IV SA/Wr 822/17

WyrokWSA we Wrocławiu2018-03-28

Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Bogumiła Kalinowska, Wojciech Śnieżyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie statusu osoby bezrobotnej z powodu niestawienia się w wyznaczonym terminie w urzędzie pracy wymaga od bezrobotnego udokumentowania przyczyny niestawienia się zaświadczeniem lekarskim, czy wystarczy jedynie powiadomienie o uzasadnionej przyczynie?
Ratio decidendi
Przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie wymaga od bezrobotnego udokumentowania przyczyny niestawienia się w urzędzie pracy zaświadczeniem lekarskim, a jedynie powiadomienia o uzasadnionej przyczynie. Wymóg ten dotyczy osób bezrobotnych, którym przysługuje prawo do zasiłku lub stypendium. Organ administracji publicznej jest zobowiązany do oceny wskazanych okoliczności, a nie do samodzielnego ustalania powodów absencji bezrobotnego, przy czym ocena dowodów powinna być wszechstronna i uzasadniona.
Stan faktyczny
Skarżący, O. B., został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej z dniem 05.01.2017 r. z powodu niestawienia się w wyznaczonym terminie w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. i niepowiadomienia w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Skarżący twierdził, że jego nieobecność była spowodowana chorobą. Organ pierwszej instancji, po przesłuchaniu świadka wskazanego przez skarżącego, uznał jego wyjaśnienia i zeznania świadka za niewiarygodne i wydał decyzję o pozbawieniu statusu bezrobotnego. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny przyczyny niestawiennictwa, a najbardziej pożądanym dowodem byłoby zaświadczenie lekarskie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody D.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt IV SA/Wr 822/17 | | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , Dnia 28 marca 2018 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, , Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, , Sędziowie, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (spr.), , , Protokolant, sekretarz sądowy Katarzyna Leśniowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 marca 2018 r., sprawy ze skargi O. B., na decyzję W. D., z dnia [...], nr [...], w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej, uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z dnia 04.10.2017 r., nr [...] Wojewoda D. po rozpatrzeniu odwołania O. B. (dalej: strona, bezrobotny lub skarżący), utrzymał w mocy decyzję Starosty M. z dnia 27.07.2017 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że O. B. zgłosił się w dniu 30.11.2016 r. po raz trzeci do Powiatowego Urzędu Pracy w M. (dalej: urząd pracy) celem rejestracji i decyzją z dnia 22.12.2016 r. został uznany za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Z akt sprawy wynika, że termin obowiązkowej wizyty w urzędzie pracy został wyznaczony na dzień 05.01.2017 r., co bezrobotny przyjął do wiadomości, potwierdzając to podpisem. W tym dniu nie stawił się w urzędzie pracy, natomiast w dniu 11.01.2017 r. wpłynęło do urzędu pracy pismo bezrobotnego, z którego wynika, że w okresie od 05.01.2017 r. do 10.01.2017 r. był obłożnie chory, co uniemożliwiło mu stawiennictwo w urzędzie pracy. Podał również, że jako osoba nowo zarejestrowana nie miał jeszcze decyzji o przyznaniu statusu bezrobotnego, co uniemożliwiło - z powodu kosztów - skorzystanie z pomocy lekarza i uzyskanie odpowiedniego druku zwolnienia lekarskiego. Na potwierdzenie takiego stanu rzeczy zaproponował przesłuchanie świadka. Jednocześnie wystąpił o wyznaczenie nowego terminu stawiennictwa. W tym stanie sprawy decyzją z dnia 10.02.2017 r. Starosta M. orzekał o pozbawieniu O. B. statusu osoby bezrobotnej z dniem 05.01.2017 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania powyższa decyzja została uchylona przez Wojewodę D. W decyzji z dnia 18.04.2017 r. organ odwoławczy wskazał, że skoro strona zgłosiła dowód w postaci przesłuchania świadka, to w świetle art. 75 § 1 i art. 78 k.p.a., żądanie dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu 29.06.2017 r. dowód z przesłuchania świadka wskazanego przez stronę. Świadek zeznała, że w okresie od 05.01.2017 r. do 10.01.2017 r. O. B. był chory, miał grypę jelitową, wysoką temperaturę i biegunkę, był pod jej opieką. Świadek odmówiła odpowiedzi na pytania dotyczące jej relacji ze stroną, z której wynikałby obowiązek opieki. Nie potwierdziła także, że mieszka razem ze stroną, ponadto odmówiła odpowiedzi na pytanie, czy strona podejmował za jej pośrednictwem próby poinformowania urzędu pracy o swojej chorobie. Świadek nie potrafiła udzielić konkretnych informacji, na czym polegała jej opieka i czy strona wymagał takiej opieki. Następnie uznając za niewiarygodne wyjaśnienia złożone przez świadka oraz wskazując na brak uwzględnienia wyjaśnień bezrobotnego, organ pierwszej instancji orzekł decyzją z dnia 27.07.2017 r. o pozbawieniu strony statusu osoby bezrobotnej z dniem 05.01.2017 r., na okres 120 dni. W uzasadnieniu swojej decyzji organ wskazał, że dokumentem potwierdzającym chorobę jest zaświadczenie lekarskie, o czym strona została wcześniej poinformowana. Ponadto bezrobotny zgłosił się do urzędu pracy celem potwierdzenia gotowości do pracy dopiero po wydaniu decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego. Kwestionując w odwołaniu niekorzystne rozstrzygnięcie O. B. wskazał w nim na brak zasadności w pozbawieniu statusu osoby bezrobotnego. Zarzucił błędy formalne w prowadzonym postępowaniu, polegające na niepowiadomieniu jego osoby o przesłuchaniu świadka w terminie siedmiu dni przed wyznaczonym terminem, co miało uniemożliwić udział w tym przesłuchaniu. Odwołujący się zarzucił również organowi podanie nieprawdziwych informacji oraz wskazał na błędy merytoryczne w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania zaskarżonej decyzji, polegające na mylnym przyjęciu, że w sposób zawiniony nie stawił się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie usprawiedliwił niestawiennictwa, podczas gdy jego niestawiennictwo w dniu 5.01.2017 r. wynikało z choroby i zostało usprawiedliwione w wymaganym terminie oraz w formie. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Wojewoda D. podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. Wskazał na brzmienie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym pozbawienie statusu osoby bezrobotnej następuje, jeżeli bezrobotny w wyznaczonym terminie nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Bezrobotny jest więc zobowiązany wykazać, że niezgłoszenie się w wyznaczonym terminie spowodowane było z przyczyn uzasadnionych. Z akt sprawy wynika, że strona próbowała uwiarygodnić swoje wyjaśnienia poprzez wskazanie świadka. W ocenie organu odwoławczego, strona nie wywiodła w sposób wiarygodny, że jej niestawiennictwo w dniu 05.01.2017 r. spowodowane było z przyczyn uzasadnionych. Organ nie uznał zeznań świadka za wiarygodne, powołując się na odmowę udzielenia odpowiedzi na pytania dotyczące relacji z odwołującym się oraz podejmowania za jej pośrednictwem próby poinformowania urzędu pracy o swojej chorobie, a także wskazał na brak udzielenia konkretnych informacji, na czym polegała sprawowana opieka i czy strona wymagał takiej opieki. Wobec takiej oceny organ odwoławczy wskazał na fakt nieprzedłożenia przez bezrobotnego zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego, że w dniu 05.01.2017 r. był niezdolny do pracy z powodu choroby, ani żadnego innego dowodu potwierdzającego jego chorobę, np. dowodu zakupu leków. W ocenie organu odwoławczego najbardziej pożądanym dowodem niedyspozycji zdrowotnej było zaświadczenie lekarskie wydane przez osobę uprawnioną do oceny stanu zdrowia i zdolności do pracy bezrobotnego. Ponadto organ odwoławczy uznał za niewiarygodny argument odwołującego się, że nie wiedział, czy należy się jemu opieka lekarska. Podał, że strona otrzymała informację, będąc trzeci raz zarejestrowaną w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, że bezrobotny objęty jest ubezpieczeniem zdrowotnym od dnia rejestracji. Poza tym, jeżeli strona miała w tym zakresie wątpliwości, to mogła zadzwonić do urzędu pracy i upewnić się, że przysługują jej uprawnienia do bezpłatnej opieki lekarskiej. Ponadto była pouczona o konieczności usprawiedliwienia niestawiennictwa z powodu choroby potwierdzającym to zaświadczeniem lekarskim. Organ odwoławczy podzielił w tym zakresie stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 17.02.2011 r., sygn. akt I OSK 1780/10, że w przypadku, gdy przyczyną absencji w wyznaczonym terminie był stan zdrowia bezrobotnego bez prawa do zasiłku, uniemożliwiający mu w danym dniu stawienie się w urzędzie pracy, to stosowne zaświadczenie nie musi być wystawione na druku ZUS ZLA. Organ odwoławczy uznał przy tym za zasadne podkreślić, że decyzja Starosty M. z dnia 22.12.2016 r. w sprawie uznania strony za osobę bezrobotną została wysłana na wskazany przez nią adres do korespondencji i była dwukrotnie awizowana, tj. w dniu 28.12.2016 r. oraz w dniu 05.01.2017 r. Skoro więc bezrobotny w dniu 05.01.2017 r. był chory i choroba uniemożliwiała mu wyjście z domu, to powinien odebrać tę decyzję. Poza tym zainteresowany, jak wynika z adnotacji urzędowej w karcie rejestracyjnej, nie odbierał telefonów z urzędu pracy, sam również nie próbował skontaktować się telefonicznie z urzędem. Odnosząc się do złożenia w siedzibie urzędu pracy w dniu 11.01.2017 r. pisma odwołującego się zawierającego usprawiedliwienie niestawiennictwa w wyznaczonym terminie, organ II instancji wskazał, że w ślad za tym pismem strona nie zgłosiła się w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy, mimo że jak twierdzi, chorowała do 10.01.2017 r. Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego niepowiadomienia strony na 7 dni przed terminem o przesłuchaniu świadka i w konsekwencji uniemożliwieniu udziału w tym przesłuchaniu organ odwoławczy stwierdził, że rzeczywiście takie uchybienie wystąpiło, jednak nie miało to wpływu na wynik sprawy. Strona została powiadomiona o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i przeglądając akta miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w tym również do treści zeznań świadka, nie miała jednak uwag w tym zakresie. Odnosząc się natomiast do powołanego w odwołaniu wyroku WSA w Gliwicach z dnia 15.12.2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 438/16, organ odwoławczy stwierdził, że uzasadnienie zawarte w tym orzeczeniu nie wiąże orzekających w tej sprawie organów, ponieważ wyrok ten został wydany w konkretnej sprawie indywidualnej i nie stanowi źródła prawa. Organ prowadzący postępowanie dokonuje oceny przedłożonych dowodów na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego i w przypadku odwołującego się, po analizie wszystkich okoliczności sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego uznał, że uzasadniona przyczyna nie została przez niego w sposób wiarygodny udowodniona i wykazana. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł O. B. zarzucając: -błędy formalne w prowadzonym postępowaniu administracyjnym polegające na niepowiadomieniu skarżącego na 7 dni przed terminem o przesłuchaniu świadka oraz w konsekwencji uniemożliwienie udziału w tymże przesłuchaniu do czego miał pełne prawo a jak wynika z treści decyzji przesłuchanie to miało istotny wpływ na sprawę; -podanie nieprawdziwych informacji w decyzji; -błędy merytoryczne w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania zaskarżonej decyzji polegające na mylnym przyjęciu, że w sposób zawiniony skarżący nie stawił się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie usprawiedliwił swojego niestawiennictwa, podczas gdy jego niestawiennictwo wynikało z choroby i zostało usprawiedliwione w wymaganym terminie oraz w formie wymaganej stosownymi przepisami. W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła obszerne uzasadnienie swojego stanowiska w sprawie. Eksponowała wpływ na rozstrzygnięcie sprawy braku zawiadomienia o przesłuchaniu świadka i udziału w tej czynności dowodowej. Wskazał, że w czasie trwania choroby nie miał jeszcze doręczonej decyzji o przyznaniu statusu osobny bezrobotnej. Po odebraniu awiza, decyzję odebrał w prawidłowym terminie. Wyjaśnił również, że do urzędu pracy zgłosił się osobiście w ustawowym terminie z usprawiedliwieniem nieobecności. Miało to miejsce natychmiast po chorobie. W usprawiedliwieniu zawarł prośbę o wyznaczenie kolejnego terminu stawiennictwa w urzędzie celem potwierdzenia gotowości podjęcia pracy. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne skarżący wskazał, że w zaistniałej sytuacji organ nie powinien wymagać od niego usprawiedliwienia, a jedynie powiadomienia o uzasadnionej przyczynie nieobecności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Jak wynik zarówno z zaskarżonej decyzji podstawę prawną rozstrzygnięć podejmowanych w sprawie stanowił art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r., poz. 1065 ze zm.) – dalej zwanej "ustawą", a powodem pozbawienia skarżącego statusu osoby bezrobotnej było niedostarczenie przez niego zaświadczenia lekarskiego wydanego przez osobę uprawnioną do oceny stanu zdrowia i zdolności do pracy bezrobotnego. W ocenie organu II instancji taki dokument jest "najbardziej pożądanym dowodem niedyspozycji zdrowotnej". Taka ocena została poprzedzona uznaniem za niewiarygodne wyjaśnień samego skarżącego jak również wskazanego przez niego świadka na okoliczność przyczyn niestawiennictwa w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie (5.01.2017 r.). Według orzekających w sprawie organów, skarżący nie wywiódł w sposób wiarygodny, że jego niestawiennictwo w dniu 5.01.2017 r. było spowodowane z przyczyn uzasadnionych. W tym zakresie nie uznano za wiarygodne zeznania wskazanego przez skarżącego świadka. W takich okolicznościach sprawy przyjdzie przede wszystkim zauważyć, że zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3 pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczony terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany z pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. Jak wynika z powyższego przepisu aby bezrobotny mógł ustrzec się przed pozbawieniem go statusu osoby bezrobotnej w przypadku niestawiennictwa musi on po pierwsze w terminie 7 dni powiadomić organ o przyczynie tego niestawiennictwa, a po drugie wskazana przez niego przyczyna musi być uzasadniona. W żadnym miejscu przepis ten nie wymaga udokumentowania wskazanej przyczyny, a więc w przypadku, gdy tą przyczyną jest choroba, złożenia zwolnienia lekarskiego bądź zaświadczenia lekarskiego. Wymóg przedłożenie takiego dokumentu, zgodnie z art. 80 ust. 2 i art. 33 ust. 4 pkt 10 ustawy, dotyczy tylko osób bezrobotnych, którym przysługuje prawo do zasiłku lub stypendium. Takie osoby faktycznie, aby zachować prawo do tych świadczeń a także zachować status bezrobotnego muszą, stosownie do art. 80 ust. 2 ustawy przedstawić zaświadczenie lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 372), albo wydruk zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6 tej ustawy. W niniejszej sprawie, skarżącemu nie przysługiwał ani zasiłek ani też stypendium, a podstawą prawną pozbawienia statusu osoby bezrobotnej był art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Przedstawione w tym miejscu stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Nie budzi w nim wątpliwości to, że art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy nie wymaga od bezrobotnego dodatkowego dokumentowania istnienia okoliczności, na którą się powołuje. Przykładowo można wskazać na wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 12.09.2013 r., sygn. akt II SA/Go 636/13, w którym wskazano: "w wypadku powoływania się przez osobę bezrobotną na okoliczność choroby jako powodu niestawiennictwa w wyznaczonym terminie, nie ma podstaw prawnych żądania przedstawienia przez tę osobę na tę okoliczność zaświadczenia lekarskiego". Skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona wyrokiem NSA z 10.04.2015 r. w sprawie I OSK 2805/13. Sąd ten wskazał miedzy innymi: "Zauważyć jednak należy, że omawiany przepis nie przewiduje, że bezrobotny musi udowodnić (udokumentować) przyczyny niestawiennictwa. Bezrobotny ma jedynie wskazać uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa w wyznaczonym przez urząd terminie. Z kolei okoliczności przedstawione przez bezrobotnego podlegają ocenie przez właściwy organ administracji publicznej. Rację ma zatem Sąd I instancji, podając, że przepisy powołanej ustawy nie wymagają przedstawienia zaświadczenia lekarskiego jako dowodu wskazującego na uzasadnione niestawiennictwo". Takie samo stanowisko zajął NSA w wyroku z 5.12.2007 r. w sprawie I OSK 245/07. Znamienne jest także to, że spójny z przedstawionym w tym miejscu orzecznictwem pogląd został wyrażony w przywołanym przez Wojewodę wyroku NSA z dnia 17.02.2011 r. w sprawie I OSK 1780/10. W żaden sposób nie można z tego orzeczenia wyprowadzić wniosku o tym, że "najbardziej pożądanym dowodem niedyspozycji zdrowotnej jest zaświadczenie lekarskie wydane przez osobę uprawnioną do oceny stanu zdrowia i zdolności do pracy bezrobotnego". Powołany wyrok nie potwierdza dokonanej przez organ wykładni art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, w myśl której przepis ten nakłada na bezrobotnego obowiązek udowodnienia istnienia wskazanej przez niego przyczyny niestawiennictwa z powodu niedyspozycji zdrowotnej zaświadczeniem lekarskim. Przeciwnie, wskazuje się bowiem w tym orzeczeniu, że ocenie organu powinno podlegać oświadczenie bezrobotnego co do przyczyny niestawiennictwa. Twierdzenie zatem, że obowiązkiem skarżącego było przedstawić stosowne zaświadczeniem lekarskie, w opinii Sądu, nie znajduje oparcia w przepisach ustawy o promocji zatrudnienia ani też w orzecznictwie sądowym. Sporny przepis nakłada jedynie na bezrobotnego obowiązek przekazania organowi informacji, że jego niestawiennictwo wynika z uzasadnionej obiektywnie przyczyny. "Powiadomi", oznacza bowiem - przekaże wiadomość, poinformuje, zawiadomi, co nie jest tożsame z pojęciem "udowodni". Przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy nie nakłada na bezrobotnego obowiązku udowodnienia istnienia wskazanej przez niego przyczyny niestawiennictwa (tak też WSA w Kielcach w wyroku z dnia 29.09.2016 r., sygn. akt II SA/Ke 708/16. Natomiast organ zobowiązany jest do oceny wskazanych okoliczności, a nie do samodzielnego ustalania powodów absencji bezrobotnego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9.11.2009r., sygn. akt I OSK 422/09, z dnia 1.08.2007 r., sygn. akt I OSK 1821/06, z dnia 26.10.2010 r., sygn. akt I OSK 942/10). W konsekwencji przedstawionego stanowiska judykatury obowiązkiem orzekających w sprawie organów było na podstawie art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód potwierdzający niedyspozycję zdrowotną skarżącego dopuścić wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności takim dowodem w realiach niniejszej sprawy mogą być oświadczenia strony, dokumenty (np. sugerowany dopiero przez organ odwoławczy dowód zakupu leków), czy też zeznania świadków. Treść niniejszego przepisu jest wyrazem przyjętej w Kodeksie postępowania administracyjnego zasady równej mocy środków dowodowych. Oznacza to, że w postępowaniu administracyjnym nie istnieją żadne ograniczenia co do rodzaju dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustaleniu istnienia danego faktu. Należy zwrócić uwagę, że nawet zwiększona moc dowodowa dokumentów urzędowych, wynikająca z art. 76 § 1 k.p.a., nie jest bezwzględna, gdyż domniemanie zgodności z prawdą takiego dokumentu może zostać obalone, co wynika z treści art. 76 § 3 k.p.a. Organ administracji publicznej oceniając materiał dowodowy zgromadzony podczas postępowania, kieruje się zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 80 k.p.a. Oznacza to, że organ może określonym dowodom odmówić wiary, ale dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny dokonanej oceny. W niniejszej sprawie, abstrahując już od tego, że wbrew zasadzie równej mocy środków dowodowych, dokonano pewnego wartościowania dowodów, uznając dowód z zaświadczenia lekarskiego za "najbardziej pożądany", nie wyjaśniając bliżej podstaw prawnych takiego twierdzenia, to organ odwoławczy nie przedstawił kryteriów, według których negatywnie ocenił zeznania złożone przez świadka. W ocenie Sądu, za niewystarczające pozostaje powoływanie się jedynie na odmowę udzielania odpowiedzi przez świadka na zadawane pytania, czy też wskazywanie na brak udzielenia przez niego konkretnych informacji. W tym zakresie obowiązkiem organu odwoławczego, biorąc pod uwagę stanowisko zawarte w odwołaniu, powinno być wskazanie konkretnych przyczyn, dla których organ uznał zeznania świadka za pozbawione mocy dowodowej. Wojewoda powinien wskazać czym kierował się uznając za niewiarygodne zeznania świadka, np. wskazując na zasady doświadczenia życiowego i logiki. W przeciwnym przypadku uniemożliwia się Sądowi kontrolę dokonanej przez organ oceny tego dowodu. Brak w ten sposób dokonanej oceny zeznań świadka doprowadził w konsekwencji do naruszenia norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych, co jednocześnie stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Organ ma obowiązek wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), natomiast poczynione w sprawie ustalenia muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Z tego względu oceniając sprawę nie można zgodzić się z organem odwoławczym, biorąc także pod uwagę zasady doświadczenia życiowego, aby istotne znaczenie dla oceny zeznań świadka miał fakt, czy świadek zamieszkuje wspólnie ze skarżącym, a także aby konieczne było w tym zakresie ustalać relacje łączące świadka ze skarżącym. Właśnie doświadczenie życiowe podpowiada, że w chwili choroby o pomoc zawracamy się do osób najbliższych, które darzymy zaufaniem. Nie jest rolą organu, biorąc pod uwagę realia niniejszej sprawy, a zwłaszcza potrzeby dowodowe wynikające z normy art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, ustalać relacje z których wynika obowiązek opieki świadka wobec skarżącego. Również z faktu, że świadek nie posiada wykształcenia medycznego, w przypadku sezonowej grypy lub grypy jelitowej, nie można wyciągać wniosków na temat braku możliwości rozpoznania przez takiego świadka symptomów takiej choroby (wysoka gorączka, biegunka). W realiach niniejszej sprawy, trudno oczekiwać aby świadek obowiązana była wyjaśniać w szczegółach na czym polegała jej opieka nad skarżącym i czy skarżący wymagał takiej opieki. Wskazała przecież, że jej opieka polegała na kupowaniu lekarstw i podawaniu przysłowiowej szklanki wody. Co równie istotne, z protokołu, na który powołuje się organ odwoławczy, nie wynika aby świadek nie potrafiła udzielić konkretnych informacji na czym polegała jej opieka i czy odwołujący wymagał takiej opieki. Świadek udzieliła bowiem odpowiedzi adekwatnej do ogólnego charakteru pytania. Organ nie zadał świadkowi dodatkowych pytań, które pozwoliłyby ustalić szczegóły, które w ocenie Wojewody, mają istotne znaczenie dla oceny wiarygodności złożonych zeznań. Organ odwoławczy może zatem zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów odmówić dowodom wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić z jakiej robi to przyczyny. Analiza dowodu musi być nie tylko dogłębna ale przede wszystkim adekwatna do mającej zastosowanie normy prawnej. Pominięcie takiej analizy, czy też jej pozorność, budzi uzasadnione wątpliwości, co do oceny środka dowodowego, a przez to, co do prawidłowego rozstrzygnięcia. Tym samym, skoro dokonana przez Wojewodę ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, budzi uzasadnione wątpliwości, a przez to nie sposób rozstrzygnąć, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy został wyczerpująco rozpatrzony, zaskarżone rozstrzygnięcie już z tego powodu podlega uchyleniu. W ocenie Sądu, na gruncie niniejszej sprawy nie można zapominać, że obowiązek stawiennictwa skarżącego w urzędzie pracy został wyznaczony na dzień 5.01.2017 r. (czwartek). Po tym dniu nastąpiły trzy dni wolne od pracy (piątek – Święto Trzech Króli, sobota i niedziela). Pierwszym dniem roboczym był poniedziałek – 9.01.2017 r. Skarżący pojawił się w urzędzie pracy w dniu 11.01.2017 r. (środa). Z tych powodów czynienie skarżącemu zarzutu, że nie odbierał telefonów z urzędu pracy, jak również sam nie próbował skontaktować się z tym urzędem, należy ograniczyć do okresu od 09 do 11.01.2017 r. Co więcej, wskazywana przez organ odwoławczy adnotacja w karcie rejestracyjnej na okoliczność nieodbierania telefonów została poczyniona dopiero pod datą 11.01.2017 r., kiedy to odnotowano fakt wpłynięcia usprawiedliwienia nieobecności na umówione spotkanie. Taka adnotacja równie dobrze może oznaczać, że dopiero w tym dniu organ podjął próbę kontaktu telefonicznego ze skarżącym. Chybionym jest także czynienie zarzutu skarżącemu z powodu dwukrotnego awizowania korespondencji zawierającej decyzję z dnia 22.12.2016 r., skoro dla jej doręczenia strona wskazała adres do korespondencji, który niekoniecznie musi się pokrywać z adresem pod którym skarżący przebywał w czasie choroby, zwłaszcza w sytuacji gdy wymagał opieki osoby trzeciej. Interpretując przepisy prawa materialnego związane z pozbawieniem statusu bezrobotnego w związku z niestawiennictwem w wyznaczonym terminie w urzędzie pracy należy mieć na względzie zarówno potrzebę ochrony interesu społecznego przed nadużywaniem uprawnień związanych ze statusem bezrobotnego, jak i ochronę praw osób bezrobotnych, które powinny być objęte opieką Państwa jako pozostające w trudnej sytuacji życiowej. W tej sytuacji zastosowanie sankcji, o jakiej mowa w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób aby nie pozbawiać osoby bezrobotnej istotnych uprawnień procesowych, w tym prawa do brania udziału w przeprowadzeniu dowodu, możliwości zadawania pytań świadkom oraz składania wyjaśnień (art. 79 § 2 k.p.a.). Stanowi to procesową gwarancję realizacji zasady ogólnej k.p.a. dotyczącej czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 10 § 1 k.p.a. Nie chodzi w tym miejscu o przyznanie skarżącemu dużej dowolności w wykazywaniu, że to stan zdrowia uniemożliwiał mu zgłoszenie się do urzędu pracy celem potwierdzenia gotowości do pracy oraz przyjęcia skierowania do pracy, ale o ścisłą realizację treści praw i obowiązków wynikających z art. 33 ust. 3 i art. 34 ust. 4 pkt 4 ustawy. Nie może zatem uchodzić za przeciwny takiemu rozumieniu przepisu argument powoływany w odpowiedzi na skargę, który zasadza się na obawie wynikającej z obserwacji rynku pracy, gdzie częsta absencja osób bezrobotnych, wykonujących w tym czasie pracę nielegalną, utrudnia weryfikację ich gotowości od podjęcia pracy. W przypadku skarżącego organ takich okoliczności nie stwierdził. Z tych też powodów brak jest podstaw do stosowania swoistej odpowiedzialności zbiorowej. To bowiem konkretne powody powinny stać za tym, aby odmówić mocy dowodowej oświadczeniu skarżącego i złożonym zeznaniom świadka. Taką przyczyną nie mogą być ogólne twierdzenia o tym, że osoby bezrobotne tylko pozorują gotowość do przyjmowania ofert z urzędu pracy w celu zachowania statusu bezrobotnego dla posiadania ubezpieczenia zdrowotnego. Rolą organu odwoławczego - przy ponownym rozpatrywaniu sprawy - będzie ponowna ocena materiału dowodowego, w tym przede wszystkim ponowna ocena zeznań świadka na okoliczność przyczyn niestawiennictwa w dniu 05.01.2017 r., a następnie dokonanie oceny, czy wskazana przyczyna była uzasadniona. W tym celu organ odwoławczy powinien rozważyć możliwość zlecenia przeprowadzenia dodatkowego postępowania organowi pierwszej instancji, w którego ramach zostanie uzupełniony dowód z przesłuchania świadka (z udziałem skarżącego), poprzez zadanie dodatkowych pytań. Przede wszystkim jednak organ odwoławczy powinien się odnieść i ocenić oświadczenie skarżącego co do przyczyny niestawiennictwa. Pamiętać przy tym należy, że art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy nie wymaga udokumentowania wskazanej przyczyny, a więc w przypadku, gdy tą przyczyną jest choroba, złożenia zaświadczenia lekarskiego, a następnie dokonanie oceny, czy wskazana przyczyna była uzasadniona. Z uwagi na stwierdzone naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy poprzez jego błędną wykładnię, Sąd, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) uchylił zaskarżoną decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło