IV SA/Wr 829/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (spraw.), Asesor WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant Jolanta Pociejowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 27 czerwca 2006 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu Anny Głowacińskiej sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie oddala skargę. Uzasadnienie: Przedmiotem skargi S. K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. o nr [...] z dnia [...]r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty G. z [...]r Nr [...] kierująca S. K. na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W sprawie ustalono, iż wnioskiem z [...] nr [...] Prokurator Rejonowy w B. działając na postawie art. 182 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwrócił się do Starosty G. o wszczęcie postępowania administracyjnego wobec skarżącego w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Wniosek ten zawierał informację, iż Wyrokiem Sądu Rejonowego w B. VII Zamiejscowy Wydział Grodzki w Ś. skarżący został uznany za winnego umyślnego naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że kierując samochodem osobowym marki Daewoo Lanos, w trakcie pokonywania ostrego zakrętu w prawo, nie dostosował prędkości kierowanego przez siebie pojazdu do stanu i widoczności drogi, skutkiem czego utracił panowanie nad pojazdem i doprowadził do zderzenia z jadącym prawidłowo po przeciwnym pasie ruchu samochodem, powodując obrażenia ciała T. F. naruszające czynności organizmu na okres powyżej 7 dni. Wniosek ten zawierał również informację, iż w okresie wypadku skarżący pobierał rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, natomiast od [...]r przyznano mu rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Decyzją z dnia [...]r. Starosta G. skierował S. K. na kontrolne badania lekarskie w zakresie kategorii [...] i [...]. W wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...]r. uchyliło zaskarżone rozstrzygniecie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...]r. Starosta G. ponownie skierował S. K. na badania lekarskie. W uzasadnieniu stwierdzono, że zachodzi prawdopodobieństwo utraty przez S. K. warunków zdrowotnych niezbędnych do kierowania pojazdami. W [...]r skarżący spowodował wypadek drogowy, w którym została ranna osoba. Ponadto w tym samym okresie skarżący pobierał rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a następnie uznany został za całkowicie niezdolnego do pracy. Odwołując się od powyższej decyzji S. K. wskazał, że w jego ocenie wnioskowanie przez Prokuraturę o skierowanie go na badania lekarskie po trzech latach od wypadku drogowego jest niczym nieuzasadnione i stanowi nadużycie uprawnień wynikających z art. 182 kpa. W opinii odwołującego się nie ma związku przyczynowo- skutkowego między utratą warunków zdrowotnych, a uzyskaniem orzeczenia o czasowej niezdolności do pracy, a skierowaniem na badania jest niczym nieuzasadnioną nadgorliwością Prokuratury. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...]r. utrzymało w mocy decyzję organu II instancji . W uzasadnieniu wskazano iż zgodnie z brzmieniem art.122 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym 9Dz.U. z 2003r., Nr 58, poz 55 z późn. zm.)badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Z kolei § 2 ust 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami ( Dz.U. Nr 2 poz.15) stanowi, że starosta może skierować na badania lekarskie osobę , co do której powziął wiarygodną informacje o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Jak wywiedziono podstawę do wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić przypadki, które z dużym prawdopodobieństwem wskazują na istotne zmniejszenie sprawności kierującego pojazdem, przy czym ustawodawca nie wymienia ani źródła informacji, ani też przypadków wskazujących na pogorszenie stanu zdrowia. Celem wydania decyzji przez starostę nie jest, jak podnosi dalej organ, pozbawienie kierowcy uprawnień do kierowania pojazdami ale zagwarantowanie bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez czuwanie nad tym, by osoby uprawnione do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność fizyczną i psychiczną przez cały okres korzystania z uprawnień. Tym samym wobec orzeczenia w stosunku do S. K. częściowej, a następnie całkowitej niezdolności do pracy, starosta G. uznał, iż stan zdrowia odwołującego się może powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów i w związku z tym postanowił skierować go na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W związku z czym powoływanie się strony na okres czasu jaki upłynął od spowodowanego przez nią wypadku drogowego pozostaje bez znaczenia. Skarżący od powyższej decyzji wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze tej podniósł zarzut naruszenia art. 182 oraz 183 §2 kpa. W opinii skarżącego zarówno wniosek prokuratora jak i decyzja starosty są całkowicie nieuzasadnione bowiem nie znajdują odzwierciedlenia w postępowaniu oraz wyroku Sądu Okręgowego. Jak wywodzi skarżący, skoro żadna instancja sądu mając wiedzę na temat stanu zdrowia skarżącego nie uznała związku przyczynowego z zaistniałym zdarzeniem to jednoznacznie oznacza to brak powodów do weryfikacji stanu zdrowia uprawniającego do prowadzenia pojazdów. W skardze znalazła się również informacja o złożeniu przez skarżącego pisemnej skargi na działanie Prokuratury Rejonowej w B. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację wywiedzioną w zaskarżonej decyzji. Podkreślono, iż przesłanką wydania decyzji były wystarczające zastrzeżenia Starosty co do stanu zdrowia kierowcy wynikające z orzeczenia o niepełnosprawności. Natomiast fakt spowodowania wypadku drogowego nie był podstawą skierowania skarżącego na badania, ale mógł dodatkowo uzasadniać i pogłębiać wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego nie doprowadzenia do udziału prokuratora w postępowaniu, wskazano iż pismem z dnia [...]r Nr [...] Starosta G. poinformował Prokuraturę Rejonową w B. o toczącym się postępowaniu w sprawie skierowania S. K. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1§2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne ( art. 3 §1 w związku z art. 3 §2 pkt1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U.Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), Kryterium legalności przewidziane w art. 1 §2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy ( art145§ 1 pkt 1 lit.a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit.b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy(lit.c). Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie są decyzje będąca następstwem wniosku prokuratora Rejonowego w B. o wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie art. 182 Kpa. Decyzja organu I instancji wydana z upoważnienia Starosty G. przez Naczelnika Wydziału Komunikacji Transportu i Drogownictwa z dnia [...]r. na mocy której skierowano skarżącego na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, oraz decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]r..nr [...] utrzymująca w mocy decyzję I Instancji. Podstawę wydania decyzji stanowią przepisy: art. 104 Kpa art. 122 ust 1 pkt 4i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r –Prawo o ruchu drogowym( tj DZ.U z 2005r Nr 108, poz 908) oraz §2ust 5 i 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami ( Dz. U. Nr 2, poz. 15). Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia skierowania skarżącego S. K. posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat.[...]i [...] na badania lekarskie z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. Podstawę materialno-prawną podjętego rozstrzygnięcia stanowi powołany przepis art. 122 ust 1 pkt 4ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym wspomnianemu badaniu lekarskiemu podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Jak podnosi organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji okolicznością, o której mowa w dyspozycji tego przepisu, była informacja zawarta we wniosku prokuratury o wszczęcie postępowania, zgodnie z którą skarżący na mocy wyroku z dnia [...]r. sygn. Akt. [...] Sądu Rejonowego w B. VII Zamiejscowy Wydział Grodzki w Ś. został uznany winnym spowodowania wypadku, umyślnie naruszając zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w którym została ranna osoba z naruszeniem czynności organizmu powyżej 7 dni. Ponadto powyższy wniosek zawierał informację, iż w okresie w którym doszło do wypadku S. K. , pobierał rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, natomiast od [...]r. uznany został za całkowicie niezdolnego do pracy wyniku czego przyznano mu rentę. Z uwagi zatem na treść przepisu przywołanego wcześniej art. 122, w której ustawodawca nie formułuje katalogu okoliczności, które mogłyby w istocie nasuwać zastrzeżenia co do stanu zdrowia, oraz źródła tych informacji, należy przyjąć, że jest nią każda informacja o ewentualnym pogorszeniu zdrowia jeśli na jej podstawie Starosta powziął wątpliwość co do stanu zdrowia kierowcy. Tym samym fakty na jakie powołały się organy orzekające w sprawie mogą być uznane "przypadki nasuwające zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Nadto na mocy §2 ust 5 i 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, starosta może kierować na badania lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Po myśli powołanego art. 104 kpa organ administracyjny załatwia sprawę przez wydanie decyzji, Fakt ten stanowi jeden z zasadniczych elementów wyznaczających zakres stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem postępowanie w sprawie skierowania na badania lekarskie w rozpatrywanej sprawie wszczęte stosownym wnioskiem Prokuratora Rejonowego w B. toczy się w ramach i na zasadach określonych przepisami Kodeksu Postępowania Administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten konstytuuje zatem podstawowe zasady postępowania i obowiązki organu administracji publicznej na jakich powinien się opierać organ w toku postępowania. Podstawowe zasady wynikające z w/w przepisu, to zasada kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa, zasada prawdy obiektywnej, zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają między innymi gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Na straży całego postępowania stoi art. 107 k.p.a., który określa przesłanki formalne jakie powinna spełniać decyzja administracyjna. Przepis ten nakłada na organ rozstrzygający obowiązek prawidłowego uzasadnienia decyzji. Powinno ono wyczerpująco informować stronę o motywach, którymi kierował się organ załatwiając sprawę. Strona może bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są przesłanki powziętej decyzji. Zatem uzasadnienie powinno odzwierciedlać tok rozumowania organu a także dokonaną wykładnię zastosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa ( art.. 9 i art. 11 k.p.a.). Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów , na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ musi zając stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe. Mając powyższe na względzie należało uznać, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszyły prawa w stopniu wymagającym usunięcie ich z obrotu prawnego. Decyzje te zawierały wskazane wyżej elementy. Już bowiem wniosek Prokuratora Rejonowego złożony w trybie art. 182 kpa wszczynający postępowanie w niniejszej sprawie zawierał informację, iż skarżący wyrokiem Sądu z dnia [...]r w sprawie [...] został uznany za winnego wypadku, w którym umyślnie naruszając zasady ruchu drogowego doprowadził do uszkodzenia ciała. Tym samym, w tym zakresie na podstawie art. 77 §4 kpa organ orzekający w sprawie przyjął fakty wskazane we wspomnianym wniosku prokuratorskim, jako fakty znane organowi prowadzącemu postępowanie z racji wykonywanych funkcji. Reasumując należy stwierdzić, że organy administracji w tym zakresie prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, właściwie zinterpretowały obowiązujące przepisy. Decyzja pierwszoinstancyjna spełniła bowiem podstawowe przesłanki formalne jakie powinna spełniać decyzja administracyjna, zawierała uzasadnienie, tym samym organ II instancji utrzymując w/w decyzję w mocy, ustosunkowując się przy tym do zarzutów odwołania również nie naruszył obowiązujących przepisów Badane decyzje dają zatem skarżącemu możliwość ochrony swych praw oraz zrozumienie podstaw nałożonego na niego obowiązku w postaci skierowania na badania. Z rozstrzygnięć organów administracyjnych wynika, iż Starosta powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia skarżącego, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów w oparciu konkretne fakty. "Z ustanowionej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika nie tylko prawo strony do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy przez organy administracji, ale także prawo do zapoznania się z motywami rozstrzygnięcia sprawy zawartego w sentencji decyzji. Uzasadnienie decyzji ma szczególne znaczenie nie tylko przy ocenie prawidłowości decyzji przez organ wyższego stopnia ale także daje stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji możliwości polemiki ze stanowiskiem organu i to zarówno jeśli idzie o ustalenia faktyczne poczynione w sprawie, jak i dokonaną przez organ decyzyjny wykładnię przepisów prawa będących podstawą jej rozstrzygnięcia". (por. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu w wyroku z dnia 3 października 2002 r. II SA/Wr 328/2000) W odniesieniu do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 182 kpa oraz 183 kpa należy stwierdzić, że prokurator korzystając z przysługującego mu uprawnienia wystąpił o wszczęcie postępowania administracyjnego. Stosownie do regulacji §301 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 11.04.1992r.-Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz.U. Nr 38, poz 163 ze zm) prokurator podejmuje tego rodzaju czynności dla ochrony praworządności "zwłaszcza gdy naruszenie prawa lub bezczynność organu narusza interes Rzeczypospolitej Polskiej, podstawowe prawa obywatela lub gdy strona z jakichkolwiek powodów nie jest w stanie chronić swoich praw. Nadto prokurator jako przedstawiciel organu powołanego do strzeżenia praworządności, samodzielnie rozstrzyga o zakresie podejmowanych przez siebie czynności. Stanowisko prokuratora musi być rozpatrzone, ale nie jest ono wiążące dla organu administracyjnego w załatwieniu sprawy. W tej sytuacji skarga nie mogła zostać uwzględniona, zatem jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.