IV SA/Wr 82/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński po rozpoznaniu w dniu 5 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2012 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku stałego postanawia: przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 14 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2012 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku stałego. W dniu 22 maja 2013 r., na zasadzie art. 140 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., Sąd doręczył skarżącemu odpis sentencji powyższego wyroku wraz ze stosownym pouczeniem. W dniu 23 maja 2013 r. skarżący złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Postanowieniem z dnia 29 lipca 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie wniosku. Pismem z dnia 2 sierpnia 2013 r. nr [...], które wpłynęło do tutejszego Sądu w dniu 8 sierpnia 2013 r., Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła pełnomocnikiem skarżącego adwokat M. S.-P. W dniu 16 sierpnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenie składając jednocześnie wniosek w tym przedmiocie. We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego wskazała, że pismo zawierające informację o wyznaczeniu pełnomocnikiem skarżącego zostało jej doręczone w dniu 9 sierpnia 2013 r. i natychmiast po jego otrzymaniu podjęła stosowne kroki w sprawie. Podniosła, że w związku z otrzymanym pouczeniem Sądu, w dniu 23 maj 2013 r., skarżący zgłosił wniosek o przyznanie mu adwokata z urzędu w celu sformułowania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i skargi kasacyjnej. Skarżący, nie mając fachowej wiedzy prawnej, błędnie zinterpretował przesłane pouczenie uznając, iż złożenie wniosku o ustanowienie adwokata wyczerpuje wszelkie wymogi formalne wskazane w otrzymanym pouczeniu. Istotnym jest przy czym, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został złożony przed upływem 7 dni od otrzymania przez niego odpisu sentencji wyroku. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, brak winy po stronie skarżącego w niedotrzymaniu terminu przewidzianego ustawą do dokonania tej czynności, jest oczywisty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie mówi art. 85 p.p.s.a. Od negatywnych skutków uchybienia terminowi strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona wykaże, że w okresie, w którym powinna dokonać czynności w postępowaniu sądowym, nie dokonała jej bez swojej winy. Warunkami skuteczności takiego wniosku jest zaś: złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Zważyć nadto należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący uzasadni brak swojej winy (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 r., s. 219). W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że wyrok oddalający skargę w niniejszej sprawie zapadł w dniu 14 maja 2013 r., co oznacza, że złożony w dniu 16 sierpnia 2013 r. wniosek o sporządzenie jego uzasadnienia był spóźniony. Mimo, że wobec brzmienia art.art. 140 § 2 i 141 § 2 p.p.s.a., z uwagi na doręczenie odpisu sentencji wyroku skarżącemu pozbawionemu wolności w dniu 22 maja 2013 r., termin do zgłoszenia tego wniosku upływał w dniu 29 maja 2013 r. Kolejną kwestią jest ustalenie, czy wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności (zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenie), z jednoczesnym dokonaniem tej czynności został złożony w ustawowym terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Sąd uznał, że skoro informację o ustanowieniu pełnomocnikiem w sprawie adwokat M. S.-P. otrzymała w dniu 9 sierpnia 2013 r., a z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia wystąpiła w dniu 16 sierpnia 2012 r., dochowany został siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu pełnomocnik skarżącego w sposób oczywisty wykazała też brak winy w uchybieniu terminu. Niewątpliwie procedura ustanawiania adwokata w trybie prawa pomocy została zakończona już po upływie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenie, a zatem dochowanie tego terminu było z przyczyn niezawinionych przez skarżącego niemożliwe. Nie można bowiem obciążyć skarżącego negatywnymi skutkami uchybienia terminu w sytuacji, gdy w ustawowym terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wystąpił o przyznanie pomocy prawnej w postaci fachowego pełnomocnika. W tych okolicznościach bowiem skarżący mógł oczekiwać, że stosowne czynności w sprawie będą podejmowane przez pełnomocnika po jego wyznaczeniu przez Sąd. Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.