z dnia 23 maja 2017 r., nr 12398/17, powołując się na art. 64 § 2 k.p.a., zasadnie wezwał skarżącego do sprecyzowania treści jego żądań zawartych w powyższym piśmie poprzez wskazanie, czy pismo to stanowi odwołanie od decyzji Nr [...] Komendanta [...] WOG z dnia [...] 2017 r. w sprawie należności pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, w tym dotyczącą ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, czy jest wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie, czy też skargą na działania organu wojskowego. W piśmie tym pouczono skarżącego, że sprecyzowanie żądania powinno nastąpić w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia pisma skarżącego bez rozpoznania.
Następnie, wobec treści pisma skarżącego z dnia 4 czerwca 2017 r., w którym oświadczył się on, że domaga się "zastosowania postępowania odwoławczego zgodnie z art. 138 k.p.a." i jednocześnie zastrzegł, że nie jest to odwołanie od decyzji Nr [...] Komendanta [...] WOG z dnia [...] 2017 r., jak również nie jest to wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie przywrócenia wykorzystania urlopu, gdyż takie zostało wszczęte w Dowództwie Generalnym nr [...], oraz że pismo jest "zgłoszeniem fałszerstwa w dokumentach urzędowych poprzez osoby sygnujące swym podpisem cytowane pismo", organ odwoławczy pismem z dnia 21 czerwca 2017 r. prawidłowo poinformował skarżącego, że wobec niesprecyzowania treści żądań zawartych w piśmie z dnia 11 maja 2017 r. oraz wobec formułowania w piśmie z dnia 4 czerwca 2017 r. wzajemnie wykluczających się żądań, nie jest w stanie ustalić rzeczywistej treści żądania i pozostawia pismo bez rozpoznania. Jednocześnie poinformowano skarżącego, że dalsza korespondencja bez sprecyzowania żądania zostanie pozostawiona bez rozpoznania.
Skarżący ponownie pismem z dnia 6 września 2017 r., które wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 7 września 2017 r., wskazał, że wnosi o "zastosowania postępowania odwoławczego z art. 138 k.p.a." oraz o "wznowienie postępowania w sprawie przywrócenia wykorzystania urlopu", powołując się jednocześnie na pismo z dnia 11 maja 2017 r.
Zdaniem Sądu, wobec braku innych decyzji wydawanych względem skarżącego w tym czasie przez organ I instancji, przyjąć należało, że organ odwoławczy słusznie zakwalifikował to pismo w części objętej żądaniem o zastosowania postępowania odwoławczego z art. 138 k.p.a. jako odwołanie od wspomnianej decyzji Nr [...] Komendanta [...] WOG z dnia [...] 2017 r.
Zauważyć dalej należy, iż powyższa decyzja pierwszoinstancyjna zawierała prawidłowe pouczenie o prawie i terminie wniesienia odwołania do Komendanta [...] RBLog. za pośrednictwem Komendanta [...] WOG w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. W myśl bowiem art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Przepis ten miał zastosowanie w sprawie na podstawie art. 8 ust. 1 u.s.w.ż.z., stosownie do którego, od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia, na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Przypomnieć również należy, iż zgodnie z art. 96 ust. 10 u.s.w.ż.z. należności pieniężne, związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, inne niż wymienione w art. 95 pkt 1 i pkt 6, a więc należności obejmujące ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie (art. 95 pkt 2); dodatkowe uposażenie roczne za rok, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby (art. 95 pkt 3); gratyfikację urlopową niewykorzystaną w roku zwolnienia ze służby (art. 95 pkt 5), wypłaca się na podstawie decyzji dowódcy, o którym mowa w art. 104, tj. dowódcy jednostki wojskowej zajmującemu stanowisko służbowe dowódcy batalionu lub równorzędne, o którym mowa w ust. 3, albo wyższe - w stosunku do wszystkich żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w podległej jednostce wojskowej, z wyjątkiem tego dowódcy i jego zastępcy.
Decyzja przyznająca świadczenia w związku ze zwolnieniem ze służby wojskowej została doręczona skarżącemu w dniu [...] 2017 r., co skarżący poświadczył własnoręcznym podpisem i powyższą datą na egzemplarzu tej decyzji.
W tej sytuacji organ odwoławczy słusznie stwierdził na podstawie art. 138 k.p.a. uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zawartego w piśmie z dnia 6 września 2017 r., a sprecyzowanego przez skarżącego jako "zastosowanie postępowania odwoławczego", skoro czternastodniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg w dniu 20 stycznia 2017 r. i upłynął w czwartek 2 lutego 2017 r.
Tym samym nie jest trafny zarzut skarżącego, iż nie uchybił terminowi do wniesienia odwołania "tzn. sprecyzowania żądań określonych w piśmie organu z dnia 21 czerwca 2017 r. nr [...]", skoro pismem tym, jak już wyżej wskazano, organ odwoławczy, czyli Komendant [...] RBLog., pozostawił bez rozpoznania pismo skarżącego z dnia 11 maja 2017 r.
Na marginesie rozważań warto zauważyć, że wspomniane pismo organu odwoławczego z dnia 21 czerwca 2017 r. nie zawierało kolejnego wezwania do sprecyzowania żądań skarżącego, ze wskazaniem siedmiodniowego terminu do jego wykonania, mimo że takie twierdzenie organu zawarte zostało w zaskarżonym postanowieniu. Wezwanie do sprecyzowania tych żądań w siedmiodniowym terminie pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania zostało zawarte wyłącznie w piśmie organu odwoławczego z dnia 23 maja 2017 r. i dotyczyło pisma skarżącego z dnia 11 maja 2017 r., a w piśmie z dnia 21 czerwca 2017 r. organ odwoławczy podał jedynie, że dalsza korespondencja bez sprecyzowania żądania zostanie pozostawiona bez rozpoznania.
Dodatkowo wskazać należy, iż pismo skarżącego z dnia 11 maja 2017 r., do którego nawiązuje skarżący w piśmie z dnia 7 września 2017 r., także zostało złożone po upływie terminu do wniesienia odwołania, skoro termin ten upłynął bezskutecznie z dniem 2 lutego 2017 r., przy czym pismo z dnia 11 maja 2017 r. organ odwoławczy pozostawił bez rozpoznania, a więc nie wywołało ono żadnych skutków prawnych, w tym nie zostało zakwalifikowane jako odwołanie.
Zatem organ odwoławczy słusznie rozpoznał sprawę w zakresie swojej właściwości stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a w zakresie dotyczącym wznowienia postępowania poinformował jaki organ jest właściwy w sprawie i jakie są skutki zachowania czternastodniowego terminu określonego w art. 66 § 2 k.p.a.
Bez wpływu na rozstrzygniecie niniejszej sprawy pozostają natomiast pozostałe zarzuty skargi dotyczące fałszowanie dokumentów będących podstawą m.in. do wydania decyzji w sprawie należności pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, przekroczenie uprawnień w zakresie kierowania na urlopy przez organ orzekający, jak też przez inne organy wojskowe.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 u.p.p.s.a., oddalił skargę w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło