IV SA/Wr 80/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędziowie WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2006r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Dowódcy Ś. Okręgu Wojskowego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty dodatku do uposażenia za pierwszą klasę kwalifikacyjną specjalisty wojskowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...]r. Komendant "OSPG - J.", na podstawie § 5 ust. 1 i § 25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000r. w sprawie dodatków do uposażenia żołnierzy /Dz.U. Nr 90 poz. 1005 z póź. zm./ oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego wstrzymał wypłatę st. sierż. szt. E. R. dodatku za pierwszą klasę specjalisty wojskowego w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, iż st. sierż. szt. E. R. pobiera dodatek za klasę specjalisty wojskowego w kwocie [...]zł według specjalności wojskowej [...] natomiast na zajmowanym stanowisku służbowym zgodnie z etatem istnieje specjalność wojskowa [...]. Fakt niezgodności posiadanej specjalności wojskowej ze specjalnością wojskową według etatu stanowi podstawę do wstrzymania wypłaty dodatku do uposażenia. W odwołaniu od powyższej decyzji E. R. wskazał, iż na stanowisko służbowe magazyniera [...]został wyznaczony z dniem [...]r. rozkazem D-cy [...] Dz. Nr [...] z dnia [...]r. Pierwsza klasa specjalisty wojskowego w specjalności [...]została mu nadana w dniu [...]r. rozkazem D-cy [...][...] Nr [...] z [...]r. Wykazem zmian Nr [...]. z dnia [...]r. SW na jego stanowisku zostało zmienione na [...]. Zgodnie z decyzją Nr [...] z dnia [...]r. oraz "Instrukcją o klasyfikowaniu specjalistów wojskowych w siłach zbrojnych" /sygn. Szkol. 765/95/ na weryfikację miał 3 lata. Rozkazem D-cy [...] Nr [...] z [...]r. z dniem [...]r. została mu nadana klasa mistrzowska - [...]. Nadanie okazało się bezprawne ponieważ w/wym przepisy utraciły moc obwiązującą /pismo [...] z [...]r./ W związku z powyższym Komendant uznał ważność klasy pierwszej gdyż termin weryfikacji mijał w czasie gdy brak było przepisów prawnych dotyczących wymienionej kwestii a pełniona przez niego funkcja mimo zmiany w etacie nie uległa zmianie. W ramach zaleceń zespołu kontrolującego z OF ŚOW stwierdzającego niezgodne z przepisami pobieranie dodatku Komendant wydał decyzję o jego wstrzymaniu. Dowódca Ś. Okręgu Wojskowego decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Nr [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1, art. 15 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy /tj. Dz.U. z 2002r. Nr 76, poz. 693/, § 25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy /Dz.U. Nr 90, poz. 1005 z póź. zm./, § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu żołnierzy /Dz.U. Nr 23, poz. 101/ i art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach decyzji wskazano, iż uzyskanie specjalności wojskowej przez st. sierż. szt. E. R. w dniu [...]r. /podstawa: Rozkaz Dowódcy ŚOW Nr [...] z dnia [...]r./ - zgodnej z zajmowanym stanowiskiem zostało dokonane bez podstawy prawnej. Przedmiotowy dodatek przyznany był na podstawie decyzji Nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...]r. w sprawie uzyskiwania klas kwalifikacyjnych przez specjalistów wojskowych i instruktorów spadochronowych w Siłach Zbrojnych RP /Dz. Rozk. MON poz. 24/, oraz Instrukcji o klasyfikowaniu specjalistów wojskowych w Siłach Zbrojnych RP /Sygn. Szkol. 765/95/. Stosownie do postanowień art. 75 ustawy z dnia 22 grudnia 2000r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 120, poz. 1268/ powyższe akty prawne utraciły moc z dniem 30 marca 2001r., ponieważ zostały wydane bez upoważnienia ustawowego, a zawierały normy prawne obowiązujące w resorcie obrony narodowej. Zatem przyznanie klasy mistrzowskiej specjalisty wojskowego nastąpiło bez podstawy prawnej. Po tym dniu nie ukazały się nowe przepisy regulujące nadawanie klas kwalifikacyjnych. W tym stanie faktycznym i prawnym nie było podstaw do wydawania decyzji w sprawie nadawania, potwierdzania, bądź podwyższania klas kwalifikacyjnych oraz przyznawania dodatków za klasę kwalifikacyjną uzyskaną lub podwyższoną po dniu 30 marca 2001r. W związku z powyższym zaistniała konieczność dokonania weryfikacji i ponownego ustalenia prawa każdego żołnierza - nie tylko skarżącego - do posiadanej klasy kwalifikacyjnej i pobieranego dodatku po dniu 30 marca 2001r. Ponadto podkreślono, fakt iż posiadanie klasy kwalifikacyjnej nie jest równoznaczny z otrzymywaniem przez zainteresowanego żołnierza dodatku do uposażenia z tego tytułu. Zgodnie z § 25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy /Dz.U. Nr 90, poz. 1005 z późn. zm./ żołnierzowi zawodowemu, który uzyskał klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej właściwej dla zajmowanego stanowiska służbowego przysługuje dodatek za uzyskanie klasy kwalifikacyjnej. St. sierż. szt. E. R. pobiera dodatek do uposażenia za posiadanie I klasy kwalifikacyjnej specjalności wojskowej [...], która niezgodna jest z wymaganą na zajmowanym stanowisku służbowym specjalnością wojskową [...]. W związku z powyższym st. sierż. szt. E. R. nie spełnia wymagań niezbędnych do pobierania przedmiotowego dodatku. Zaznaczono, że faktyczne zaprzestanie wypłaty przedmiotowego dodatku może nastąpić dopiero po uprawomocnieniu się decyzji kończącej postępowanie administracyjne /art. 130 kpa/. W skardze skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu. Dodatkowo podniósł, iż w "Wykazie korpusów osobowych, grup osobowych i specjalności wojskowych żołnierzy sił zbrojnych RP" brak jest oznaczenia 61, a korpus osobowy ogólnowojskowy obrony terytorialnej kończy się na 51 i wykaz zmian Nr Pf-1049/org z dnia 28 maja 1998r. dotyczący zmiany specjalności wojskowej na stanowisku skarżącego jest prawdopodobnie wynikiem naprawy zaistniałej omyłki. W odpowiedzi na skargę Dowódca Ś. Okręgu Wojskowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola obejmuje zatem materialną i formalną prawidłowość zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. "o uposażeniu żołnierzy /tj. Dz.U. z 2000r., Nr 76, poz. 693/ - uposażenie żołnierzy składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków". Według § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy /Dz.U. Nr 90, poz. 1005 z póź. zm./ do uposażenia zasadniczego żołnierzy "Jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, dodatki, o których mowa w § 11 przyznają, podwyższają, wstrzymują lub obniżają decyzją: 1) dyrektor departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego w sprawach kadr: a) w stosunku do dowódcy jednostki wojskowej, jego zastępcy oraz innego żołnierza podległego bezpośrednio Ministrowi Obrony Narodowej, b) w stosunku do żołnierza pełniącego służbę na stanowisku w jednostce organizacyjnej poza resortem obrony narodowej - na wniosek kierownika, dyrektora lub szefa instytucji cywilnej, 2) dowódca jednostki wojskowej zajmujący stanowisko o stopniu etatowym co najmniej podpułkownika /komandora porucznika/ - w stosunku do żołnierza pełniącego służbę w podległej mu jednostce wojskowej, z wyjątkiem tego dowódcy i jego zastępcy, 3) bezpośredni przełożony dowódcy jednostki wojskowej - w stosunku do tego dowódcy i jego zastępcy oraz żołnierza pełniącego służbę w jednostce wojskowej, której dowódca zajmuje stanowisko o stopniu etatowym niższym niż określony w pkt 2 - określającą datę nabycia lub utraty uprawnień do dodatku, jego wysokość i podstawę przyznania, wstrzymania lub obniżenia dodatku. Podwyższenie dodatku o charakterze stałym albo dodatku strefowego, wynikające z dokonanej odrębnymi przepisami zmiany stawek uposażenia zasadniczego, nie wymaga wydawania odrębnych decyzji. Rozkazem z dnia [...]r. Dowódca ŚOW Nr [...] nadał skarżącemu klasę specjalności [...]. Organ I instancji stwierdził, iż st. sierż. szt. E. R. nie spełnia warunków uzasadniających wypłatę dodatku za klasę specjalisty wojskowego w kwocie [...]zł, wynikających z § 25 rozporządzenia z dnia 10 października 2000r. Przepis ten jednakże stanowi jedynie, że "1.Chorążemu, podoficerowi zawodowemu albo żołnierzowi służby nadterminowej, który uzyskał klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej właściwej dla zajmowanego stanowiska służbowego lub pełnionej funkcji, przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek za uzyskanie klasy kwalifikacyjnej w wysokości: 1) w razie uzyskania II klasy - 6% 2) w razie uzyskania I klasy - 10% 3) w razie uzyskania klasy mistrzowskiej - 18% - uposażenia bazowego. 2. Dodatku, o którym mowa w ust. 1, nie przyznaje się żołnierzom, którzy uzyskali klasy kwalifikacyjne instruktorów spadochronowych, pilotów lub nawigatorów wojskowych." Nietrudno więc z jego treści wywieść, że pracodawca nie sformułował w nim żadnych warunków uzasadniających wypłatę dodatku - jak przyjął organ I instancji. Przepis § 5 ust. 1cyt. rozporządzenia natomiast uprawnia właściwy organ administracji wojskowej do wstrzymania dodatku w drodze decyzji, ale decyzja taka z kolei musi podawać podstawę wstrzymania dodatku. Użycie wyrażenia "podstawa" pozwala uznać, że chodzić tu będzie o podstawę faktyczną i prawną tak jak podstawę rozstrzygnięcia rozumie art. 107 § 3 kpa. Należy przyjąć, iż póki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja o przyznaniu dodatku, podstawy takiej brak. Zauważyć trzeba, iż decyzję ostateczną można by ewentualnie znieść w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, tym bardziej, że organ odwoławczy wskazuje wyraźnie bezpodstawność decyzji o przyznaniu dodatku. W każdym bądź razie podstawy takiej nie stanowi art. 75 ustawy z dnia 22 grudnia 2000r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydania aktów normatywnych oraz zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 20, poz. 1268/. Przepis art. 75 powołanej ustawy jest bowiem wyłącznie przepisem uchylającym /derogacyjnym/, który - poza zawarciem w swej treści postanowień o uchyleniu przepisów dotychczas obowiązujących - nie spełnia sam przez się innych samodzielnych funkcji prawnych. Nie wskazuje organu właściwego do wzruszenia dotychczasowych decyzji, nie określa przesłanek ich zmiany lub uchylenia, nie odnosi się do kwestii obligatoryjności lub uznaniowości tej zmiany. Należy przy tym wykluczyć taką interpretację przepisów, która zakłada, że samo uchylenie dotychczasowego stanu prawnego, stanowi samodzielną podstawę do wzruszenia decyzji tworzących prawa nabyte. Dla dokonania takich zmian musiałaby istnieć wyraźna podstawa normatywna w przepisach derogujących dotychczasowy stan prawny. Z powyższych przyczyn zaskarżone decyzje jako wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego należało usunąć z obrotu prawnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" w związku z art. 135 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/.