IV SA/Wr 806/21

WyrokWSA we Wrocławiu2022-04-12

Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Bogumiła Kalinowska, Katarzyna Radom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych prawidłowo odmówił potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, jeśli wnioskodawca powołał się na służbę wojskową, przynależność do organizacji opozycyjnych, nękanie przez służby bezpieczeństwa i pozbawienie możliwości wykonywania zawodu, ale nie wykazał związku tych zdarzeń z działalnością na rzecz odzyskania niepodległości Polski lub respektowania praw człowieka?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych prawidłowo ocenił, iż zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza wystąpienia pozytywnych przesłanek do uznania skarżącego za działacza opozycji lub osobę represjonowaną w rozumieniu ustawy. Status ten może być potwierdzony wyłącznie osobom spełniającym warunki określone w ustawie, a skarżący nie wykazał, aby jego służba wojskowa, przynależność do organizacji, nękanie przez SB, blokowanie paszportu, problemy w pracy, niemożność kształcenia czy skazanie miały związek z działalnością na rzecz odzyskania niepodległości Polski lub respektowania praw człowieka, co jest warunkiem koniecznym do przyznania statusu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, wskazując na służbę wojskową, przynależność do N., nękanie przez SB, blokowanie paszportu, problemy w pracy i skazanie. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania statusu, uznając, że dowody nie potwierdzają związku tych zdarzeń z działalnością antykomunistyczną lub represjami w rozumieniu ustawy. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ utrzymał swoją decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Katarzyna Radom Protokolant: Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału IV Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi J. S. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych I. oddala skargę w całości; II. przyznaje radcy prawnemu A. S. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, w tym 23 % VAT, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym. Postępowanie administracyjne w sprawie zostało zainicjowane wnioskiem J. K. (dalej jako strona, wnioskodawca lub skarżący) z dnia 26 marca 2021 r. o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Jako tytułu upoważniające do uzyskania wymienionych statusów strona wskazała pełnienie zasadniczej służby wojskowej w batalionach budowlanych w latach 1974-1976, przynależność do N. od września 1980 r., pozbawienie możliwości wykonywania zawodu oraz ogólnie pojęte "nękanie przez służby bezpieczeństwa", w tym ingerencję w życie rodzinne. Do wniosku strona dołączyła decyzję Prezesa IPN o spełnieniu warunków określonych w art. 4 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej jako Szef Urzędu lub organ) decyzją z [...] czerwca 2021 r., nr [...], wydaną w powołaniu na art. 5 ust. 1 w zw. z art. 2 i art.3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (t. jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 319, dalej jako ustawa lub u.d.o.a.) odmówił stronie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Szef Urzędu wskazał, że zgromadzone dowody nie pozwalają na uznanie strony za działacza opozycji antykomunistycznej lub osobę represjonowaną z powodów politycznych. W szczególności strona nie przedstawiła dokumentów potwierdzających związek służby wojskowej z działalnością polityczną jak i dowodów potwierdzających pozbawienie możliwości wykonywania zawodu w związku ze swoją działalnością antykomunistyczną. Nie podała też, czy w latach 1970-1980 prowadziła jakąkolwiek działalność antykomunistyczną. Szczegółowa kwerenda Instytutu Pamięci Narodowej nie potwierdziła działalności opozycyjnej strony lub doznanych przez nią represji. Strona nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Szef Urzędu decyzją z dnia [...] września 2021 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej jako k.p.a.) i art. 5 w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 u.d.o.a., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 28 czerwca 2021 r. Organ uznał, że przedstawione przez stronę dowody nie potwierdzają prowadzenia przez stronę działalności antykomunistycznej lub doznania represji w rozumieniu przepisów ustawy. Nie stwierdzono, aby odbywanie przez stronę zasadniczej służby wojskowej w [...] w okresie od 29 października 1974 r. do 7 października 1976 r. miało charakter represyjny. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 2 u.d.o.a. powołanie do pełnienia zasadniczej służby wojskowej przez okres powyżej 30 dni lub czynna służba wojskowa w ramach ćwiczeń wojskowych, musiały mieć związek z działalnością strony na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Uznano też, że przynależność strony do "S." nie jest podstawą do uznania, że strona spełnia warunki określone w art. 2 ustawy. Odnosząc się do nękania strony od 1974 r. przez Służbę Bezpieczeństwa za posiadanie rodziny we Francji Szef Urzędu wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 3 lit. b) u.d.o.a., inwigilacja przez organy bezpieczeństwa państwa i bezprawne działania polegające na popełnieniu na szkodę wnioskodawcy przestępstwa lub wykroczenia muszą mieć związek z wzięciem udziału przez stronę w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Brak jest dowodów, by strona brała udział w takim wystąpieniu, z związku z czym nie zachodzą wystarczające przesłanki do uznania, że strona spełniła warunki, o których mowa w art. 3 pkt 3 lit. b) ustawy. Według organu, opisana przez stronę działalność organów państwowych w okresie PRL-u uniemożliwiająca przebywanie poza granicami PRL (blokowanie paszportu stronie od 1980 r. do 1990 r.), nie jest represją zawartą w katalogu art. 3 ustawy. Także okoliczność nękania w pracy i częstego zwalniania bezpodstawnie nie wyczerpuje przesłanki z art. 3 pkt 3 lit. d) u.d.o.a. bowiem rozwiązanie umowy o pracę jest represją przewidzianą w niniejszej ustawie, jednak musi mieć to związek z wzięciem udziału w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. W przypadku strony stwierdzono brak dowodów, by strona brała udział w takim wystąpieniu. Represją z art. 3 ustawy nie jest także podawane przez stronę pozbawienie możliwości kształcenia w zawodzie nauczyciela stolarza. Organ nie znalazł także dowodów, że skazanie strony na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu miało związek z prowadzeniem przez stronę działalności na rzecz odzyskania przez Polskiej niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka, zgodnie z art. 3 pkt. 1 lit. a) u.d.o.a. Przesłanki z art. 3 ustawy nie wyczerpuje także powoływanie się przez stronę na zorganizowanie strajku wraz z kolegami w S., za co była nękana i obserwowana przez SB. Szef Urzędu dokonał też sprawdzenia strony w internetowych bazach danych oraz wykazach prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej, jednakże nie odnalazł w nich informacji o stronie. Dane skarżącego nie figurują także w Instytucie Dziedzictwa Solidarności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący powołał się na okres, w którym został powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej. Ponadto stwierdził, że ustawa z 1960 r., na którą powołuje się Szef Urzędu jest ustawa represyjną. Zdaniem skarżącego odmowa potwierdzenia statusu działacza opozycji komunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, w sytuacji powołania skarżącego przymusowo do odbycia zasadniczej służby wojskowej w batalionach budowlanych narusza Konwencję Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i powielając argumentację w niej zawartą. Pełnomocnik skarżącego na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2022 r. dodatkowo zarzucił, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) u.p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zaś w zakresie wad materialno- prawnych z art. 2 ust. 1 i art. 3 pkt 2 u.d.o.a. Wniósł o uchylenie decyzji w całości oraz przekazanie organowi przedmiotowej sprawy do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz.137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2022 r., poz.329, dalej u.p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga w rozpatrywanej sprawie nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1255, dalej jako ustawa lub u.d.o.a.). Definicję "działacza opozycji antykomunistycznej" zawarto w art. 2 ust. 1 u.d.o.a., według której jest nim osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. (art. 2 ust. 2 u.d.o.a.). Z kolei "osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r. m. in. przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce (art. 3 pkt 2 u.d.o.a.) lub brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym była: inwiligowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia (art. 3 pkt 3 lit. b) u.d.o.a.), pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu (art. 3 pkt 3 lit. c) u.d.o.a.) lub została z nią rozwiązana umowa o pracę (art. 3 pkt 3 lit. d) u.d.o.a.). Dodatkowym warunkiem - w myśl art. 4 ust. 1 u.d.o.a. - status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje osobie: 1) która nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 31 lipca 1990r., bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i 2) co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Skarżący zgodnie z przedstawioną w toku postępowania decyzją Prezesa IPN z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa i w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez niego lub przy jego udziale, w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Wobec powyższego nie wystąpiła negatywna przesłanka przyznania skarżącemu żądanego statusu. Natomiast zdaniem Sądu, Szef Urzędu prawidłowo ocenił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie świadczy o wystąpieniu pozytywnych przesłanek do uznania skarżącego za działacza opozycji lub osobę represjonowaną w rozumieniu art. 2 lub art. 3 cytowanej ustawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż status "działacza opozycji antykomunistycznej" lub "osoby represjonowanej z powodów politycznych" może zostać potwierdzony przez właściwy organ wyłącznie osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę odpowiednio w art. 2 oraz art. 3 ustawy. Tymczasem skarżący w toku postępowania przed organem jako podstawę uzyskania uprawnień przewidzianych przepisami ustawy wskazał następujące fakty: 1) przymusowe odbywanie zasadniczej służby wojskowej w [...] w okresie od 29 października 1974 r. do 7 października 1976 r., 2) przynależność do N. od września 1980 r. do 1989 r., 3) nękanie od 1974 r. przez Służbę Bezpieczeństwa za posiadanie rodziny we Francji, 4) blokowanie wydania paszportu w okresie od 1980 r. do 1990 r., 5) nękanie w pracy i często bezpodstawne zwalnianie z pracy, 6) niemożność w 1988 r. pracy w szkolnictwie jako nauczyciel zawodu, co było związane z pozbawieniem go możliwości kształcenia się w zawodzie nauczyciela-stolarza, 7) skazanie w 1989 r. przez sąd karny w Jeleniej Górze na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu w sprawie, która odbyła się "z powództwa byłej żony, jej kochanka milicjanta i jego kolegów w Służbie Bezpieczeństwa", 8) wspólne z kolegami zorganizowanie strajku w S., za co był nękany i obserwowany przez SB. W sprawie nie ma wątpliwości, że skarżący w okresie od dnia 29 października 1974 r. do dnia 7 października 1976 r. przez okres powyżej 30 dni pełnił służbę wojskową, to jednak rację ma organ twierdząc, że postępowanie przeprowadzone w sprawie nie doprowadziło do wykazania, że do odbycia tej służby skarżący został powołany za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Prowadzone z urzędu postepowanie wyjaśniające nie potwierdziło represyjnego charakteru odbywania przez stronę zasadniczej służby wojskowej, a sam skarżący nie powołał żadnych konkretnych okoliczności świadczących o spełnieniu przesłanki z art. 3 pkt 2 ustawy. Dalej podkreślić należy, iż działalność w N. w latach 1980-1981 nie może stanowić podstawy do potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej wobec treści wyżej powołanego art. 2 ust. 2 ustawy. Podstawy takiej nie może również stanowić legalna działalność związkowa w latach 1982 – 1989 r. Przypomnieć należy, że wraz z wprowadzeniem stanu wojennego zawieszona została działalność N., a jej formalna delegalizacja miała miejsce 8 października 1982 r. wraz z datą przyjęcia nowej ustawy o związkach zawodowych i organizacjach rolników indywidualnych. Skarżący nie powoływał się natomiast na działalność opozycyjną w jakichkolwiek strukturach nielegalnych. Odnośnie podnoszonych okoliczności nękania skarżącego przez Służbę Bezpieczeństwa czy to za posiadanie rodziny we Francji, czy za zorganizowanie strajku, czy też z innych powodów bliżej nie określonych przez samego skarżącego, a których rezultatem było m.in. niewydawanie paszportu, zwalnianie z pracy, niemożność kształcenia w wybranej szkole to wskazać trzeba, że warunkiem przyjęcia, że mamy do czynienia z inwigilacją przez organy bezpieczeństwa państwa i bezprawnymi działaniami polegające na popełnieniu na szkodę wnioskodawcy przestępstwa lub wykroczenia, albo też, iż doszło do pozbawienia wykonywania swojego zawodu lub rozwiązania umowy o pracę, musi być związek tych działań z wzięciem przez stronę udziału w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Zasadnie Szef Urzędu uznał, iż w sprawie brak jest dowodów, by strona brała udział w takowych wystąpieniach, z związku z czym nie zachodzą wystarczające przesłanki do uznania, iż strona spełniła warunki, o których mowa w art. 3 pkt 3 lit. b)- d) u.d.o.a. Podobne uwagi można sformułować również w przypadku podnoszonej przez skarżącego okoliczności skazania go w 1989 r. przez sąd karny w Jeleniej Górze na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu. Znamienne jest przy tym podkreślenie przez samego skarżącego, że sprawa ta odbyła się "z powództwa byłej żony, jej kochanka milicjanta i jego kolegów w Służbie Bezpieczeństwa", a zatem nie miała ona charakteru publicznoskargowego, a tym bardziej nie przebywał on z tego tytułu w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski. Oczywistym jest, że w tym przypadku nie było jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, iż strona spełniła warunek określony w art. 3 pkt. 1 lit. a) u.d.o.a. Skarżący w toku postępowania administracyjnego (ani też w toku postępowania sądowoadministracyjnego) nie wskazał na żadną okoliczność, której wystąpienie uzasadniać mogło przyznanie mu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Istnienia takich okoliczności na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie mógł stwierdzić organ. Z informacji udzielonej przez Instytut Pamięci Narodowej w piśmie z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] wynika, że w stosunku do skarżącego w wyniku szczegółowej kwerendy przeprowadzonej w zasobie IPN nie odnaleziono dokumentów spełniających wymogi art. 2 lub 3 ustawy. W tej sytuacji powtórzyć należy, że status "działacza opozycji antykomunistycznej" lub "osoby represjonowanej z powodów politycznych" może zostać potwierdzony przez właściwy organ wyłącznie osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę odpowiednio w art. 2 oraz art. 3 u.d.o.a. Żadne inne zdarzenia, okoliczności i kłopoty nie mogą być uznane za represję w rozumieniu tej ustawy, choćby w subiektywnej ocenie osoby poszkodowanej, stanowiły dużą dolegliwość. W związku z powyższym organowi nie można postawić skutecznego zarzutu naruszenia prawa materialnego, i to zarówno art. 2 ust. 1 u.d.o.a., jak też art. 3 pkt 1 lit. a), art. 3 pkt 2 i art. 3 pkt 3 lit. b-d) u.d.o.a. Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego należy stwierdzić, że również one nie są zasadne. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.o.a. status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4. Powyższy status potwierdza się na wniosek działacza opozycji antykomunistycznej, osoby represjonowanej z powodów politycznych, wdowy lub wdowca po działaczu opozycji antykomunistycznej lub osobie represjonowanej z powodów politycznych lub innego członka rodziny zmarłego działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych (art. 5 ust. 2). Do wniosku dołącza się: 1) dowody potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3, oraz 2) decyzję administracyjną Prezesa IPN - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4, albo dokument potwierdzający nadanie Krzyża Wolności i Solidarności (art. 5 ust. 3). Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych może nadto zwrócić się do: - Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o przekazanie informacji o treści zgromadzonych przez Instytut dokumentów dotyczących warunków, o których mowa w art. 2 i art. 3, oraz o przekazanie uwierzytelnionych kopii tych dokumentów (art. 5 ust. 5 ustawy), - właściwej wojewódzkiej rady konsultacyjnej do spraw działaczy opozycji i osób represjonowanych o zaopiniowanie wniosku o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych (ust. 6 ww. ustawy). Istotne w sprawie jest zwłaszcza to, że zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków dla uznania osoby za działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Wobec tego ustawodawca obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów nałożył na wnioskodawcę. Jednakże fakt ten nie zwalnia organu prowadzącego postępowanie administracyjne od obowiązku podejmowania działań zmierzających do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, lecz ciężar dowodu przenosi na wnioskodawcę. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. i zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić korzystne dla strony postępowania okoliczności. Nie jest ona zwolniona z obowiązku dostarczania takich materiałów, z których chce wyciągać korzystne dla siebie skutki, zwłaszcza w sytuacji gdy ze względu na specyfikę takiej sprawy jak niniejsza, organ nie ma możliwości zdobywania z urzędu dowodów świadczących na rzecz przyznania żądanego przez stronę statusu, a strona w tym przypadku ma pełną wiedzę co do wszelkich okoliczności, od których przyznanie tego statusu uzależniają przepisy ustawy (art. 2 i art. 3 u.d.o.a.). Skoro organ podjął czynności zmierzające do wyjaśnienia okoliczności sprawy w sposób wszechstronny, a ze strony wnioskodawcy nie uzyskał takich informacji i dokumentów, które potwierdziłyby spełnienie przesłanek, z powodu których powinien uzyskać wnioskowany status, to nie sposób zarzucić organowi naruszenia przepisów prawa procesowego. Końcowo wskazać należy, iż w świetle okoliczności faktycznych badanej sprawy, a zwłaszcza mając na uwadze przyjętą przez ustawodawcę regulację odnoszącą się do zasad nabywania statusu działacza opozycji demokratycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych niezasadne są, a wręcz niezrozumiałe, podnoszone przez stronę zarzuty niekonstytucyjności k.p.a. czy też naruszenia art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 10, art. 13, art. 14, art. 41 i art. 53 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., skargę należało oddalić w całości. W przedmiocie wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego w ramach pomocy prawnej orzeczono zgodnie z art. 250 § 1 u.p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t. jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 68).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło