IV SA/Wr 801/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), , Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Rygielska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 marca 2012 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokat A. M. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym 23 % podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] października 2011 r. po rozpatrzeniu odwołania P. K. od decyzji wydanej przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy Ś., Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty 3000 zł z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej w okresie zasiłkowym 2009/2010 wraz z ustawowymi odsetkami, które na dzień wydania decyzji wynoszą 568,44 zł na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej k.p.a. orzekło utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji wskazał, że opisaną wyżej decyzją, która stanowiła przedmiot odwołania, skarżący został zobowiązany do zwrotu kwoty 3000 zł i odsetek w kwocie 568,44 zł. Organ I instancji swoją decyzję oparł na art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2099 r., Nr 1, poz. 7 ze zm.) – dalej ustawa. Podał również, że w dniu 30 września 2010 r. zakończył się okres zasiłkowy 2009/2010. Dodał też, że na podstawie decyzji Nr [...] z dnia [...] października 2009 r. zostały przyznane na rzecz P. K. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. w kwocie 300 zł miesięcznie. W związku z przysposobieniem dziecka przez M. M. – postanowienie Sądu Rejonowego w Złotoryi III Wydział Rodzinny i Nieletnich, T. M. została zobowiązana na mocy decyzji do zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres od 1 sierpnia 2010 r. do 30 września 2010 r. W związku z powyższym skarżący został zobowiązany do zwrotu omawianych świadczeń za okres od 1 października 2009 r. do 31 lipca 2010 r. wraz z ustawowymi odsetkami. Organ I instancji przedstawił również sposób obliczenia odsetek wskazując którego dnia każdego kolejnego miesiąca została wypłacona należność główna – kwota 300 zł, stopę procentową – 13 % oraz datę końcową liczenia odsetek – dzień 23 sierpnia 2011 r. – dzień wydania decyzji. W odwołaniu od powyższej decyzji P. K. podniósł, że odbywa karę pozbawienia wolności, której koniec przypada na dzień 26 lutego 2012 r. W zakładzie karnym nie pracuje, ma trudną sytuację finansową. Nie posiada bowiem żadnych środków finansowych, a ma liczne zobowiązania, z których nie może się wywiązać. Nie ma majątku ruchomego, nieruchomego, wierzytelności oraz innych praw majątkowych. W związku z powyższym wniósł o umorzenie należności określonych w decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania oraz zgromadzonego materiału dowodowego ustaliło, że problematykę zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej reguluje art. 27 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Przywołało treść powyższego przepisu i stwierdziło, że wynika z niego obowiązek zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego, łącznie z ustawowymi odsetkami oraz obowiązek organu właściwego wierzyciela wydania stosownej decyzji o zwrocie świadczeń, w sytuacji gdy zakończy się okres świadczeniowy lub zostanie uchylona decyzja przyznająca świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Ustawa nie przewiduje, aby taki obowiązek nie istniał w sytuacjach wskazanych przez stronę w odwołaniu. Kolegium wskazało, że decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2009 r. działający z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy Ś., Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. przyznał na osobę uprawnioną P. K. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie 300 zł miesięcznie na okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. Zaskarżona zaś decyzja została wydana dnia 23 sierpnia 2011 r., po zakończeniu okresu świadczeniowego. W tym przypadku były zatem podstawy do wydania w trybie powołanego przepisu decyzji w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organ II instancji stwierdził, że wydana decyzja, z uwagi na swój charakter zobowiązujący do ponoszenia nakładów finansowych, powinna szczegółowo wyjaśniać sposób wyliczenia wskazanej kwoty, ale dodał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji w pełni spełnia ustawowe wymogi. Analiza dokonanego przez organ I instancji zestawienia sposobu wyliczenia pozwala na jednoznaczne stwierdzenia, że ustalona przez organ I instancji kwota zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest prawidłowa. Organ odwoławczy zauważył również, że kwota do zwrotu nie obejmuje całego okresu świadczeniowego od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. lecz tylko część zamykającą się datą 31 lipca 2010 r., a to z uwagi na ustanie obowiązku alimentacyjnego dłużnika w związku z przysposobieniem małoletniego P. K. przez M. M.. Odnośnie zaś wskazanej w odwołaniu trudnej sytuacji majątkowej wskazał, że podane okoliczności nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji wydanej na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy. Natomiast mogą mieć znaczenie w innym postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub części, odroczenie terminu płatności albo rozłożenia na raty – opartym na art. 30 ust. 2 omawianej ustawy. Skargę na powyższą decyzję złożył P. K.. Na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wniósł o umorzenie zadłużenia. Podał, że aktualnie przebywa w zakładzie karnym, w którym nie pracuje z powodu braku miejsc pracy. Nie ma żadnych środków pieniężnych, znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Ma wiele innych zobowiązań poza zobowiązaniem wynikającym z zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając swoje stanowisko przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi są decyzje – wyżej opisane – zobowiązujące dłużnika alimentacyjnego P. K. do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wypłacanych dla osoby uprawnionej, w okresie zasiłkowym 2009/2010, w kwocie 3000 zł i z tytułu odsetek od powyższej kwoty, naliczonych na dzień wydania decyzji przez organ I instancji – tj. 23 sierpnia 2011 r. – w kwocie 568,44 zł. Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) – dalej ustawa – w tym postępowaniu organy oparły decyzje na art. 27 tej ustawy. Stanowi on w ust. 1 i 1 a, że dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Ust. 2 tegoż artykułu mówi, że organ właściwy wierzyciela wydaje po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z powołanego przepisu wynika obowiązek zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego oraz odsetek od tej kwoty, przy czym sposób obliczenia odsetek również wskazuje ustawa która mówi, że w tym przedmiocie organ wydaje decyzję, wskazuje również na okres jej wydania – po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Ustalony przez organy stan faktyczny i prawny jest niesporny. Z dokumentów dołączonych do akt administracyjnych wynika, że dnia 22 października 2009 r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. przyznał na rzecz P. K. – osoby uprawnionej – świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie 300 zł miesięcznie na okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. Następnie postanowieniem z dnia 5 lipca 2010 r. w sprawie sygn. akt II RNsm 9/10 Sąd Rejonowy w Złotoryi orzekł o pełnym przysposobieniu małoletniego P. K. przez M. M. Z datą uprawomocnienia się tegoż postanowienia – tj. z dniem 11 sierpnia 2010 r. ustał obowiązek alimentacyjny skarżącego wobec biologicznego syna P. K.. Z dołączonych do akt dokumentów a także dokonanych przez organy ustaleń wynika, że matka uprawnionego T. M. została w drodze innej decyzji administracyjnej zobowiązana do zwrotu należności w łącznej kwocie 600 zł powstałej z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną P. K.. Z powołanego stanu faktycznego i prawnego wynika, że zaskarżona decyzja oparta została na właściwym przepisie, prawidłowo zinterpretowanym, a stan faktyczny obligował organ do wydania kwestionowanych rozstrzygnięć. W myśl powołanego art. 27 ustawy, organ po zakończeniu okresu świadczeniowego miał obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń wraz z odsetkami. Obowiązek zwrotu tych świadczeń dla skarżącego był skrócony – nie obejmował miesiąca sierpnia i września 2010 r. z uwagi na prawomocność postanowienia o przysposobieniu małoletniego, na rzecz którego były świadczone alimenty. Istotna dla niniejszej sprawy jest również ocena prawidłowości wyliczenia kwot podlegających zwrotowi. W myśl art. 134 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawią prawną i orzeka w granicach sprawy. Zainteresowany nie kwestionował dokonanych wyliczeń. Analiza rozliczenia przedstawiona w decyzji, organu I instancji daje podstawę do uznania, że wyliczenie kwot podlegających zwrotowi zostało dokonane w sposób prawidłowy. Niesporne jest, że świadczenie z tytułu alimentów wyniosło 300 zł miesięcznie. Organ do obliczenia odsetek wskazał kwotę 300 zł miesięcznie, a organ do obliczenia odsetek wskazał datę wypłaty należności głównej i zgodnie z art. 27 ust. 1 a ustawy przyjął jako datę początkową ich liczenia – dzień po wypłacie świadczenia alimentacyjnego i obowiązującą stopę procentową – 13%. Organy zamknęły okres naliczenia odsetek datą wydania decyzji przez organ I instancji informując jednocześnie, że są one naliczone do dnia całkowitej spłaty zadłużenia. Powyższe zatem wskazuje, że obliczenie należności podlegającej zwrotowi jest prawidłowe – oparte również na wymienionym art. 27 ustawy. Zgodzić się należy w całości z wywodami organu II instancji, który wyjaśnił, że okoliczności wymienione w odwołaniu i następnie w skardze nie mogą mieć żadnego znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy. Sytuacja osobista majątkowa i rodzinna strony może mieć istotny wpływ na treść rozpoznania wniosku złożonego przez stronę a opartego na art. 30 ust. 2 omawianej ustawy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej.