IV SA/Wr 807/17
PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-03-12
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, a postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinno zostać umorzone, jeśli strona jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy przepisu szczególnego?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Jeśli strona jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy przepisu szczególnego, postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu oraz zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na niską emeryturę, niepełnosprawność i przewlekłą chorobę. W uzasadnieniu podała swoje dochody i wydatki. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. II. Umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [..], nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją o umorzeniu postępowania w sprawie opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Pismem z dnia 7 lutego 2018 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu z uwagi na to, że utrzymuje się z niskiej emerytury. Do pisma tego dołączyła odcinek emerytury za grudzień 2017 r, na kwotę [..]zł.
W odpowiedzi na pismo starszego referendarza sądowego z dnia 15 lutego 2018 r. wzywające stronę do złożenia powyższego wniosku na urzędowym formularzu skarżąca złożyła na formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżąca podała, że jest osoba samotną, niepełnosprawną i przewlekle chorą. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, mimo, że mieszka z bratanicą i jej mężem i dzieckiem, która jest właścicielem mieszkania. Utrzymuje się z emerytury, którą otrzymuje w wysokości [..] zł netto miesięcznie, co potwierdziła odcinkiem emerytury (przekaz pocztowy) za styczeń 2018 r. oraz z zasiłku [...], który przysługuje osobom niepełnosprawnym w kwocie [...] zł miesięcznie, co potwierdziła decyzją organu [..]. Dodała, że ponadto otrzymała jedynie zasiłek z [..] na [...] w kwocie [..] zł. Nie posiada kredytów. Na leki przeznacza około 100 zł miesięcznie i 200 zł przekazuje bratanicy z tytułu opłaty za mieszkanie.
Podała, że nie posiada nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych, wierzytelności i oszczędności.
W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym.
Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Mając na uwadze, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną, utrzymującą się z niskiej renty i niskiego zasiłku [..] i jak również wysokość wykazanych wydatków związanych z utrzymaniem i brak majątku, przyjąć trzeba, że strona wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Z tych względów, w pkt I sentencji, przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji.
W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło