IV SA/Wr 802/15
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-06-02
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie pokryć kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika. Brak przedłożenia wymaganych dokumentów i wyjaśnień uniemożliwia ocenę sytuacji materialnej strony, a ciężar wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Postępowanie w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne, gdyż strona jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia tych kosztów w sprawach dotyczących dodatków mieszkaniowych.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał swoją sytuację materialną i rodzinną. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia szeregu dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną i wydatki, czego skarżący nie uczynił. W konsekwencji sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
I. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu; II. Umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego oraz odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżący na urzędowym formularzu z dnia 12 kwietnia 2016 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych.
W jego uzasadnieniu podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną i niepełnosprawnym synem z [....] (lat [...]). Wyjaśnił, że prowadzi działalność gospodarczą z tytułu której uzyskuje dochód w wysokości [...] zł netto miesięcznie, żona pobiera zasiłek pielęgnacyjny z MOPS w wysokości [...] zł, a syn otrzymuje rentę w kwocie [...] zł netto. Wspólny dochód rodziny wynosi [...] zł netto miesięcznie. Wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: kredyt 1400 zł, czynsz 540 zł, prąd 168 zł, woda 80 zł. Dodał, że wnosi o ustanowienie pełnomocnika z uwagi na to, że nie jest w stanie poradzić sobie z niniejszą sprawą sądową i nie posiada środków na ustanowienie fachowego pełnomocnika. Podał, że posiada dom o powierzchni 145 m2 o wartości [...] zł i mieszkanie o powierzchni 58,6 m2 o wartości [...]zł stanowiące współwłasność małżeńską oraz samochód osobowy o wartości [..] zł.
Pismem referendarza sądowego z dnia 15 kwietnia 2016 r. skarżący został wezwany do przedłożenia dokumentów źródłowych i wyjaśnień dotyczących jego sytuacji materialnej, tj.: dowodów potwierdzających aktualną wysokość dochodów żony z tytułu zasiłku pielęgnacyjnego przyznanego przez MOPS, tj. aktualna decyzja przyznająca prawo do tego zasiłku oraz przelewy bankowe za ostanie trzy miesiące potwierdzające wysokość zasiłku, ostatnich trzech odcinków renty syna lub przelewy bankowe za ostatnie trzy miesiące potwierdzające wysokość renty syna; wyciągów ze wszystkich kont bankowych i lokat bankowych i kart kredytowych za ostatnie trzy miesiące wnioskodawcy i małżonka; zaświadczenia z Urzędu Pracy potwierdzającego, że wnioskodawca lub osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym są zarejestrowane jako osoby bezrobotne z prawem do zasiłku lub bez tego prawa (poszukująca pracy); dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem rodziny (opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, leki, telewizja, podatek od nieruchomości, czynsz, raty kredytów i pożyczek i inne); zeznania podatkowego za 2014 r. i 2015 r. każdego z małżonków; wydruku z księgi podatkowej z wykazanym przychodem i dochodem /stratą za styczeń, luty i marzec 2016 r. lub wydruku za ten sam okres z ewidencji przychodów prowadzonej przez osoby opłacające zryczałtowany podatek dochodowy od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne; dokumentów potwierdzających ewentualne zadłużenie i zajęcie komornicze; ostatniej decyzji w sprawie podatku rolnego i podatku od nieruchomości; wyjaśnienia czy udostępnia odpłatnie innym osobom jedną z wykazanych nieruchomości mieszkalnych, tj. dom o powierzchni 145 m2 lub mieszkanie o powierzchni 58,6 m2 i czy uzyskuje z tego tytułu dochód i w jakiej wysokości miesięcznie (należało nadesłać także dokumenty potwierdzające wysokość osiąganego dochodu np. przelewy bankowe za ostatnie trzy miesiące i umowę najmu); wyjaśnienia czy zamieszkuje wraz z rodziną w domu o powierzchni 145 m2 czy w mieszkaniu o powierzchni 58,6 m2.
W piśmie tym podano, że dokumenty należy nadesłać w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania.
Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że wezwanie to skarżący odebrał w dniu 11 maja 2016 r.
Skarżący nie udzieli żadnej odpowiedzi na powyższe pismo referendarza sądowego.
W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
W myśl art 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm, dalej p.p.s.a..) ustanowenie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowy.
Na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie wykazał on w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie pokryć kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika.
Skarżący bowiem nie udzielił żadnej odpowiedzi na wspomniane wyżej pismo referendarza sadowego z dnia 15 kwietnia 2016 r., co oznacza, że nie nadesłał m. in. dokumentów potwierdzających opisaną sytuację materialną, w tym m. in. wydruku z księgi podatkowej z wykazanym przychodem i dochodem /stratą za styczeń, luty i marzec 2016 r. lub wydruku za ten sam okres z ewidencji przychodów prowadzonej przez osoby opłacające zryczałtowany podatek dochodowy od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, potwierdzających wysokość dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Nie nadesłał dowodów potwierdzających aktualną wysokość dochodu żony, odcinków renty syna lub przelewów bankowych potwierdzających wysokość renty syna. Nie nadesłał także dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem rodziny i zeznań podatkowych małżonków. Nie udzielił wyjaśnień dotyczących faktu, czy udostępnia odpłatnie innym osobom jedną z wykazanych nieruchomości mieszkalnych, tj. dom o powierzchni 145 m2 lub mieszkanie o powierzchni 58,6 m2 i czy uzyskuje z tego tytułu dochód i w jakiej wysokości miesięcznie (należało również nadesłać dokumenty potwierdzające wysokość osiąganego dochodu np. przelewy bankowe za ostatnie trzy miesiące i umowę najmu). Nie udzielił także wyjaśnień, w której nieruchomości zamieszkuje.
Powyższe nie pozwala w zasadzie na ocenę, czy skarżący jest w stanie pokryć koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika.
Na stronie skarżącej zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 245 § 3 ustawy, poprzez nadesłanie żądanych dokumentów i wyjaśnień.
W świetle powyższego podniesione przez skarżącego argumenty dotyczące złego stanu zdrowia syna i jego niepełnosprawności nie mogą stanowić okoliczności uzasadniającej przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Również skomplikowany, w ocenie skarżącego, charakter sprawy nie stanowi przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.
Z tych względów wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego nie zasługiwał na uwzględnienie, co orzeczono w pkt I sentencji.
Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "h" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu dodatków mieszkaniowych.
W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji.
W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy;
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "h" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło