IV SA/Wr 808/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. Ł. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej dla córki postanawia: odrzucić skargę Uzasadnienie: D. Ł. nadała w dniu [...] w urzędzie pocztowym złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W rubryce nr 3 "Informacja o przedmiocie zaskarżenia" wskazała, że dotyczy on renty rodzinnej w drodze wyjątku dla córki A. N.. W wykonaniu zarządzenia z dnia [...], wezwano stronę do sprecyzowania w jakiej sprawie wszczętej przed Sądem lub w której zostanie wszczęte postępowanie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi pismem z dnia [...] D. Ł. podała, że zwraca się z prośbą o pomoc w celu przyznania renty dla córki A. po zmarłym ojcu. Do pisma dołączyła kserokopię uzasadnienia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (brak sentencji i daty tego orzeczenia) sygn. akt II SA/Wa 2424/04 odrzucającego wniosek pełnomocnika z urzędu adwokata A. N. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 15 marca 2005r., w sprawie ze skargi D. Ł. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku. Zarządzeniem z dnia [...] ponownie zobowiązano wnioskującą do sprecyzowania, w jakiej sprawie wszczętej przed Sądem lub w której zostanie wszczęte postępowanie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy wskazując, że odpowiedź jakiej skarżąca udzieliła we wspomnianym wyżej piśmie nie pozwala na stwierdzenie, w jakiej sprawie wniosła skargę do sądu administracyjnego, a tym samym nadanie wnioskowi o pomoc prawną właściwego biegu. W odpowiedzi w piśmie z dnia [...] strona wskazała, że: "zażala się na ZUS w L., gdyż utrudnia otrzymanie renty rodzinnej w drodze wyjątku dla jej małoletniej córki A. N.". Ponadto podniosła, że jest osobą upośledzoną umysłowo, nie może podjąć żadnej pracy i nie otrzymuje wsparcia z pomocy społecznej. Do pisma dołączyła decyzję ZUS Inspektorat w G. z dnia [...] nr [...] odmawiającą przyznania renty rodzinnej dla córki A.. Następnie wezwaniem dnia [...], w związku z zarządzeniem Przewodniczącego z dnia [...], zwrócono się do D. Ł. o nadesłanie w terminie 7 dni pod rygorem skutków prawnych, kopii decyzji Prezesa ZUS z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku oraz o podanie, czy kwestionuje załączoną do nadesłanego pisma decyzję ZUS z dnia [...] nr [...] odmawiającą przyznania renty rodzinnej dla córki A. i czy wniosła od tej decyzji odwołanie do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L.. W odpowiedzi, w piśmie z dnia [...] podała, powołując się na trudną sytuację materialną, że prosi o ustanowienie adwokata z urzędu i zwolnienie z opłat sądowych. Do pisma tego dołączyła kserokopię decyzji ZUS z dnia [...] nr [...] odmawiającej przyznania świadczenia w drodze wyjątku oraz kserokopię pisma ZUS Oddział w L. z dnia [...] nr [...], stanowiącego odpowiedź na odwołanie skarżącej od decyzji ZUS z dnia [...] odmawiającej prawa do renty rodzinnej (data wpływu do Sądu Okręgowego - Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L. [...]) zawierającą wniosek o oddalenie tego odwołania. Kolejnym wezwaniem z dnia [...] - w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego z dnia [...] - wezwano wnioskującą o udzielenie informacji, w jakiej sprawie wniosła o przyznanie pomocy prawnej (poprzez podanie jej przedmiotu oraz daty i numeru podjętej decyzji lub innego orzeczenia). W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia [...] strona wyjaśniła, że składa skargę - "zażala się na ZUS w G. i w L., gdyż organy te są przeciwne przyznaniu renty rodzinnej w drodze wyjątku dla jej córki". Do pisma dołączyła kserokopię decyzji ZUS Inspektorat w G. z dnia [...] odmawiającej przyznania renty rodzinnej dla córki A. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2006r. tut. Sąd oddalił wniosek D. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi w przedmiocie odmowy przyznania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych renty rodzinnej dla córki A. N. z powodu oczywistej bezzasadności skargi. D. Ł. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wskazując iż wnosi skargę na " ZUS w G. z dnia [...] Nr [...]. Uzasadniając zażalenie skarżąca powołała się na argumenty dotyczące działania organu. Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2007r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Z powołanych wyżej przepisów wynika, że sądy administracyjne nie są powołane do rozpoznawania spraw innych niż sądowo-administracyjne, w szczególności do rozpoznawania spraw, których rozpoznanie należy do właściwości sądów powszechnych. Zakres przedmiotowy kontroli administracji publicznej wyznaczają przepisy art. 3-5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., wśród których w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. zostały wymienione skargi na decyzje administracyjne. Nadto zgodnie z treścią art. 184 Konstytucji RP kontrolę sądową działalności administracji publicznej sprawuje Naczelny Sąd Administracyjny i inne sądy administracyjne oraz – w ograniczonym zakresie na ściśle określonych zasadach - sądy powszechne. W systemie bezpośredniej kontroli administracji publicznej wykonywanej przez sądy powszechne znaczenie ma rozpatrywanie spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych przez sądy pracy i ubezpieczeń społecznych. Skarżąca, jak już wyżej wskazano, ostatecznie w piśmie z dnia [...] podała, że " zażala się na ZUS w G. i L.", gdyż sprzeciwiają się one rencie dla dziecka skarżącej w drodze wyjątku. Opisała swoją trudną sytuację życiową i zwróciła się do sądu o pomoc. Podała, że jeżeli ZUS sprzeciwia się rencie dla dziecka, to powinien zwrócić składki zmarłego ojca dziecka. Do pisma tego dołączyła kopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w G. z dnia [...] nr [...] o odmowie przyznania renty rodzinnej dla córki A. Zważyć należy, że bezwzględnie wiążące przepisy prawa administracyjnego, tj. art. 181 kpa wyraźnie stanowią, że organy odwoławcze właściwe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych określają przepisy odrębne, tj. przepisy ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.). W myśl art. 83 ust. 2 tej ustawy , od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Z kolei art. 461§ 2 kpc wskazuje, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd powszechny, w którego okręgu ma miejsce zamieszkania strona odwołująca się od decyzji wydanej przez organ rentowy. Skoro zatem powołane przepisy ustaw wyraźnie stanowią o właściwości sądów powszechnych - sądów pracy i ubezpieczeń społecznych w sprawach z zakresu świadczeń z ubezpieczeń społecznych, to nie ma podstaw do uznania, że sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia sprecyzowana w piśmie skarżącej z dnia [...], czy ewentualnie wskazana przez skarżącą decyzja ZUS odmawiająca przyznania renty rodzinnej, należy do kognicji sądów administracyjnych. W konsekwencji przyjąć zatem należy, iż przedmiotowa skarga jako dotycząca sprawy nie należącej do właściwości sądu administracyjnego jest niedopuszczalna. W tej sytuacji należało ją odrzucić jako niedopuszczalną, co orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 1) p.p.s.a.