IV SA/Wr 809/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.) Protokolant Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 lutego 2012 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 ze zm.), dalej: ustawa, po rozpatrzeniu odwołania P. N. (dalej: skarżący) utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu Ś. z dnia [...], nr [...] w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 9 sierpnia 2011 r. W uzasadnieniu decyzji ustalono następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Decyzją z dnia [...] skarżący został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej z dniem 9 sierpnia 2011 r. ponieważ z posiadanych dokumentów wynika, że odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji pomocy określonej w ustawie. W decyzji tej poinformowano skarżącego również, że zgodnie z przepisami ustawy w takim przypadku następuje utrata statusu osoby bezrobotnej. Odzyskanie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić po upływie co najmniej 120 dni w wyniku ponownej rejestracji. Od tej decyzji skarżący odwołał się wnosząc o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej bez konieczności ponownej rejestracji. W wyjaśnieniach podał, że w dniu 2 sierpnia 2011 r. wezwano go telefonicznie do urzędu pracy na dzień następny w celu przedstawienia propozycji pracy (choć powinien otrzymać pismo z wezwaniem, gdyż numer telefonu podał dla innych celów a niżeli został on użyty). W dniu 3 sierpnia 2011 r. zgłosił się do urzędu pracy i dowiedział się bardzo ogólnikowo jaka praca jest dla niego szykowana i że ma odbywać staż w firmie "[...]" w Ś. Nie podano jemu dokładnej kwoty wynagrodzenia. Podpisał pouczenie, ale nie przeczytał w całości. Został umówiony na rozmowę kwalifikacyjną na dzień 8 sierpnia 2011 r. na godzinę 10.00. Adres w skierowaniu, który początkowo był błędnie napisany został przy nim poprawiony. Zgłosił się na rozmowę kwalifikacyjną, a ponieważ skarżącemu zależało na otrzymaniu pracy, to nie zadawał pytań. Pod koniec rozmowy dowiedział się, że jest siedmiu kandydatów na to miejsce i firma skontaktuje się z nim telefonicznie. Po kilku godzinach otrzymał telefonicznie informację, że został przyjęty do pracy i ma się zgłosić po odbiór skierowania na badania lekarskie i innych dokumentów. W rozmowie ze znajomymi, którym pochwalił się, że dostał pracę usłyszał, że "jest frajer, inni mądrzejsi nie dali się nabrać". Nie dał wiary kolegom. W dniu 9 sierpnia 2011 r. zgłosił się w biurze firmy "[...]" przy ul.[...], gdzie okazało się, że znajomi skarżącego mieli rację. Zdenerwował się. Udał się do urzędu pracy, aby zrezygnować. Dowiedział się, że tak nie można. Otrzymał do podpisania pismo, na którym widniał nagłówek "oświadczenie bezrobotnego" nie podpisał, bo nie zgadza się z jego treścią. Złożył pisemne wyjaśnienia (opisał sytuację jak w odwołaniu), ale nie zostały przyjęte. Poinformowano go, że zostanie pozbawiony statusu osoby bezrobotnej i decyzję otrzyma pocztą. Dnia 17 sierpnia 2011 r. osobiście odebrał decyzję. W ocenie odwołującego nie jest prawdą, że bez uzasadnionej przyczyny odmówił pracy, gdyż wysokość zarobków należy do uzasadnionych przyczyn, a niedostateczna informacja urzędnika powinna działać na jego korzyść. Na podstawie akt ustalono, że skarżący, zawód wyuczony piekarz, zawód wykonywany pracownik produkcji, zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w Świdnicy Filia w Ś. dnia 17 listopada 2010 r., po okresie wykonywania pracy zarobkowej od 16 stycznia 2009 r. do 20 stycznia 2009 r., od 24 sierpnia 2009 r. do 13 września 2009 r., od 7 października 2009 r. do 10 grudnia 2009 r. oraz od 16 sierpnia 2010 r. do 15 listopada 2010 r. i oświadczył m.in., że jest zdolny oraz gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie oraz nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności. Na tej podstawie decyzją z dnia [...] strona została uznana za osobę bezrobotną z dniem rejestracji bez prawa do zasiłku. W dniu 18 marca 2011 r. wydano skarżącemu "Informację dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy", w której został poinformowany m.in., że może zostać skierowany na staż, a także konsekwencjach nieprzyjęcia tej formy pomocy. W dniu 3 sierpnia 2011 r. wydano skarżącemu skierowanie na rozmowę wstępną w sprawie odbycia stażu w dniu 8 sierpnia 2011 r. w firmie "[...]" sp.j. w Ś. informując o konsekwencjach nieuzasadnionej odmowy przyjęcia tej oferty. Odwołujący zgłosił się w dniu 8 sierpnia 2011 r. do firmy "[...]" i po rozmowie z nim organizator wyraził chęć przyjęcia skarżącego na staż. Następnego dnia skarżący zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. Filia w Ś. i oświadczył, że po rozmowie kwalifikacyjnej dowiedział się, że będzie wykonywać pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Zapłata, którą będzie otrzymywać z PUP jest za niska i jego nie satysfakcjonuje, dlatego rezygnuje z tego stażu. Analizując powyższe okoliczności organ odwoławczy wskazał, że stosownie do zapisu art. 55 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej (przy zaistnieniu przesłanek określonych w tym przepisie) może dokonać telefonicznego wezwania. Strona podając numer telefonu do akt sprawy powinna liczyć się z tym, że organ zatrudnienia skorzysta z tej formy kontaktu np. kiedy urząd pracy otrzyma ofertę, z której zainteresowany mógłby od razu skorzystać. Ponadto wskazano, że zgodnie z przepisem art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3 (W myśl przepisu art. 75 ust. 3 ustawy bezrobotny, który w okresie krótszym niż 10 dni, przebywa za granicą lub pozostaje w innej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia, nie zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego, jeżeli o zamierzonym pobycie lub pozostawaniu w sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia zawiadomił powiatowy urząd pracy. Zasiłek za ten okres nie przysługuje. Całkowity okres zgłoszonego pobytu za granicą oraz braku gotowości do pracy z innego powodu nie może przekroczyć łącznie 10 dni w okresie jednego roku kalendarzowego. Wyżej cytowany przepis art. 75 ust. 3 ustawy nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż strona przed otrzymaniem oferty pomocy nie zgłaszała zamiaru czasowego pozostawania w sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia pracy przez okres nieprzekraczający 10 dni.), pozbawia statusu bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy, c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy. Organ władny jest zatem pozbawić bezrobotnego statusu, jeżeli ustali, że bezrobotnemu przedstawiono propozycję formy pomocy oraz jeżeli odmowa nastąpiła bez uzasadnionej przyczyny. W ocenie organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy pozwala na uznanie, iż obie przesłanki zaistniały w przedmiotowej sprawie. Nie przyznano racji skarżącemu, że nie uzyskał stosownej informacji odnośnie oferowanej formy pomocy. Dalej wskazano, że udział w stażu to niewątpliwie forma pomocy określona w ustawie. Z tytułu udziału w stażu nie przysługuje wynagrodzenie, a stypendium, którego wysokość jest ściśle określona w art. 53 ust. 6 ustawy (W myśl tego przepisu bezrobotnemu w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium w wysokości 120 % kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, czyli 913,70 zł miesięcznie). W ocenie organu odwoławczego kwota wypłacanego stypendium mogłaby sytuację skarżącego, który nie pracuje i nie uzyskuje innych dochodów, tylko poprawić, a nie pogorszyć. W związku z tym argumentacja skarżącego złożona w tym zakresie nie może być uznana za uzasadniającą odmowę przyjęcia propozycji pomocy. Wskazany w wyżej cytowanym przepisie zwrot "uzasadniona przyczyna" jest pojęciem niedookreślonym, którego ostateczną treść musi ustalać organ stosujący prawo w oparciu o konkretny stan faktyczny danej sprawy. Należy jednak mieć na uwadze, że w orzecznictwie od dawna przyjmuje się, że uzasadnione przyczyny to okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu (np. nagła choroba lub inne nagłe zdarzenia), które uniemożliwiają przyjęcie zaproponowanej formy pomocy. Zaistnienia takich okoliczności odwołujący nie wywiódł. Poza tym bezrobotny powinien być gotowy do przyjęcia oferty stażu. Osoba pozostająca bez pracy nie musi rejestrować się w urzędzie pracy i wówczas nie ma obowiązku korzystania z usług urzędu pracy. Status bezrobotnego zachowują jedynie osoby, które spełniają ustawowe warunki i wypełniają obowiązki nałożone przez ustawę, która w przypadku odmowy przyjęcia propozycji pomocy przewiduje w przepisie art. 33 ust. 4 pkt 3 określone konsekwencje. W związku z powyższym brak podstaw faktycznych i prawnych dla uwzględnienia odwołania. Wskazano, że skarżący może ponownie zarejestrować się w powiatowym urzędzie pracy po upływie 120 dni, gdyż po raz pierwszy z przyczyn nieuzasadnionych odmówił przyjęcia propozycji pomocy oferowanej przez urząd pracy. Na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wskazał, ze nie zgłasza żadnego protestu dotyczącego pierwszej strony decyzji i czterech pierwszych wersów drugiej. Natomiast chociaż w dniu 18 marca 2011 r. rzeczywiście podpisywał jakiś dokument, to dopiero z tej decyzji dowiedział się, że może zostać skierowany na staż oraz o konsekwencjach odmowy takiego rodzaju pomocy. Dokumenty przedstawione do podpisu są obszerne i przeczytanie ich ze zrozumieniem zajęłoby tak dużo czasu, że zabrakłoby dla innych petentów. Poza tym staż w ocenie skarżącego jest formą nauki przewidzianą dla osób do 25 lub 27 roku, polegającą na zdobywaniu wiedzy w miejscu pracy, gdzie najczęściej stażysta ma przydzielonego mentora, który uczy go zawodu. Skarżący ma 37 lat i dowiedział się, że będzie pakowaczem w pełnym wymiarze czasu pracy. Nie dostał gwarancji na zatrudnienie po odbyciu stażu. Skarżący ponadto zarzucił, że pojęcie "nieuzasadniona przyczyna" jest pojęciem niedookreślonym, więc zależy od interpretacji stron i powinien być uznany za wątpliwość prawną, która działa na jego korzyść. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że decyzja zapadła na skutek przeprowadzenia potrzebnych do rozstrzygnięcia sprawy dowodów, właściwej ich oceny, poprawnych rozważań faktycznych, które znalazły dostateczny wyraz w jej motywach. Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do kwestii prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie zaistnienia przesłanki pozbawienia skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] skarżący został uznany za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. W dniu 18 marca 2011 r. wydano skarżącemu "Informację dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy", w której został poinformowany m.in., że może zostać skierowany na staż, a także konsekwencjach nieprzyjęcia tej formy pomocy. W dniu 3 sierpnia 2011 r. wydano stronie skierowanie na rozmowę wstępną w sprawie odbycia stażu w dniu 8 sierpnia 2011 r. w firmie "[...]" sp.j. informując o następstwach nieuzasadnionej odmowy przyjęcia tej oferty. Odwołujący zgłosił się w dniu 8 sierpnia 2011 r. do firmy "[...]’ i po rozmowie z nim organizator wyraził chęć przyjęcia skarżącego na staż. Następnego dnia skarżący zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. Filia w Ś. i oświadczył, że po rozmowie kwalifikacyjnej dowiedział się, że będzie wykonywać pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Zapłata, którą będzie otrzymywać z PUP jest za niska i jego nie satysfakcjonuje, dlatego rezygnuje ze stażu. Wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3 pozbawia statusu bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy, c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy. Powyższe oznacza, że osoby rejestrujące się jako osoby bezrobotne (co nie jest czynnością obligatoryjną) muszą poddać się pewnym rygorom związanym z tym faktem. Nie mogą zatem dowolnie kształtować swojej sytuacji prawnej w tych ramach, jeżeli jest to sprzeczne z legalnym działaniem organu zatrudnienia. Organy zatrudnienia przedstawiają bezrobotnym propozycje pomocy w aktywnym poszukiwaniu pracy, oferty szkoleń lub prac dostępnych na rynku pracy, które należy przyjąć w razie ich zgodności z odpowiednimi przepisami. Natomiast nieuzasadniona odmowa skorzystania z tych świadczeń jest równoznaczna z rezygnacją z przynależności do kategorii osób bezrobotnych i korzystania z dobrodziejstw wynikających z posiadanego statusu, co w konsekwencji wiąże się z koniecznością poszukiwania zatrudnienia na własną rękę. Organ władny jest zatem pozbawić bezrobotnego statusu, jeżeli ustali, że bezrobotnemu przedstawiono propozycję formy pomocy oraz jeżeli odmowa nastąpiła bez uzasadnionej przyczyny. Stosownie do art. 53 ust. 6 ustawy bezrobotnemu w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium w wysokości 120 % kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1. Kwota wypłacanego stypendium mogłaby sytuację skarżącego, który nie pracuje i nie uzyskuje innych dochodów, tylko poprawić, a nie pogorszyć. W związku z tym, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, argumentacja skarżącego złożona w tym zakresie nie może być uznana za uzasadniającą odmowę przyjęcia propozycji pomocy. Wskazany wyżej zwrot "uzasadniona przyczyna" jest pojęciem niedookreślonym, którego ostateczną treść musi ustalać organ stosujący prawo w oparciu o konkretny stan faktyczny danej sprawy. Należy jednak mieć na uwadze, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym od dawna przyjmuje się, że uzasadnione przyczyny to okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu (np. nagła choroba lub inne nagłe zdarzenia), które uniemożliwiają bezrobotnemu przyjęcie zaproponowanej formy pomocy. Zaistnienia takich okoliczności skarżący nie wywiódł. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy - zdaniem Sądu - skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku właściwej oceny materiałów sprawy i prawidłowych rozważań prawnych. Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.