IV SA/Wr 84/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2005r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...]r. nr [...]r., na podstawie art.138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego, art.95 ust.2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz.U. z 2002r. Nr 7 poz 58 - ze zm.) oraz § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. nr 131, poz. 1469), i §§1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. nr 131, poz. 1468), po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji wydanej przez Komendanta Miejskiego Policji w J. G. nr [...] z dnia [...]r. odmawiającej przyznania pomocy finansowej orzeczono o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W motywach uzasadnienia tej decyzji stwierdzono, że M. K. policjant Komendy Miejskiej Policji w J. G., został przyjęty do służby z dniem [...]r. a funkcjonariuszem w służbie stałej mianowany dnia [...]r. Wnioskiem i raportem z dnia [...]r. M. K. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w J. G. o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego przy ul. D. [...] w J. G. Do wniosku zainteresowany załączył akt notarialny Repertorium A nr [...] z dnia [...]r., z którego wynika, że Gmina Miejska J. G. sprzedaje najemcom-małżonkom K. jako przedmiot odrębnej własności samodzielny lokal mieszkalny nr [...] w budynku nr [...] przy ul.D. w J. G. Lokal ten składa się z dwóch pokoi o powierzchni mieszkalnej [...]m2 i o powierzchni użytkowej [...]m2. Osobami uprawnionymi do zamieszkiwania w powyższym lokalu są: wnioskodawca, żona I. K., syn M. K. i córka M. K., a zatem M. K. ma prawo do czterech norm zaludnienia. Decyzją nr [...] z dnia [...] roku Komendant Miejski Policji w J. G. odmówił przyznania pomocy finansowej na wykup zajmowanego lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że z dokumentacji mieszkaniowej wynika, iż zajmowany lokal przy ul. D. [...] w J. G. uzyskała żona wnioskodawcy I. K. po śmierci głównego najemcy, w wyniku wstąpienia w stosunek najmu orzeczony wyrokiem sądu w dniu [...]r. W dniu [...]r. dotychczas zajmowany lokal Państwo K. wykupili od Miasta J. G. Powierzchnia mieszkaniowa przypadająca na 1 (jedną)osobę to [...]m2. Wobec przytoczonych na wstępie przepisów wynika, że wnioskodawca posiada lokal, w którym są zachowane normy mieszkalne przypadające na 1 (jedną) osobę a pomoc finansową chciałby wykorzystać na przekształcenie najmu lokalu na własność. Od powyższej decyzji M. K. odwołał się do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. W odwołaniu skarżący zarzuca, iż decyzja Komendanta Miejskiego Policji w J. Gl narusza przepisy art. 94 i 95 § 1 ustawy z dnia 06.04.1990r. o Policji, oraz § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17.10.2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów. Wnioskodawca zatem wniósł, iż zaskarżona decyzja jest decyzją błędną, a powołane w jej uzasadnieniu argumenty dotyczące normy posiadanej powierzchni mieszkaniowej na członka rodziny nie znajdują oparcia w żadnym z przepisów powołanych w niej. Zdaniem M. K. również błędna jest wykładnia art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, polegająca na stwierdzeniu, że posiada on już lokal a pomoc miałaby być przeznaczona na przekształcenie najmu na własność lokalu. Uważa on, że zgodnie z § 1 w związku z §3 ust.2 pkt 2 cyt. na wstępie rozporządzenia, pomoc opisana tym aktem prawnym przysługuje policjantowi między innymi na uzyskanie "... lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość", gdy ten "nie otrzymał lokalu na podstawie decyzji o przydziale ...", a co więcej do wniosku opisanego w § 3 ust.2 pkt 2 rozporządzenia wnioskodawca zobowiązany jest dołączyć między innymi umowę kupna lokalu sporządzoną w formie aktu notarialnego. Dla skarżącego faktem jest w niniejszej sprawie, że nigdy nie korzystał z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Podaje on, że posiadany lokal mieszkalny uzyskał wraz z żoną poprzez dziedziczenie prawa najmu w spadku po rodzinie, a nie w oparciu o art. 88 cyt. ustawy. M. K. biorąc pod uwagę stan faktyczny swojej sprawy oraz treść § 3 ust.2 pkt 2 rozporządzenia, art.94 i 95 ust.l pkt 1 ustawy uznał, że Komendant Miejski Policji w J. G. zastosował błędną wykładnię, szczególnie art.95 ust.l pkt 1 ustawy uznając, że przed złożeniem wniosku posiadał on lokal mieszkalny, bowiem jego zdaniem "pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest pojęciem szerokim, odnoszącym się także do spłaty zobowiązań finansowych zaciągniętych w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego lub domu przez policjanta - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18.11.1998r. w sprawie I SA 743/95-Lex Nr 45876. Ponadto odwołujący się podaje, że w innym z orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 03.12.1998r. w sprawie I SA 535/98- Lex Nr 45857 stwierdzono, że nie można się pogodzić ze stanowiskiem, że żądanie pomocy finansowej przez skarżącego jest spóźnione, skoro wystąpił z nim już po nabyciu nieruchomości, ani bowiem ustawa o Policji, ani wydane na jej podstawie zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30.09.1997r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjantów (M.P. Nr 76, poz.709) nie określają terminu, w którym uprawniony może wystąpić z wnioskiem, ani też że może to uczynić jedynie przed nabyciem lokalu mieszkalnego lub domu. Przeciwnie natomiast i zasadnie - przepisy zarządzenia (§ 3) stanowią, że pomoc finansową przyznaje się na podstawie wniosku policjanta, do którego należy między innymi dołączyć umowę kupna lokalu bądź domu jednorodzinnego sporządzoną w formie aktu notarialnego (lub umowę przedwstępną)". Zainteresowanemu wydaje się, że szczególnie drugie z powołanych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, które nie jest odosobnionym stanowiskiem tego sądu w tego rodzaju sprawach, dowodzi ponad wszelką wątpliwość, że Komendant Miejski Policji w J. G. w sposób błędny zinterpretował art.94 i 95 ustawy, bowiem ani ustawa, ani rozporządzenie nie określają terminu w jakim można wystąpić z wnioskiem o pomoc. Skarżący uważa, że tylko taka interpretacja tego przepisu jest zgodna także z procedurą powstawania dokumentów między innymi aktów notarialnych, odpisów ksiąg wieczystych - dokumenty te, jako przenoszące własność lub potwierdzające odpisem jej już istnienie nie powstają przed nabyciem prawa własności lecz je przenoszą na daną osobę albo potwierdzają jego już istnienie, a zatem fakt posiadania prawa własności lokalu mieszkalnego przed złożeniem wniosku o pomoc finansową nie może tej pomocy wykluczać, co zresztą w sposób oczywisty wynika z § 1 rozporządzenia uznającego za dopuszczalne przyznanie pomocy finansowej także w przypadku "lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość", co miało miejsce w jego przypadku. Komendant Wojewódzki Policji we W. po rozpatrzeniu akt sprawy stwierdził, co następuje: M. K. na podstawie decyzji Szefa RUSW w J. G. Nr [...]z dnia [...]r. otrzymał lokal mieszkalny położony przy ul. P. [...] w J. G. o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej liczbie przysługujących mu norm zaludnienia. Na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w J. G. sygn.akt [...] z dnia [...]r. I. K. - żona wnioskodawcy wstąpiła w stosunek najmu lokalu położonego w J. G. przy ul. D. [...] po śmierci najemcy C. K. (matki I. K.). Biorąc powyższe M. K. na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...]r. przekazał funkcyjny lokal mieszkalny przy ul. P. [...] w J. G. do dyspozycji Komendanta Rejonowego Policji w J. G. A zatem skarżący wraz z rodziną zajmuje lokal mieszkalny przy ul. D. [...] w J. G. od dnia [...]r. na podstawie umowy najmu. Lokal ten posiada powierzchnię mieszkalną zapewniającą normy zaludnienia przysługujące rodzinie M. K. Aktem notarialnym z dnia [...]r. M. K. wraz z małżonką I. K. dokonał wykupu zajmowanego lokalu mieszkalnego przy ul. D. [...] w J. G. Prawo do pomocy finansowej przysługuje policjantowi w przypadkach określonych ustawą o Policji. Prawo do tej pomocy uregulowane w art.94 ust. 1 jest pochodna prawa policjanta do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej - vide art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. Zatem należy stwierdzić, że prawo do pomocy finansowej przysługuje temu policjantowi, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Przy określeniu kręgu policjantów uprawnionych do takiego lokalu mieszkalnego należy brać pod uwagę treść art.95 ustawy o Policji, który zawiera wyłączenia od prawa do otrzymania lokalu. Z kolei przy rozpatrywaniu wniosku o udzielenie pomocy finansowej należy brać pod uwagę, że zgodnie z treścią art.94 ust. 1 ustawy o Policji pomoc ta może być przyznana na ściśle określone w tym przepisie tytuły, a mianowicie na: d) uzyskanie lokalu mieszkalnego w Spółdzielni Mieszkaniowej, e) uzyskanie domu jednorodzinnego, f) uzyskanie lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość. Oceniając zatem uprawnienia policjanta do pomocy finansowej w świetle przedstawionych faktów należy stwierdzić, że zachodzi przesłanka określona w art. 95 pkt 2 ustawy o Policji wyłączająca przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej albowiem M. K. posiadał prawo do zajmowanego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. D. [...] w J. G. Skoro M. K. nie mógłby się skutecznie ubiegać o przydział lokalu mieszkalnego na podstawie przepisów ustawy, to nie może również przysługiwać mu prawo do uzyskania pomocy finansowej, o której mowa w art.94 ustawy, albowiem jak wcześniej wspomniano jest ona formą zastępczą prawa do otrzymania lokalu mieszkalnego w naturze. Z tych względów na podstawie wyżej wskazanych przepisów M. K. nie ma prawa do otrzymania pomocy finansowej i zgodnie z prawem organ I instancji odmówił mu tej pomocy. W skardze na tą decyzję do sądu administracyjnego skarżący zarzucił, że zaskarżona przez niego decyzja została wydana z naruszeniem art. art. 94 i 95 § 1 ust. 2 ustawy o Policji oraz § 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów. Skarżący wywodzi, że naruszenie powyższych przepisów nastąpiło wskutek błędnej oceny organu II instancji, iż tylko w przypadku otrzymania prawa do lokalu poprzez przydział na podstawie decyzji administracyjnej przysługuje pomoc finansowa. W konsekwencji powyższego zarzutu naruszenia prawa materialnego, skarżący wniósł, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z rozstrzygnięciem sprawy poprzez przyznanie należnej pomocy finansowej na wykup zajmowanego lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o jej oddalenie, powtarzając swoją wcześniejszą argumentację. Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Objęta wyrokowaniem sytuacja była przedmiotem uchwały Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 1999r. OPS 1/99 (ONSA 1999r., nr 3, poz. 77/. W uchwale tej, która nadal nie straciła swej aktualności, i której treść Sąd w pełni aprobuje stwierdzono, że przepis art. 88 ust. 1 powołanej ustawy o Policji stanowi co do zasady, iż "policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych". Należy przyjąć, że z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane w ustawie resortowe formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, a w szczególności: przydział lokalu mieszkalnego (art. 90 ustawy), prawo do równoważnika pieniężnego (art. 92 ust. 1 ustawy), prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy). Prawo funkcjonariusza Policji do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie przepisów tej ustawy realizowane jest w formie administracyjnej decyzji o przydziale (art. 97 ust. 5 ustawy). Gramatyczna wykładnia art. 88 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 1 ustawy prowadzi do wniosku, iż przysługujące policjantowi prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, policjantowi w służbie stałej przysługuje pomoc finansowa (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 1998 r. sygn. I SA 2167/97 - niepubl.). Powołany wyżej przepis art. 88 ust. 1 jest funkcjonalnie powiązany z treścią art. 90 ustawy, który nakłada na Ministra Spraw Wewnętrznych obowiązek utrzymywania określonego w tym przepisie zasobu mieszkaniowego, przeznaczonego na lokale mieszkalne dla policjantów. Pomoc finansowa zatem, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy, jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia policjanta, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 ustawy, na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Za takim rozumieniem przepisu art. 94 ust. 1 ustawy przemawia sama istota prawa policjanta do lokalu, o którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy. Prawo policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej nie może być rozumiane jako prawo całkowicie oderwane od praw i obowiązków wynikających z istoty stosunku służbowego policjanta. Celem tego przepisu jest niewątpliwie to, ażeby policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej. Z tym celem, a nie z przywilejem jako takim, związane jest prawo, o którym mowa w art. 88 ustawy. Tak rozumianemu uprawnieniu policjanta odpowiadają obowiązki organów Policji zaspokojenia tego prawa. Oznacza to, że jeżeli policjant ma odpowiednie mieszkanie w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, to cel przepisu jest osiągnięty, a wobec tego nie powstaje prawo do lokalu, o którym mowa w art. 88 ustawy. Prawo policjanta do lokalu mieszkalnego jest wyraźnie powiązane z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej uprawnionego funkcjonariusza. Omawiane uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na cele mieszkaniowe nie mogą być interpretowane w oderwaniu od treści art. 95 ustawy. Zgodnie z tym przepisem lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji nie przydziela się policjantowi w następujących sytuacjach: 1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ustawy, 2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy, 3) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu. A więc ani prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ani pomoc finansowa udzielona na cel wymieniony w art. 94 ust. 1 ustawy nie przysługują policjantowi mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, w sposób określony w art. 95 pkt 1-4 ustawy. Pogląd ten znajduje wsparcie w szczególności w zestawieniu z przepisem art. 95 pkt 4 ustawy (administracyjną sankcją utraty prawa do lokalu w razie zbycia przez policjanta lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu, o którym mowa w art. 95 pkt 2). Warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu zatem wiązać należy tylko z taką sytuacją, w której policjant spełnia warunki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, o jakim mowa w art. 90 ustawy, na podstawie decyzji administracyjnej, lecz lokalu takiego nie otrzymał. Natomiast jeśli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej w formie przewidzianej przez ustawę (art. 95 ustawy), to nie spełnia on ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu (art. 88 ustawy). W konsekwencji taki policjant nie spełnia niezbędnej przesłanki przyznania pomocy finansowej (określonej w art. 94 ust. 1 ustawy), tj. niezrealizowania prawa do lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 9 ustawy. Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że stosownie do art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.) policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 tej ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej (art. 95 powołanej ustawy). W sprawie jest poza sporem, że skarżący, na podstawie decyzji Szefa RUSW w J. G. z dnia [...]r., nr [...] otrzymał lokal mieszkalny położony w J. G. przy ul. P. [...]. Następnie, nabył prawo do zajmowania wraz z rodziną lokalu w J. G. przy ul. D. [...], spełniającego wymagane normy zaludnienia. Lokal ten został przez małżeństwo K. wykupiony. Organ odwoławczy prawidłowo zatem uznał, że skoro M. K. nie mógłby skutecznie ubiegać się o przydział lokalu mieszkalnego na podstawie przepisów ustawy o Policji, to nie może mu również przysługiwać prawo do uzyskania pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 tej ustawy, gdyż jest ona formą zastępczą prawa do otrzymania lokalu mieszkalnego w naturze. Z powodów wyżej podanych Sąd nie podzielił zarzutów skargi wraz z przytoczoną w niej argumentacją, przyjmując argumentację przytoczoną w w.w. uchwale NSA. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.