IV SA/Wr 81/18

WyrokWSA we Wrocławiu2018-06-07

Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Lidia Serwiniowska, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjantowi w służbie stałej, który włada lokalem mieszkalnym na podstawie przedwstępnej umowy sprzedaży nieruchomości i jest w nim zameldowany, przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeśli nie posiada tytułu prawnego wymienionego wprost w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy błędnie oceniły sytuację faktyczną i prawną. Policjantowi, który włada lokalem na podstawie przedwstępnej umowy sprzedaży i jest w nim zameldowany, nie można odmówić prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jeśli nie posiada on tytułu prawnego wymienionego wprost w § 1 ust. 1 rozporządzenia. W związku z tym, organy nie mogły orzekać o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji, która utrzymała w mocy decyzję o zwrocie przez policjanta nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Policjant władał nieruchomością na podstawie przedwstępnej umowy sprzedaży od 2012 r., był w niej zameldowany i zamieszkiwał z rodziną. Organy uznały, że zaspokoił on swoje potrzeby mieszkaniowe i równoważnik mu nie przysługuje, co skutkowało obowiązkiem zwrotu pobranych świadczeń. Policjant kwestionował tę decyzję, argumentując, że nie posiadał tytułu prawnego do lokalu wymienionego wprost w przepisach rozporządzenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji we W. i zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca) Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Dobosiewicz- Sass po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...],nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. na rzecz skarżącego kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Przedmiotem skargi jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia 7 grudnia 2017 r., nr [...], którą po rozpatrzeniu odwołania A. B. (dalej: strona, skarżący, funkcjonariusz, policjant), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia 31 sierpnia 2017 r., nr [...] o zwrocie przez stronę nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że decyzją z dnia 31 sierpnia 2017 r., nr [...] Komendant Miejski Policji orzekł o zwrocie przez stronę nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w kwocie [...] zł. Zdaniem organu I instancji posiadaczem lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 92 ust. 1 ustawy może być również osoba, która faktycznie włada lokalem na podstawie przedwstępnej umowy sprzedaży nieruchomości, a więc z chwilą zamieszkania w domu położonym w B. przy ul. [...], zgodnie z art. 336 kodeksu cywilnego, policjant stał się posiadaczem przedmiotowego domu. Wobec tego uznano, że świadczenie wypłacone stronie w okresie od dnia 24 maja 2014 r. do dnia 11 maja 2016 r. jest świadczeniem nienależnym i zgodnie z § 7 pkt 1 rozporządzenia podlega zwrotowi. Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym podał, że przepisy przyznające prawo do równoważnika za brak lokalu nie wymieniają władania oraz posiadania zależnego, a zdaniem strony lokal jakim władał na podstawie umowy przedwstępnej, nie czynił go w świetle prawa właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 7 grudnia 2017 r., nr [...]po rozpatrzeniu odwołania skarżącego utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia 31 sierpnia 2017 r. 17 o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz.U. z 2016, poz. 1782 dalej: ustawa) policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. Jest to prawo do lokalu o powierzchni zgodnej z normami zaludnienia, uwzględniającej liczbę członków rodziny funkcjonariusza oraz ich uprawnienia wynikające z odrębnych przepisów. Przedmiotowe uprawnienie w pierwszej kolejności realizowane jest przez przydzielenie odpowiedniego lokalu z zasobów, o których mowa w art. 90 ust. 1 ustawy. Dopiero, gdy przydziału takiego nie dokonano i funkcjonariusz nie posiada lokalu, to policjantowi przysługują określone w ustawie świadczenia pieniężne, w tym równoważnik za brak lokalu. Przepis art. 92 ust. 1 ustawy wiąże uprawnienia do przedmiotowego równoważnika z tym, że policjant lub jego członkowie rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Z zestawienia treści przepisu art. 92 ust. 1 z treścią art. 88 ust. 1 ustawy wynika, że omawiany równoważnik jest zastępczą tymczasową formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego. Stwierdzono, że funkcjonariuszowi nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu, jeżeli nie ma on prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej. Przesłanki wykluczające możliwość uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego określone zostały w art. 95 ust. 1 ustawy. Jedną z takich negatywnych przesłanek jest między innymi posiadanie przez policjanta lub jego małżonka, w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego. Oznacza to, że ustawa ukształtowała uprawnienie do omawianego równoważnika nie jako prawo podmiotowe z tytułu samego pełnienia służby w charakterze policjanta, lecz jako surogat zasadniczego uprawnienia, jakim jest prawo do przydziału lokalu w naturze. Stosownie do powyższego stwierdzono zatem, że jeżeli więc policjant zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe we własnym zakresie i posiada we wskazanych miejscowościach lokal (dom) mieszkalny, to równoważnik z tytułu braku lokalu mieszkalnego już mu nie przysługuje. Zdaniem organu odwoławczego należy mieć na uwadze, że prawo policjanta do równoważnika za brak lokalu określa ustawa. Uprawnienia funkcjonariusza do takiego świadczenia należy zatem oceniać przede wszystkim w oparciu o przepisy ustawowe. Rozszerzenie czy zawężenie regulacji ustawowych za pomocą rozwiązań wynikających wyłącznie z aktu wykonawczego nie jest dopuszczalne. Rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 92 ust. 2, zgodnie z którym minister właściwy do spraw wewnętrznych został upoważniony nie do określenia prawa do omawianego równoważnika, lecz jedynie do wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania oraz zwracania tego równoważnika. Skoro z przepisów ustawy wynika, że fakt posiadania między innymi odpowiedniego mieszkania wyklucza możliwość przyznania równoważnika za brak lokalu, to oczywistym jest, że przesłanki "posiadania mieszkania" nie można łączyć jedynie z posiadaniem tytułów prawnych wymienionych w akcie wykonawczym do ustawy. Organ odwoławczy wskazał, że ustawa odwołuje się do "posiadania" lokalu (domu), ale pojęcia tego nie definiuje. Nie może jednak ulegać wątpliwości, że skoro "posiadanie" jest instytucją prawa cywilnego, to należy rozumieć w sposób ukształtowany przepisami tej dziedziny prawa, właściwymi do określenia znaczenia instytucji prawnorzeczowych. W takim ujęciu posiadaniem jest również posiadanie zależne. Zgodnie z art. 336 kodeksu cywilnego posiadaczem zależnym jest ten, kto faktycznie włada niejako właściciel, ale jako mający prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy, na podstawie § 6 ust. 1 aktu notarialnego Rep. A nr [...]z dnia 4 lipca 2012 r. stronie została wydana zabudowana domem mieszkalnym nieruchomość położona w miejscowości B. i w wyniku wydania nieruchomości strona zobowiązała się do ponoszenia wszelkich kosztów związanych z jego zajmowaniem. W powyższym domu mieszkalnym policjant zameldował się na pobyt stały wraz z żoną i synem w dniu 26 lipca 2012 r. Datą zamieszkania podaną we wniosku o przyznanie pomocy finansowej, w przedmiotowym domu jest 1 września 2012 r. W ocenie organu II instancji analiza stanu faktycznego sprawy wskazuje, że wprawdzie funkcjonariusz nie był właścicielem zajmowanego domu, to jednak jako posiadacz zależny władał nim jak właściciel. Powyższa okoliczność daje podstawę do uznania, że posiadał on odpowiednie mieszkanie (powierzchnia pokoi wynosi [...] m2), w miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby (czas dojazdu z miejscowości B. do W. i z powrotem nie przekracza dwóch godzin), a zatem nie przysługiwało mu od dnia zamieszkania uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 92 ust. 1 ustawy. Jak ustalono w w/w domu mieszkał wraz z rodziną od dnia 1 września 2012 r. i mieszka do dnia dzisiejszego. W dniu 16 lutego 2016 r. aktem notarialnym Rep. A nr [...] został wraz żoną współwłaścicielem w/w nieruchomości. Stwierdzono, że funkcjonariusz, wbrew obowiązkowi wynikającemu z powołanego wyżej § 5 rozporządzenia, nie złożył stosownego oświadczenia mieszkaniowego niezwłocznie po objęciu w posiadanie domu, a uczynił to dopiero przy okazji składania w 2016 r. wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Tym samym stwierdzono, że w okolicznościach sprawy wystąpiła określona w § 7 pkt 1 rozporządzenia przesłanka do dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych świadczeń Organ orzekający powołał § 7 pkt 1 rozporządzenia, z którego wynika, że decyzje o zwrocie wypłaconego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku nienależnego pobrania na skutek niepoinformowania o wystąpieniu zmian lub podania nieprawdziwych danych w oświadczeniu, o którym mowa w § 3, mających wpływ na istnienie uprawnienia do tego równoważnika lub na jego wysokość. W realiach niniejszej sprawy posiadanie przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego o standardzie umożliwiającym zamieszkiwanie wraz z rodziną, co więcej zamieszkiwanie przez wiele lat, gwarantowało stronie prawidłowe pełnienie służby oraz umożliwiało normalne życie rodzinne. W konsekwencji, wykluczało go z kręgu osób uprawnionych do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu, ponieważ funkcjonariusz wraz z rodziną miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Przedmiotowe świadczenie strona pobierała do dnia 11 maja 2016 r., z uwagi na wydanie przez organ I instancji decyzji o cofnięciu prawa do omawianego świadczenia począwszy od 12 maja 2016 r. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzono, że policjant nienależnie pobierał przedmiotowy równoważnik od dnia 1 września 2012 r. tj. od dnia zamieszkania w domu położonym w B., który objął w posiadanie (w rozumieniu art. 92 ust. 1 ustawy w związku z art. 336 k.c.) na podstawie postanowień § 6 przedwstępnej umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 4 lipca 2012 r. Podkreślono, że w okresie od dnia 1 września 2012 r. do dnia podpisania umowy sprzedaży nie został przerwany bieg terminu zamieszkania w w/w domu przez stronę. Wskazano, że według przepisu art. 107 ustawy o Policji, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, okres zwrotu obejmuje okres nie dłuższy niż trzy lata, licząc od daty wszczęcia postępowania o zwrot nienależnie pobranego równoważnika za brak lokalu. Stwierdzono, że organ I instancji wydał w dniu 16 maja 2017r. zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie nienależnie pobranego świadczenia, które zostało doręczone stronie w dniu 24 maja 2017 r. Skoro za datę wszczęcia postępowania z urzędu należy przyjąć pierwszą czynność wobec strony uznano, że jest nią data otrzymania przez stronę w/w zawiadomienia. Uwzględniając stan faktyczny i prawny, organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy albowiem lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno- pensjonatowy. Zdaniem organu odwoławczego, skoro wnioskodawca, w omawianym okresie nie mógłby skutecznie ubiegać się o przydział lokalu mieszkalnego, na podstawie przepisów ustawy, to nie może również przysługiwać mu prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 92 tejże ustawy, albowiem jak wcześniej wspomniano, jest ona formą zastępczą prawa do otrzymania lokalu mieszkalnego w naturze. Orzeczenie ostateczne stało się przedmiotem skargi wniesionej przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. a) § 1 ust. 1 pkt 1-6 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię i nie zastosowanie poprzez uznanie, że policjantowi w służbie stałej równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego nie przysługuje także wtedy, gdy włada on lokalem mieszkalnym na podstawie innego tytułu prawnego niż wskazane w przedmiotowym przepisie, podczas gdy prawidłowa analiza w/w przepisu wskazuje, że równoważnik nie przysługuje gdy policjant lub członkowie jego rodziny w rozumieniu art. 89 ustawy posiadają konkretne kategorie lokalu wskazanych w pkt 1-6 tego przepisu na podstawie wyszczególnionych tam rodzajów tytułów prawnych, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, b) art. 92 ust. 1 i 2 ustawy w zw. z art. 87 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 i 2 Konstytucji RP przez błędną wykładnię i niewłaściwie zastosowanie poprzez uznanie, że art. 92 ust. 1 ustawy jest samodzielną i wystarczającą podstawą do ustalenia istnienia bądź nieistnienia prawa funkcjonariusza Policji do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego podczas gdy prawidłowa analiza przepisów ust. 1 i 2 art. 92 ustawy wskazuje, że rozporządzenie wydane przez organ właściwy w granicach upoważnienia ustawowego, o którym mowa w art. 92 ust. 1 i 2 Konstytucji RP stanowi dopełnienie regulacji ustawowej dotyczącej równoważnika za brak lokalu mieszkalnego i nie może zostać, jako źródło prawa powszechnie obowiązującego, pominięte przy ustalania przy ustalaniu przesłanek istnienia bądź braku istnienia tego prawa, c) § 7 pkt 1 w zw. z § 5, § 3 i § 1 rozporządzenia przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że w sprawie została spełniona przesłanka nienależnego pobrania przez skarżącego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w okresie od 24 maja 2014 r. do dnia 11 maja 2016 r., podczas gdy prawidłowa subsumpcja w/w przepisów do stanu faktycznego wskazuje, że skarżący zawiadomił we właściwym czasie organ I instancji o zmianie okoliczności wpływających na ustalenie prawa do otrzymania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, 2. Obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji naruszającej przepisy prawa oraz słuszny interes skarżącego oraz przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów władzy publicznej, bez równego traktowania strony, przejawiający się w rozstrzygnięciu sprawy w sposób odmienny niż wynikający z wcześniejszego stanowiska organu, co do oceny prawnej pojęcia posiadania lokalu mieszkalnego na gruncie wykładni przepisów ustawy bez uzasadnionej przyczyny, czym organ naruszył zasadę demokratycznego państwa prawnego. Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów w postaci wezwania do opuszczenia lokalu, pisma z dnia 30 marca 2015 r. oraz kopii aktu notarialnego z dnia 26 lutego 2015 r., decyzji Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia 3 stycznia 2012 r., nr [...] przyznającej prawo do równoważnika za brak lokalu, zasądzenie od organu, który wydał zaskarżony akt, kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący wskazał, że organ II instancji błędnie przyjął, że policjant posiadał lokal mieszkalny odpowiadający przysługującej mu normie zaludnienia od dnia 1 września 2012 r. w rozumieniu § 1 ust. 1 pkt 1-6 rozporządzenia. Zdaniem skarżącego nie sposób przyjąć w niniejszej sprawie, że skarżący legitymował się którymkolwiek z tytułów prawnych wskazanych w rozporządzeniu. Zdaniem skarżącego, organ II instancji nie może dokonywać wykładni przepisu ustawowego w oderwaniu od regulacji szczegółowej dotyczącej zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego opisanej w rozporządzeniu pomijając te przepisy. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). W ocenie Sądu skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji jak i decyzja poprzedzająca ją Komendanta Miejskiego Policji narusza prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Przedmiot sądowej kontroli w niniejszej sprawie stanowią decyzje organów Policji w przedmiocie prawa policjanta do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Problematyka ta została uregulowana w przepisach rozdziału 8 Mieszkania funkcjonariuszy Policji ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 2067 dalej skrót ustawa) oraz rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 1130 dalej rozporządzenie). Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Jest to prawo do lokalu o określonej powierzchni, uwzględniającej normy zaludnienia lokali mieszkalnych, określone na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy, w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Prawo to może być zrealizowane przez przydzielenie lokalu z zasobów, o których mowa w art. 90 ust. 1 ustawy. W sytuacji gdy policjant nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych określonych w art. 88 ust. 1, może ubiegać się o pomoc finansową na uzyskanie takiego lokalu, a do czasu zaspokojenia tych uprawnień otrzymuje obligatoryjnie równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, przewidziany w art. 92 ust. 1 ustawy. Zasadniczą formą realizacji uprawnień mieszkaniowych policjantów – co należy podkreślić jako istotne w niniejszej sprawie - jest przydział odpowiedniego lokalu mieszkalnego z zasobów wymienionych w art. 90 ustawy o Policji. W pierwszej kolejności przysługuje bowiem policjantowi prawo do lokalu mieszkalnego realizowane jako przydzielenie takiego lokalu, a dopiero gdy przydziału nie dokonano, policjantowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny lub pomoc finansowa. Dopiero więc gdy realizacja przez organ ww. uprawnienia jest niemożliwa, zastosowanie znajduje art. 92 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Omawiany równoważnik pieniężny w sposób oczywisty jest więc formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego; uprawnieniem pochodnym do prawa wynikającego z art. 88 ust. 1 ustawy. Ma on zastępczy charakter w tym sensie, że dopiero gdy w stosunku do policjanta nie zrealizowano uprawnienia podstawowego, należy mu przyznać i wypłacić określoną kwotę pieniężną na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Skoro uprawnienie do otrzymania lokalu powiązane jest z przesłanką niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, to warunek ten podlega rozważeniu także przy ocenie uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu. W konsekwencji należy przyjąć, że funkcjonariuszowi nie przyznaje się przedmiotowego równoważnika, jeżeli nie przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej z uwagi na wystąpienie jednej z przesłanek negatywnych przewidzianych w art. 95 ust. 1 ustawy o Policji. W okolicznościach niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje wyłącznie policjantowi w służbie stałej. Zgodnie z § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia, równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy nie posiadają: 1) lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej; 2) spółdzielczego lokalu mieszkalnego, w tym lokatorskiego lub własnościowego, oraz spółdzielczego lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu; 3) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego, lokalu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych albo pozostającego w zasobach towarzystw budownictwa społecznego; 4) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu innego niż wymieniony w pkt 3, dla którego stawka czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu nie jest wyższa od stawki ustalonej przez gminę - dotyczy to również mieszkań o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2; 5) domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, będącego przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji; 6) tymczasowej kwatery. Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że Komendant Miejski Policji decyzją z dnia 3 stycznia 2012 r. przyznał skarżącemu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Poza sporem jest, że na podstawie § 6 ust. 1 przedwstępnej umowy sprzedaży z dnia 4 lipca 2012 r. (akt notarialny Rep. A nr [...]) skarżącemu została wydana zabudowana domem mieszkalnym nieruchomość położona w miejscowości B. i w wyniku wydania nieruchomości zobowiązał się do ponoszenia wszelkich kosztów związanych z jego utrzymaniem. W domu tym skarżący jest zameldowany się na pobyt stały wraz z żoną i synem od dnia 26 lipca 2012 r. Według organów orzekających skarżący tym samym miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i w związku z tym nie spełniał przesłanki przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego na podstawie art 92 ust. 1 ustawy. W ocenie Sądu organy orzekające błędnie przeprowadziły analizę prawną o cofnięciu przyznanego uprawnienia z tej przyczyny, że skarżącemu została wydana zabudowana domem mieszkalnym nieruchomość w sytuacji gdy nie spełniał przesłanek taksatywnie wymienionych w § 1 ust. 1 pkt 1-6 rozporządzenia wydanego na podstawie art. 92 ust. 2 ustawy. Wobec powyższego, niedopuszczalne jest obecnie orzekanie, w trybie § 7 omawianego rozporządzenia o zwrocie przez stronę nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego jak i procedury administracyjnej w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien dokonać jej merytorycznej oceny, uwzględniając wskazania wynikające z treści niniejszego wyroku, w szczególności wyrażoną w nim ocenę prawną.O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło