IV SA/Wr 833/04
WyrokWSA we Wrocławiu2006-02-22
Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak, Tadeusz Kuczyński, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy wojskowej komisji lekarskiej prawidłowo ustaliły stopień zaburzeń adaptacyjnych i stan zdrowia skarżącego, a także czy właściwie oceniły przedstawioną dokumentację medyczną, uwzględniając jej wpływ na zdolność do służby wojskowej?Ratio decidendi
Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie przepisów prawa procesowego przez organy wojskowych komisji lekarskich. Organy nie ustaliły prawidłowo przesłanek warunkujących stopień zdolności do służby wojskowej, nie uzasadniły należycie przyjętych paragrafów dotyczących zaburzeń adaptacyjnych i reakcji adaptacyjnej, a także nie odniosły się do przedstawionej przez skarżącego dokumentacji medycznej, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska uznała R. M. za zdolnego do służby wojskowej (Grupa I, kat. "A"), stwierdzając cechy osobowości nieprawidłowej i krótkotrwałą reakcję adaptacyjną. R. M. odwołał się, domagając się specjalistycznych badań w związku z refluksowym zapaleniem przełyku. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska utrzymała w mocy decyzję, uznając, że schorzenia nie czynią go niezdolnym do służby. W skardze do WSA skarżący podniósł zarzut braku specjalizacji lekarzy, pogorszenia stanu zdrowia oraz zaburzeń psychicznych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji; orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; zasądzono od Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we Wrocławiu na rzecz R. M. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata - Masternak-Kubiak Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: apl. prok. Marta Midera po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. M. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu III. zasądza od Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we Wrocławiu na rzecz R. M. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. orzeczeniem z dnia [...]r. Nr [...]uznała R. M. za zdolnego do służby wojskowej - Grupa I kat. "A"
Komisja rozpoznała u poborowego:
1. cechy osobowości nieprawidłowej nieznacznie upośledzające sprawność adaptacji § 68 pkt 1;
2. reakcja adaptacyjna krótkotrwała § 67 pkt 1.
W odwołaniu od powyższego orzeczenia R. M. wystąpił o skierowanie go na specjalistyczne badania lekarskie, które stwierdzą stan jego zdrowia i przydatność do służby wojskowej z uwagi na refluksowe zapalenie przełyku. Dalej skarżący podał, że od trzech lat leczy się i regularnie przyjmuje leki. W załączeniu przesłał ksero kartoteki lekarskiej opisującej stan jego zdrowia od [...] r.
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji uzasadniając, że po rozpatrzeniu odwołania i analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej nie stwierdziła uchybień orzeczniczych. Uznano, że schorzenia oraz ich nasilenia ustalone w wyniku specjalistycznego badania lekarskiego psychiatrycznego tj.:
1. cechy osobowości nieprawidłowej nieznaczne upośledzające sprawność adaptacji § 68 pkt 1;
2. reakcja adaptacyjna krótkotrwała § 67 pkt 1, jak też przedstawiona przez skarżącego dokumentacja medyczna w postaci gastroskopii z dnia [...]r. ( ostatnie badania gastroskopowe), która wykazała nieżyt żołądka z negatywnym wynikiem testu na Helicobacter Pylori nie czyni orzekanego niezdolnym do służby wojskowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pełnomocnik skarżącego powtórzył argumenty przytoczone w odwołaniu wyjaśniając ponadto, że stan zdrowia skarżącego pogorszył się, a lekarze kwalifikujący go nie mieli specjalizacji w dziedzinie chirurgii, ani psychiatrii. Ich opinia jest odmienna od opinii lekarzy prowadzących skarżącego, będących specjalistami w dziedzinach chorobowych skarżącego. Ponadto skarżący cierpi na zaburzenia psychiczne w postaci depresji leczonej farmakologicznie już ponad rok z nawrotami choroby i zaburzenia adaptacyjne. Wobec tego nie można uznać tego schorzenia, jako reakcji adaptacyjnej krótkotrwałej, a przedłużonej zgodnie z § 67 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25.06.2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151 poz. 1595).
W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie jako niezasadnej, ponieważ przedstawiona przez R. M. dokumentacja medyczna nie zawiera mogąca wzbudzać dająca wątpliwości co do oceny badającego dla potrzeb orzeczniczych lekarza psychiatry, a wynikający z niej nieżyt żołądka bez obecności czynnika wyzwalającego chorobę wrzodową (wynik testu Helicobacter Pylori negatywny) nie powoduje niezdolności do czynnej służby wojskowej.
W tej sytuacji Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska uznała, że stwierdzone zaburzenia ze strony stanu psychicznego tj.: cechy osobowości nieprawidłowej nieznacznie upośledzają sprawność adaptacji wg § 68 pkt 1; reakcja adaptacyjna krótkotrwała wg § 67 pkt 1 oraz mieszczą się w zakresie pojęciowym § 43 pkt 1 nieżyt żołądka z załącznika nr 2 rozporządzenia kwalifikują w grupie I osób badanych do kat. "A" zdolności do służby wojskowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Ustalając stan faktyczny w sprawie organ związany jest zasadami ogólnymi przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego), z której wynika obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organ administracyjny obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Realizacja zasady ogólnej prawdy obiektywnej musi znaleźć odbicie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Skargę należy uznać za zasadną.
W sprawie będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji naruszono przepisy prawa procesowego. Nie zostały w niej bowiem prawidłowo ustalone przesłanki warunkujące stopień zdolności do służby wojskowej (art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego), co w uzasadnieniu decyzji winno znaleźć odzwierciedlenie przez przedstawienie zebranego pełnego materiału dowodowego i jego oceny dla ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego.
Zgodnie z § 14 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej. Orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej, o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej poza granicami państwa, o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach wojsk i służb oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych, a także o związku choroby lub ułomności z czynną służbą wojskową wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby - także obserwacji szpitalnej, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 6, wykorzystując w szczególności:
1) opinię służbowo-lekarską uwzględniającą historię choroby, przebieg leczenia i jego wyniki oraz czynniki ryzyka na stanowisku służbowym zajmowanym przez żołnierza niezawodowego lub pełnionej przez niego funkcji wojskowej;
2) historie leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego;
3) wyniki pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku służby;
4) książeczkę zdrowia żołnierza niezawodowego;
5) informacje zawarte w pisemnym oświadczeniu żołnierza niezawodowego.
Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie § 23 ust 2. rozporządzenia.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie zarówno zaskarżone orzeczenie jak i je poprzedzające orzeczenie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem powyższych zasad procedury administracyjnej co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska jak i Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska ustaliły schorzenia :
1. cechy osobowości nieprawidłowej nieznaczne upośledzające sprawność adaptacji § 68 pkt 1;
2. reakcja adaptacyjna krótkotrwała § 67 pkt 1.
Podkreślić trzeba, że cytowane rozporządzenie w § 68 pkt 1 wymienia nieznaczne zaburzenia adaptacyjne kwalifikujące poborowego do Kategorii "A" - zdolny do służby wojskowej.
Natomiast § 68 pkt 2 wskazuje, iż znaczne zaburzenia adaptacyjne, poddające się korekcji zalicza poborowego do kategorii " D" - niezdolny do czynnej służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju,
Jak wynika z treści przytoczonego § 68 pkt 1 i 2 zawiera on zwroty niedookreślone, takie jak "znacznie" i "nieznacznie". Chodzi tu o stopień zaburzeń adaptacyjnych, od którego zależy, czy poborowy będzie, czy też nie będzie odbywał służbę wojskową. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 sierpnia 2000 r. /III SA 879/00/ podkreślił, że tam, gdzie obowiązujące przepisy określają stopień schorzenia pojęciami ogólnymi, obowiązkiem komisji jest dokładnie uzasadnić przyjęcie konkretnego punktu lub paragrafu.
Podobnie nie uzasadniono ustalonego schorzenia reakcja adaptacyjna krótkotrwała § 67 pkt 1 kwalifikujące poborowego do kategorii "A". Zaś § 67 pkt 2 wskazuje reakcja adaptacyjna przedłużona zalicza poborowego do kategorii "B" - czasowo niezdolny do czynnej służby wojskowej, co oznacza przemijające upośledzenie ogólnego stanu zdrowia albo ostre lub przewlekłe stany chorobowe, które w okresie do dwudziestu czterech miesięcy od dnia badania rokują odzyskanie zdolności do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju.
Inaczej rzecz biorąc w tej konkretnej sprawie należało skarżącemu wyjaśnić, jaka jest różnica między stanem "nieznacznie" a "znacznie", "krótkotrwała" a "przedłużona". W przeciwnym razie orzeczenie nie poddaje się kontroli i co warte podkreślenia nie co do istoty rozpoznania ale jego przesłanek.
Przedstawiona przez skarżącego dokumentacja medyczna w tym gastroskopia z dnia [...]r. nie była podana ocenie lekarza posiadającego w tym zakresie specjalizację.
Według przepisu art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Reguła w nim wyrażona nie została wyłączona przepisami ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz. U. Nr 4, poz. 16 ze zm./, w której cytowane rozporządzenie znalazło swoją podstawę.
Tak więc gdy skarżący przedstawił dokumenty, o których mowa wyżej powinny być one traktowane jako dowód w sprawie i poddane należytej ocenie /art. 80 kpa/.
Tymczasem w zaskarżonych orzeczeniach zabrakło jakiegokolwiek odniesienia do przedłożonych przez skarżącego dokumentów a przede wszystkim nie uzasadniono przyczyny odmowy wiarygodności przedstawionym dowodom /art. 107 § 3 kpa/.
W tym stanie rzeczy, skoro zostały naruszone przepisy kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, a naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c powołanej ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł jak w sentencji.
W związku z tym, iż uchylona decyzja z uwagi na jej charakter nadaje się do wykonania sąd uznał w oparciu o art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że w okresie po wydaniu wyroku a przed jego uprawomocnieniem zaskarżony akt administracyjny nie może być wykonany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądza od Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. na rzecz R. M. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło