IV SA/Wr 81/15
WyrokWSA we Wrocławiu2015-07-24
Skład orzekający: Julia Szczygielska, Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, gdy strona skarżąca powołała się na naruszenie prawa i zagrożenie dla życia i zdrowia, nie przedstawiając jednocześnie dowodów na popełnienie przestępstwa lub innych kwalifikowanych wad postępowania?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo odmówił wznowienia postępowania. Skarżący nie wykazał istnienia żadnej z ustawowych przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1, art. 145a i 145b k.p.a. Samo powołanie się na naruszenie prawa lub zagrożenie dla życia i zdrowia, bez przedstawienia dowodów na popełnienie przestępstwa stwierdzone prawomocnym orzeczeniem lub innych kwalifikowanych wad postępowania, nie jest wystarczające do wznowienia postępowania. Obowiązek wskazania konkretnych okoliczności uzasadniających wznowienie spoczywa na stronie składającej wniosek.Stan faktyczny
Skarżący Z. R. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] sierpnia 2013 r., utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania zasiłku celowego. Skarżący powołał się na naruszenie prawa, zagrożenie dla życia i zdrowia oraz oczywistość popełnienia przestępstwa przez organ. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. odmówiło wznowienia postępowania, uznając brak podstaw prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na postanowienie Kolegium.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt IV SA/Wr 81/15 | | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 24 lipca 2015 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący:, , Sędzia NSA Julia Szczygielska, , Sędziowie:, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca), , , Protokolant:, sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 lipca 2015 r., sprawy ze skargi Z. R., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] sierpnia 2013 r., [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego, , oddala skargę., , ,
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., w sprawie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta W., Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] maja 2013r. nr [...] w sprawie odmowy udzielenia pomocy w postaci zasiłku celowego na opłacenie energii elektrycznej, zakupu pralki automatycznej, remont mieszkania, zakup ciepłej odzieży, butów, spodni, koszuli i kurtki zimowej - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu podało, że wnioskiem z dnia 2 kwietnia 2013 r. Z. R. zwrócił się do MOPS we W., Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr [...] z prośbą o udzielenie pomocy m.in. w formie zasiłku celowego na opłacenie energii elektrycznej, zakup pralki automatycznej, ciepłej odzieży, butów, spodni, koszuli i kurtki na zimę oraz na remont mieszkania. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację życiową, zdrowotną i materialną. Dodatkowo podkreślił, że jest niewłaściwie traktowany przez Ośrodek, pozbawiony pomocy. Nadto zapowiedział, iż dobrowolnie nie wpuści do mieszkania pracownika socjalnego.
Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta W., Kierownik Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. odmówił Z. R. przyznania wnioskowanej pomocy.
Od powyższej decyzji Z. R. wniósł odwołanie.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Minister Administracji i Cyfryzacji wyznaczył Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. do załatwienia sprawy dotyczącej decyzji Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr [...] MOPS we W. oznaczonej numerem [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta W., Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] maja 2013r. nr [...] w sprawie odmowy udzielenia Z. R. pomocy w postaci zasiłku celowego.
Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, która została odrzucona postanowieniem z dnia 23 maja 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 793/13, posiadającym walor ostateczności.
Wnioskiem z dnia 28 lipca 2014 r. Z. R. zwrócił się o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 k.p.a., m.in. decyzji Kolegium z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]. W piśmie z dnia 22 września 2014 r., odpowiadając na wezwanie Kolegium o wskazanie podstawy wznowienia i terminu powzięcia informacji o wystąpieniu powyższej przesłanki, Z. R. wyjaśnił, że domaga się wznowienia postępowania "w głównej mierze w oparciu o art. 145 § 2 k.p.a.". Stwierdził, że wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla jego życia i zdrowia. Podniósł, że oczywistość istnienia zagrożenia dla jego życia i zdrowia wynika z faktu, iż ostatni dochód jaki otrzymał to stypendium z PUP z listopada 2013 r. w kwocie 988 zł brutto. Wyjaśnił, że datą okoliczności będącej podstawą do wznowienia postępowania jest data wniesienia podania do organu administracji o wznowienie postępowania, która jest oczywista, gdyż uzależniona jest od subiektywnej oceny zagrożenia przez samą stronę postępowania. Okoliczność ta, w ocenie skarżącego, nie podlega swobodnej ocenie organu administracyjnego. Z. R. stwierdził również, że druga okoliczność, warunkująca wznowienie postępowania w sprawie, jest także oczywista, doszło bowiem do naruszenia prawa, które miało wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Według skarżącego, naruszenie prawa jest oczywiste, ponieważ orzeczenia zapadły wbrew ustawie zasadniczej, ustawie o pomocy społecznej i ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, po trzech miesiącach od wydania decyzji MOPS z dnia [...] maja 2013 r. Podkreślił, iż jest oczywiste, że tak długi okres jaki upłynął od tej daty do dnia dzisiejszego, w porównaniu z dochodem jaki otrzymał, stanowi zagrożenie jego życia i zdrowia oraz warunków bytowych godnych człowieka, więc jest zmuszony głodować.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2014 r. odmówiło wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta W., Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w sprawie odmowy udzielenia pomocy w postaci zasiłku celowego na opłacenie energii elektrycznej, zakup pralki automatycznej, remont mieszkania, zakup ciepłej odzieży, butów, spodni, koszuli i kurtki zimowej.
W uzasadnieniu postanowienia tut. Kolegium powołując się na przepisy art. 145 § 1 i § 2 k.p.a., stwierdziło brak podstaw do wznowienia postępowania, zgodnie z wnioskiem strony. Kolegium podkreśliło, że we wniosku o wznowienie postępowania oraz piśmie z dnia 22 września 2014 r., Z. R. nie podał żadnych okoliczności, które świadczyłyby o tym, że w sprawie zakończonej decyzją tut. Kolegium z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] wystąpiła któraś z ustawowych podstaw wznowienia postępowania. Natomiast samo powołanie się na przepisy regulujące przesłanki wznowienia postępowania i przytoczenie ich treści nie świadczy o ich wystąpieniu.
Z. R. niezadowolony z powyższego rozstrzygnięcia w dniu 21 października 2014r. wystąpił do tut. Kolegium z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał, że odmowa wznowienia postępowania jest bezzasadna, gdyż wbrew twierdzeniom Kolegium podał okoliczności i podstawę wznowienia postępowania, tj. art. 145 § 2 k.p.a.
Podkreślił, że postępowanie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla jego życia i zdrowia, co związane jest z przestępstwem, które mogło mieć wpływ na treść orzeczeń, jakie wydano w sprawie. Skarżący podnosi, że okoliczności popełnienia przestępstwa nie powinny budzić wątpliwości, bowiem doszło do wymuszeń ze strony organu, mających na celu podpisanie niekorzystnego dla niego kontraktu socjalnego. Z. R. podkreśla, że fakt, iż doszło do przestępstwa potwierdza postanowienie WSA z dnia 23 maja 2014r. odrzucające skargę na decyzję z dnia 30 sierpnia 2014r. Wiąże się to z faktem, że skargę do WSA, zgodnie z art. 54 p.p.s.a. wnosi się za pośrednictwem Kolegium. Skarżący podnosi, że wniesienie skargi do organu administracji nie narusza terminu o jakim mowa w ustawie i odrzucenie skargi było oczywistym przestępstwem, co stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w swoim postanowieniu. Dodatkowo wskazał, że zgodnie z art. 66 § 3 k.p.a. oraz art. 65 § 2 k.p.a., wnosząc podanie w dniu 14 października 2013 r. za pośrednictwem [...] nie naruszył terminu, gdyż podanie było prawidłowo zaadresowane do Kolegium w L. i zgodnie z cytowanym przepisem prawa podanie takie uważa się za wniesione z zachowaniem terminu, gdyż przeniesienie rozpatrzenia sprawy do SKO w L. nastąpiło bez winy strony.
Skarżący wskazał również, że podał datę okoliczności będącej podstawą do wznowienia, którą jest 28 lipca 2014 r.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku strony i analizie akt sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. stwierdziło, po przytoczeniu treści art. 145 § 1, § 2 art, art. 147, art. 148 § 1, art. 149, art. 150 k.p.a., że z przywołanych przepisów prawa wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, w sytuacji gdy postępowanie administracyjne prowadzące do wydania tej decyzji było dotknięte kwalifikowaną wadą prawną. Wada, którą dotknięte jest postępowanie, jest kwalifikowana poprzez wyraźne wyartykułowanie jej w przepisach prawa procesowego.
Konstrukcja prawna nadzwyczajnego trybu wznowienia postępowania oparta jest na dwóch przesłankach: po pierwsze - sprawa indywidualna, w której wznawia się postępowanie, zakończona została ostatecznym orzeczeniem organu administracji publicznej, a po drugie - zaistniała jedna ze wskazanych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 okoliczności, które określa się mianem podstaw wznowienia postępowania.
Jest to postępowanie umożliwiające kontrolę prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej, przy czym ograniczone przesłankami enumeratywnie wymienionymi w art. 145 § 1 do art. 145b § 1, których rozszerzająca wykładania jest niedopuszczalna.
Postępowanie w sprawie wznowienia jest postępowaniem dwuetapowym. We wstępnej fazie postępowania regulującej stwierdzenie dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 § 1 do art. 145b § 1 k.p.a., czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot, uznający się za stronę postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 k.p.a. Tylko, gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie postępowania wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną, termin do jego złożenia nie został zachowany, wreszcie gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W przeciwnym wypadku musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 k.p.a.) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.) - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2012r., sygn. akt II OSK 821/11.
W kontekście powyższych rozważań, skład orzekający Kolegium podzielił ustalenia tut. Kolegium, przedstawione w postanowieniu z dnia [...] października 2014 r., że zarówno we wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...] lipca 2014 r. jak i w piśmie z dnia 22 września 2014 r. skarżący nie podał żadnych okoliczności, które świadczyłby o tym, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tut. Kolegium z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] wystąpiła któraś z ustawowych przesłanek wznowienia postępowania. Ponadto, trafnie przyjęto, że skoro strona nie podała okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania, to oczywistym jest, że nie można mówić o zachowaniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zatem zaskarżone postanowienie odmawiające wznowienia postępowania wydane zostało zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. Kolegium podkreśliło, że to na stronie występującej z wnioskiem o wznowienie postępowania spoczywa obowiązek wskazania okoliczności stanowiących jego podstawę.
Podkreśliło również, że okoliczności podniesione przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w ocenie składu orzekającego Kolegium, nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 145 § 2 k.p.a., na co wskazuje Z. R., gdyż nie wyczerpują przesłanek określonych w powołanych przepisach. Powyższe okoliczności nie wyczerpują również przesłanek określonych w pozostałych przepisach stanowiących podstawę wznowienia postępowania. Wskazało, iż subiektywne przekonanie skarżącego, że decyzja odmawiająca mu prawa do wnioskowanego zasiłku celowego, czy odrzucenie skargi przez WSA, nastąpiło z naruszeniem prawa, czy wręcz w wyniku przestępstwa, nie daje podstaw do wznowienia postępowania w związku z przesłanką wydania decyzji w wyniku przestępstwa. Skarżący nie przedstawił okoliczności ani dowodów na poparcie swoich twierdzeń.
Ponadto, w ocenie składu orzekającego Kolegium, występuje brak związku pomiędzy okolicznościami wskazanymi przez skarżącego w odwołaniu, w jego ocenie stanowiącymi podstawę wznowienia postępowania, a treścią decyzji będącej przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania.
W tym stanie faktycznym i prawnym należy stwierdzić, iż brak jest podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonego postanowienia tut. Kolegium z dnia [...] października nr [...].
Istotna w przedmiotowej sprawie pozostaje okoliczności, na którą Kolegium wskazało już w postanowieniu z dnia [...] października 2014 r., że drogą uzyskania pomocy w związku z trudną sytuacją dochodową jest zwrócenie się z wnioskiem o jej udzielenie do właściwego organu pomocy społecznej i czynny udział w postępowaniu wyjaśniającym, mającym na celu ustalenie wystąpienia przesłanek do udzielenia pomocy.
Na powyższe postanowienie Z. R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wnosił o uchylenie lub zmianę postanowienia ze względu na słuszny interes strony oraz wznowienie postępowania. Wniósł również o zawieszenie postępowania w trybie art. 56 i art. 126 p.p.s.a. w związku z wystąpieniem do Kolegium o zmianę doręczonego postanowienia w trybie art. 154 k.p.a. W uzasadnieniu skargi wskazał na argumentację podaną w skardze z dnia 11 grudnia 2014 r. Zarzucił, że doszło do przestępstwa sądowoadministracyjnego. Domagał się zmiany postanowienia Kolegium odmawiającego wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Kolegium z uwagi na słuszny czyli uzasadniony interes strony i wznowienia postępowania w sprawie z uwagi na powstałe zagrożenie dla życia i zdrowia, w celu jego uniknięcia. Podał, że wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia oraz przeciwdziałania ubóstwa i wykluczeniu społecznemu rodziny, gdyż ostatni dochód jaki otrzymał to jednorazowe stypendium z Powiatowego Urzędu Pracy we W. w listopadzie 2013 r., w kwocie brutto 988 zł. Stwierdził, że suma ta nie jest wystarczająca do zaspokojenia nawet najbardziej niezbędnych potrzeb bytowych i życiowych rodziny przez kolejnych dwanaście miesięcy. Podał, że nie był w stanie zaspokoić swoich potrzeb bytowych i jest zmuszony do głodowania jak również nie regulował opłat za czynsz, gaz, światło. Do skargi załączył między innymi kserokopię zaświadczenia A we W. z dnia 5 listopada 2014 r., zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z dnia 29 października 2014 r., wezwanie na rozprawę z powództwa Gminy W. o roszczenia z umowy najmu lub dzierżawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając swoje stanowisko przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Akt administracyjny jest niezgodny z prawem o ile przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, wówczas to sąd w oparciu o art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2013, Nr 153, poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., może w zależności od okoliczności uchylić decyzję, stwierdzić jej niezgodność lub uznać, że została wydana z naruszeniem prawa.
Jednakże zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola Sądu, oparta na wskazanych wyżej przepisach, daje podstawę do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie i postanowienie organu I instancji nie narusza prawa.
Przedmiotem rozpoznania organów był wniosek skarżącego z dnia 28 lipca 2014 r. o wznowienie postępowania w opisanej na wstępie sprawie.
Instytucję wznowienia postępowania administracyjnego regulują przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., Nr 267 ze zm.) w art. 145-153.
Przesłanki wznowienia postępowania określa art. 145 § 1 k.p.a.
Stanowi on: w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
2) decyzja została wydana w wyniku przestępstwa,
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publiczne, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję,
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2).
decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
§ 2 stanowi, że z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowane dowody lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.
Art. 145 a i 145 b k.p.a. stanowią zaś, że:
Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą na podstawie którego została wydana decyzja (art. 145a § 1 k.p.a.).
Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy zostanie wydane orzeczenie sądu stwierdzające naruszenie zasady równego traktowania, zgodnie z ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrażaniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz.U. Nr 254, poz. 1700), jeżeli naruszenie tej zasady miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną (art. 145 b k.p.a.).
§ 2 powyższych przepisów określiły terminy wnoszenia skarg, jest to jeden miesiąc, w pierwszym przypadku od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, w drugim od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu.
Przesłanki wznowienia postępowania to przesłanki, których wystąpienie otwiera możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Jedną z takich okoliczności jest właśnie rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną po drugie wystąpienie jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1, art. 145 a, art. 145 b podstaw prawnych wznowienia, a także przesłanka terminu – art. 146 § 1.
Konsekwencje prawne wystąpienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 art. 145 a i art. 145 b k.p.a. muszą być wyprowadzane w związku z art. 149; wystąpienie dwóch pierwszych przesłanek i nie uchybienie terminu określonego w art. 148 daje podstawę do wydania w trybie art. 149 § 1 i § 2 postanowienia o wszczęciu postępowania.
Pierwszy zatem etap postępowania ogranicza się wyłącznie do badania, czy zaistniały wymienione wyżej przesłanki do wznowienia postępowania.
Oczywistym w sprawie jest, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 145 a i 145 b; przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest art. 145 § 1 k.p.a.
Analizując istnienie tych przesłanek w niniejszej sprawie należy przywołać wypowiedzi skarżącego znajdujące się w jego pismach.
W piśmie z dnia 28 lipca 2014 r., w którym wniósł o wznowienie postępowania skarżący podał, że żąda wznowienia postępowania:
"Gdyż w oparciu o art. 145 § 1 i § 2 wyszły na jaw istotne nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, decyzje wydane zostały bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska Powiatowego Urzędu Pracy w części wniosku dotyczącej pomocy w uzyskaniu zatrudnienia oraz, że dowody okazały się fałszywe, zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez sąd, a popełnione przestępstwo jest oczywiste i wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla zdrowia i życia ludzkiego.
W sprawach dotyczących decyzji Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W., jakie ten organ wydał w imieniu Prezydenta W. w okresie od 10 października 2012 r. do 28 sierpnia 2013 r., gdyż w słusznym interesie strony i interesie społecznym jest aby przeciwdziałać wykluczeniu społecznemu i śmierci głodowej obywatela i człowieka w cywilizowanym kraju oraz, że zmiana lub uchylenie tych decyzji nie była i nie jest możliwa na dostępnej mi drodze administracyjnej, wobec czego nie mam innej możliwości usunięcia zagrożenia zdrowia i życia mojego ze strony agresji totalitarnego, faszystowskiego zbrodniczego, tyrańskiego państwa polskiego i jej władzy. Oraz, że w sprawie wydano jedynie decyzje częściowe w samej rzeczy, które nie kończą sprawy w całości co do istoty będąc w rzeczywistości nie do zaskarżenia w dostępnej mi drodze. Wyrządzając mi krzywdę i stratę nie do odrobienia a zmiana lub uchylenie tych pseudo wyroków, śmieci wydanych w postępowaniu administracyjnym nie była i nie jest możliwa w przysługującym mi postępowaniu odwoławczym."
Ponadto z ostrożności procesowej zainteresowany wniósł także: "o wznowienie postępowania w sprawie orzeczeń Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. i L., jakie te wydały w sprawie, gdyż moim zdaniem, trwa nadał zawisłość sprawy przed innymi organami odwoławczymi i w sprawie nie zapadł żaden wyrok rozsądzający sprawę". Domagał się stwierdzenia nieważności w oparciu o art. 156 k.p.a., zmiany decyzji MOPS i utrzymujących je decyzji SKO, z ostrożności procesowej wniósł o przywrócenie mu terminu do dokonania czynności na wniosek o wznowienie postępowania, gdyż nie jest świadom istnienia przesłanek, które zaistniały w celu wznowienia postępowania administracyjnego i aby uprawdopodobnić brak winy w ewentualnym uchybieniu terminów w celu wznowienia postępowania wyjaśniam, że nie mam świadomości, abym uchybił terminowi. Twierdzę, iż podanie składam w terminie."
Następnie skarżący wymienił kilkadziesiąt decyzji, które winny być według skarżącego poddane zawnioskowanej przez niego w piśmie z dnia 28 lipca 2014 r. procedurze – w tym będącej przedmiotem rozpoznania decyzję MOPS [...] (w piśmie z dnia 28 lipca 2014 r. wskazanej jako [...]) oraz decyzję SKO w L. z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...].
Na wezwanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] września 2014 r. do wskazania okoliczności faktycznych uzasadniających wznowienie postępowania w powyższej sprawie, wskazania daty (dnia) kiedy skarżący dowiedział się o tych okolicznościach, zainteresowany odpowiedział w piśmie z dnia 22 września 2014 r. Podał, że "wznowienia postępowania w sprawie domagam się w głównej mierze w oparciu o art. 145 § 2 k.p.a., ze względu, iż wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia mojego". Jako oczywistość istnienia tego zagrożenia wskazał ostatni dochód przyznany przez PUP w listopadzie 2013 r. w kwocie 988 zł.
"Data takiej okoliczności będącej podstawą do wznowienia postępowania jest data wniesienia podania do organu administracyjnego o wezwanie. Data ta jest oczywista ze względu, iż uzależniona jest od subiektywnej oceny zagrożenia przez samą stronę postępowania. Okoliczność taka nie podlega w tym wypadku swobodnej ocenie organu administracyjnego."
Jako drugą okoliczność do uwzględnienia jego wniosku wskazał naruszenie prawa, które "miało wpływ na wydane rozstrzygnięcie".
"Naruszenie prawa jest oczywiste, ze względu, iż orzeczenia zapadły wbrew ustawie zasadniczej i ustawie o pomocy społecznej oraz ustawie kodeks postępowania administracyjnego po trzech miesiącach od wydania decyzji MOPS z [...] maja 2013 r. Jest bowiem oczywistym, że tak długi okres, jaki upłynął od tej daty do dnia dzisiejszego w porównaniu z dochodem jaki otrzymałem stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia mojego oraz godnych warunków bytowych, godnych człowieka, więc jestem zmuszony głodować."
We wniosku z dnia 21 października 2014 r. o ponowne rozpoznanie sprawy stwierdził że odmowa wznowienia postępowania jest bezzasadna, gdyż wbrew twierdzeniom Kolegium podał okoliczności i podstawę wznowienia postępowania – to jest w oparciu o art. 145 § 2 k.p.a. "gdyż wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia mojego związane jest to z przestępstwem, które mogło mieć wpływ na treść orzeczeń jakie wydano w sprawie. Podałem też datę takiej okoliczności będącej podstawą do wznowienia którą jest 28 lipca 2014 r. Okoliczność popełnienia przestępstwa nie powinna budzić wątpliwości, bowiem doszło do wymuszeń ze strony organu mających na celu podpisanie niekorzystnego dla mnie kontraktu socjalnego".
W dalszej części skarżący odwołał się do rozstrzygnięcia Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 maja 2014 r. odrzucającego skargę zainteresowanego od decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r., w której wnosił o wznowienie postępowania. Powołane zarzuty skarżący powtórzył w skardze z dnia 30 grudnia 2014 r. (z uzasadnieniem z dnia 11 grudnia 2014 r.).
Przedstawione pisma skarżącego dają podstawę do stwierdzenia, że skarżący mimo wezwania nie przedstawił żadnej przesłanki – wymienionej w art. 145 § 1, art. 145 a i 145 b k.p.a. uzasadniającej wznowienie postępowania, a tym samym brak jest możliwości ustalenia, czy został zachowany termin do jej wniesienia (art. 149 k.p.a.).
Nie wystarczy bowiem jak to podnosi zainteresowany wskazać na konkretny przepis ale również naprowadzić okoliczności, które wskazują na zaistnienie określonej przesłanki.
Skarżący jako przesłankę wznowienia postępowania wymienia art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie wznawia się jeżeli decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. Przy czym zgodnie z § 2 tego przepisu, przytoczonego wyżej, postępowanie na tej podstawie może być wznowione gdy fakt popełnienia przestępstwa stwierdzony jest prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Od tego warunku dopuszczone są wyjątki, gdy popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego, albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2) oraz gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Oczywiście musi zaistnieć związek przyczynowy pomiędzy popełnieniem przestępstwa a treścią wydanej decyzji.
Przy czym pojęcie przestępstwa należy interpretować w takim znaczeniu jakie nadaje mu prawo karne (patrz Komentarz do k.p.a. prof. B. Adamiak, prof. J. Borkowski Wydawnictwo CH.Beck. Warszawa 2005, str. 640).
W niniejszej sprawie skarżący nie legitymuje się orzeczeniem sądu lub organu stwierdzającym fakt popełnienia przestępstwa. Skarżący de facto nie wskazał na przestępstwo organu w znaczeniu przyjętym przez kodeks karny, i oczywiście brak jest podstawy do takiego stwierdzenia aby zaistniało przestępstwo, brak jest również okoliczności wymienionych w tym przepisie – zagrożenia dla życia i zdrowia, nie zaistniała również szkoda dla interesu społecznego.
Na marginesie należy też dodać, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie na podstawie art. 56 p.p.s.a. albowiem w dacie wydania orzeczenia w sprawie zostały zakończone postępowania o wznowienie postępowania w sprawie postanowienia SKO w L. z dnia [...] listopada 2014 r. ([...]) będącego przedmiotem osądu w niniejszej sprawie.
W skrócie przedstawiając tok myślenia skarżącego – przestępstwo organu przejawia się w wydaniu negatywnej decyzji w sprawie wniosku zainteresowanego o przyznanie zasiłku celowego. Według skarżącego nie przyznanie takiego zasiłku może spowodować niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia i pozostawania w stanie ubóstwa a to pozostaje w sprzeczności z ustawą o pomocy społecznej i ustawą zasadniczą – Konstytucją RP.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że podstawą do odmowy przyznania zasiłku celowego było uniemożliwienie przez skarżącego przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, który jest podstawowym dowodem w sprawie a obowiązek jego przeprowadzenia wynika z przepisów ustawy o pomocy społecznej.
Stwierdzić też należy, że zarzuty skarżącego nie dają również podstawy do uznania, iż zaistniała inna przesłanka dająca podstawę do wznowienia postępowania; przesłanki określone w art. 145 § 1, art. 145 a i art. 145 b.
Ostatecznie na etapie badania czy złożona skarga odpowiada wymogom formalnym należy uznać, że nie zawiera ustawowych przesłanek do wznowienia postępowania. Tym samym zaistniały podstawy do odmowy wznowienia postępowania (art. 149 k.p.a.).
W tych okolicznościach skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić – art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 267 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło