IV SA/Wr 823/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.) Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 marca 2013 r. sprawy ze skargi J. Ż. na decyzję Rektora Uniwersytetu Przyrodniczego we W. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego, stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości oraz stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych I. uchyla decyzję organu II instancji oraz poprzedzające ją decyzje organu I instancji nr [...], nr [...], nr [...]; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Prodziekan Wydziału Nauk o Żywności Uniwersytetu Przyrodniczego we W. trzema decyzjami nr [...]/1/[...] z dnia [...] października 2012 r., Nr [...]/2/[...] z dnia [...] października 2012 r. i Nr [...]/3[...]z dnia [...] października 2012 r. odmówił przyznania J. Ż. kolejno: stypendium socjalnego, zwiększonego stypendium socjalnego oraz stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych. Jako podstawę wydania decyzji organ wskazał art. 175 ust. 3, art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) – dalej ustawa i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej k.p.a. oraz rozdział II Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu Przyrodniczego we W. wprowadzonego Zarządzeniem nr 114/2011 Rektora Uniwersytetu Przyrodniczego we W. z dnia 14 września 2011 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z pkt 99 Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu Przyrodniczego we W. z dnia 11 września 2012 r. studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługują świadczenia pomocy materialnej, chyba, że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat. Ponieważ wnioskodawczyni ukończyła na Akademii Medycznej we W. na Wydziale Nauk o Zdrowiu Kierunek Dietetyka i uzyskała w dniu [...] czerwca 2012 r. tytuł zawodowy licencjat nie przyznano wnioskowanych stypendiów. Odwołanie od powyższych decyzji złożyła wnioskodawczyni. Stwierdziła, że odwołanie uzasadnia faktem, iż pkt 99 wymienionego w decyzjach regulaminu jest tożsamy z art. 184 pkt 5 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, a przepis ten uniemożliwia pobieranie stypendium po ukończeniu jednego kierunku studiów na innym kierunku, chyba, że student kontynuuje naukę na studiach magisterskich, przez maksymalnie trzy lata. Stwierdziła, że jako absolwentka studiów I stopnia Dietetyki i jednocześnie studentka II stopnia kierunku Biotechnologia spełnia warunek wykluczający, w związku z czym zgodnie z przytoczonymi aktami prawnymi przysługują jej świadczenia pomocy materialnej. Dodała, że w jej przypadku ma bowiem miejsce wymieniona w Regulaminie oraz ustawie kontynuacja studiów w celu uzyskania tytułu magistra, po ukończeniu studiów pierwszego stopnia. Studia na kierunku Biotechnologicznym ukończyła [...] stycznia 2012 r. Prorektor d/s studenckich i kształcenia Uniwersytetu Przyrodniczego we W. decyzję Nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. na podstawie art. 175 ust. 3, art. 184 ust. 5, art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. oraz zgodnie z postanowieniami rozdziału VIII pkt 99 Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu Przyrodniczego we W., wprowadzonego Zarządzenia nr 130/2012, Rektora Uniwersytetu Przyrodniczego we W. z dnia 11 września 2012 r. po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prodziekana z dnia [...] października 2012 r.; nr [...]/1/[...] i nr [...]/2/[...] o przyznanie stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości oraz decyzji nr [...]/3/[...] w sprawie przyznania stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że w oparciu o art. 184 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz zgodnie z pkt. 99 Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu Przyrodniczego we W. studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów nie przysługują świadczenia pomocy materialnej, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat. Będąc na studiach drugiego stopnia Biotechnologii Uniwersytetu Przyrodniczego we W. skarżąca ukończyła w dniu [...] czerwca 2012 r. studia licencjackie na kierunku Dietetyka na Uniwersytecie Medycznym we W., które realizowała równolegle ze studiami na kierunku Biotechnologia (I i II). Skargę na powyższą decyzję złożyła wnioskodawczyni. Uzasadniając skargę powołała treść art. 184 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i stwierdziła, że spełnia przesłanki podane przez ustawodawcę, które umożliwiają pobieranie świadczeń pomocy materialnej nie dłużej niż przez okres trzech lat. Jest bowiem studentką, która po ukończeniu jednego kierunku studiów (Dietetyka – studia licencjackie) kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów Biotechnologia). Drugi kierunek studiów kontynuuje, po ukończeniu dnia [...] stycznia 2012 r. studiów pierwszego stopnia, celem uzyskania tytułu magistra na studiach drugiego stopnia). W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając swój wniosek przyjął argumenty powołane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Sąd nie może oprzeć tej kontroli na kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego, lub przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadkach istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Według Sądu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 184 ust. 5 ustawy o szkolnictwie wyższym, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Z tych względów zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu. Zaskarżone rozstrzygnięcie utrzymało w mocy decyzje organu I instancji w przedmiocie odmowy udzielenia stypendiów: socjalnego, socjalnego specjalnego i specjalnego dla osób niepełnosprawnych. Wnioskowana przez skarżącą forma pomocy materialnej przewidziana została w art. 173 i 182 ustawy o szkolnictwie wyższym. Przesłanki warunkujące przyznanie tych świadczeń określone zostały w ustawie w art. 178, art. 180 i art. 182. Organy wydające decyzje nie badały istnienia tych przesłanek – negatywną ocenę wniosku oparły na treści art. 184 pkt 5 ustawy o szkolnictwie wyższym uznając, że z przepisu powyższego wynika, iż osoba, która ukończyła na dwóch kierunkach studia licencjackie, i kontynuuje na jednym z nich studia II stopnia magisterskie, nie może ubiegać się o stypendium. W niniejszej sprawie niesporne jest bowiem, że zainteresowana ukończyła na Akademii Medycznej we W. na Wydziale Nauk o Zdrowiu kierunek Dietetyka i uzyskała w dniu [...] czerwca 2012 r. tytuł zawodowy, licencjat. Równolegle studiowała też na Uniwersytecie Przyrodniczym we W. na kierunku Biotechnologia. W chwili obecnej po ukończeniu studiów I stopnia, kontynuuje na tym kierunku studia II stopnia, magisterskie. Istotny dla rozpoznania skargi jest art. 184 ust. 4 i ust. 5 ustawy o szkolnictwie wyższym. Przepis ten zawiera bowiem regulację dotyczącą przyznawania świadczeń o charakterze materialnym, pieniężnym dla studentów studiujących równocześnie na kilku kierunkach studiów, jak też dla studentów, którzy ukończyli jeden kierunek studiów i kontynuują studia na drugim kierunku studiów. Z art. 184 ust. 4 wynika, że student studiujący równocześnie na kilku kierunkach studiów, może otrzymać wskazane w tym przepisie stypendia, tylko na jednym wskazanym przez siebie kierunku studiów. W ocenie Sądu jest to zasada jeśli chodzi o korzystanie z pomocy materialnej ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa, o których stanowi art. 173 omawianej ustawy. Zasada ta znajduje potwierdzenie w treści art. 184 ust. 5, który należałoby odczytać jako wprowadzający wyjątek od tej zasady. Art. 184 ust. 5 stanowi, że studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługują świadczenia, o których mowa w art. 173, chyba, że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat. Stan faktyczny w niniejszej sprawie odpowiada stanowi faktycznemu, o którym mówi druga część zdania powołanego przepisu. Skarżąca ukończyła studia pierwszego stopnia, w tym przypadku na Biotechnologii i kontynuuje je na studiach drugiego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra na kierunku Biotechnologia. W takim przypadku omawiana wyżej zasada udzielenia stypendium na jednym kierunku studiów jest wyłączona. Według Sądu omawiany art. 184 daje podstawy do uznania, że stypendium można przyznać, tylko wtedy, gdy drugi kierunek prowadzi do uzyskania po raz pierwszy tytułu magistra, lub tytułu równorzędnego. Takie też rozumienie omawianego przepisu – art. 184 ust. 5 ustawy przyjął NSA w wyroku z dnia 31 października 2012 r. w sprawie I OSK 1724/12. W tezie do tegoż wyroku Sąd ten stwierdził, że: stypendium można przyznać tylko wtedy, gdy drugi kierunek prowadzi do uzyskania po raz pierwszy tytułu magistra. Tylko przy takiej interpretacji art. 184 ust. 5 p.s.w. będzie spełniony zamiar przyświecający ustawodawcy a polegający na wspieraniu materialnym z pieniędzy podatnika studenta, który ukończył już studia na jednym z kierunków na studiach pierwszego stopnia (uzyskał wykształcenie na poziomie licencjackim) i umożliwia mu kontynuowanie studiów w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra. W związku z powyższym należy stwierdzić, że organy dokonując wadliwej interpretacji art. 184 ust. 5 rażąco naruszyły ten przepis prawa materialnego, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzających. Rozstrzygając ponownie sprawę organ zbada przesłanki do udzielenia zainteresowanej wnioskowanych stypendiów na podstawie przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym oraz statutu. Wydając zaś decyzję uwzględni treść art. 107 - w szczególności ust. 3 ustawy kodeks postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej.