IV SA/Wr 810/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Wanda Wiatkowska - Ilków Sędzia NSA – Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia WSA – Lidia Serwiniowska Protokolant: Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 31 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr SKO [...] w przedmiocie umieszczenia w domu pomocy społecznej I. oddala skargę; II. przyznaje adw. K. K. kwotę 292, 80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) zł od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu sądowym. Postanowieniem z dnia [...] r. (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy dla W. – Ś. Sąd Rodzinny stwierdził, że istnieją podstawy do umieszczenia M. M. w Domu Pomocy Społecznej, pomimo braku jej zgody. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 19 pkt 10, art. 59, art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), dalej: ustawa, §8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. Nr 217, poz. 1837 ze zm.) oraz art. 104 i art. 108 kpa Kierownik Zespołu d/s Domów Pomocy Społecznej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. orzekł o umieszczeniu M. M. w Domu Pomocy Społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych, powołując się w uzasadnieniu na wskazane powyżej postanowienie Sądu. Od tej decyzji odwołała się M. M. podnosząc, że Dom Pomocy Społecznej jest domem zamkniętym, co ogranicza jej wolność osobistą i uniemożliwia spacery zalecone przez neurologa w związku z chorobą. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zostało wydane na podstawie ustawy. Osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu , której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Osobę taką kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej (art.54 ust. 1 i 2). Decyzję o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy prowadzącej dom pomocy społecznej lub starosta powiatu prowadzącego dom pomocy społecznej. W rozpatrywanej sprawie o istnieniu podstaw do umieszczenia M. M. w Domu Pomocy Społecznej bez jej zgody orzekł Sąd Rejonowy dla W. –Ś. Sąd Rodzinny postanowieniem z dnia [...] r. (sygn. akt [...]). Decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] r. (Nr [...]) o skierowaniu do Domu Pomocy Społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych przy ul [...], we W., a następnie decyzja z dnia [...] r. (Nr [...]) w sprawie umieszczenia w tym Domu Pomocy Społecznej stanowią wykonanie orzeczenia Sądu. Organy obu instancji nie mogą merytorycznie oceniać rozstrzygnięcia podjętego przez Sąd i zobowiązane są je wykonać. Osoba, co do której orzeczono konieczność umieszczenia w domu pomocy społecznej nie może decydować o tym, w jakim konkretnie domu ma przebywać. Decyzję w tej sprawie podejmuje organ właściwy wybierając dom odpowiedniego dla danej osoby typu. Domy pomocy społecznej dzielą się na domy dla osób: w podeszłym wieku, przewlekle soma-tycznie chorych, przewlekle psychicznie chorych, dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie, dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, osób niepełnosprawnych fizycznie (art. 56 ustawy). Ponieważ M. M. cierpi na zaburzenia urojeniowe i osobowości spowodowane uszkodzeniem centralnego układu nerwowego powinna zostać umieszczona w domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu M. M. zwróciła się z prośbą o umożliwienie jej powrotu do własnego mieszkania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z powodów podanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Z przepisu art. 54 ust. 1 ustawy wynika, że osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Z przepisu art. 54 ust. 2 ustawy zaś wynika, że osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, z zastrzeżeniem ust. 2a, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej. Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 ustawy). Z akt sprawy wynika, że M. M. cierpi na zaburzenia urojeniowe i osobowości spowodowane uszkodzeniem centralnego układu nerwowego. Postanowieniem z dnia [...] r. (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy dla W. – Ś. Sąd Rodzinny stwierdził, że istnieją podstawy do umieszczenia M. M. w Domu Pomocy Społecznej pomimo braku jej zgody. Sąd podzielił zatem stanowisko Kolegium, że decyzja organu I instancji z dnia [...] r. (Nr [...]) o umieszczeniu skarżącej w Domu Pomocy Społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych, a także zaskarżona decyzja z dnia [...] r. Nr [...] utrzymująca wymienioną decyzję w mocy, stanowią wykonanie orzeczenia Sądu. W wyroku z dnia 2 grudnia 1998 r., sygn. akt I SA 1435/98, LEX nr 45762 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż w domu opieki społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych lub umysłowo upośledzonych może przebywać tylko osoba chora psychicznie lub upośledzona umysłowo. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535 ze zm.) osoba chora psychicznie lub upośledzona umysłowo (lub jej przedstawiciel ustawowy) musi wyrazić zgodę na pobyt w domu pomocy społecznej. W przypadku braku tej zgody, przy występowaniu określonych ustawowo przesłanek, o takim pobycie orzeka sąd opiekuńczy, a nie organy administracji publicznej. W takiej sytuacji organy wydając stosowne decyzje administracyjne na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej wykonują jedynie orzeczenie sądu. Z powyższego wynika, że organy obu instancji nie mogą merytorycznie oceniać rozstrzygnięcia podjętego przez Sąd Rejonowy i zobowiązane są je wykonać. W takim stanie faktycznym i prawnym wola strony powrotu do swojego poprzedniego miejsca zamieszkania wyrażona w skardze, nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcia organów administracji w przedmiocie umieszczenia w Domu Pomocy Społecznej. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje, nie naruszyły prawa. W związku z tym, stosownie do art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów tytułem nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu sądowym orzeczono na podstawie art. 250 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 2 ust. 3 i §18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).