IV SA/Wr 84/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Sędziowie: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Asesor WSA Ewa Kamieniecka - sprawozdawca Protokolant: Magdalena Domańska - Byskosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2005 r. sprawy ze skargi T. M. na uchwałę Zarządu Powiatu w J. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora Domu Małych Dzieci w J. I. stwierdza niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonego aktu. Zarząd Powiatu w J. uchwałą z dnia [...]r. nr [...]w sprawie odwołania dyrektora Domu Małych Dzieci w J. odwołał T.M. ze stanowiska dyrektora tej placówki z dniem [...]r. Jako uzasadnienie odwołania w trybie art. 38 pkt 2 ustawy o systemie oświaty podano: - naruszenie podstawowych obowiązków, do których stosowania i przestrzegania jest zobowiązany kierownik jednostki organizacyjnej, tj. nie powiadomienie organów ścigania i organu prowadzącego o podejrzeniu fizycznego i moralnego znęcania się nad dziećmi przez pracowników tej placówki, w tym opiekunów dzieci. Fakty te wynikają z pisma Prokuratury Rejonowej w J.z dnia [...]r. nr [...], - brak nadzoru nad powierzonym mieniem i nie przestrzeganie prawa stwierdzone w protokóle kontroli z dnia [...]r., - nie wykonanie zaleceń pokontrolnych Starosty z dnia [...]r. L/dz. [...], stwierdzone w dniu [...]r. przez komisję inwentaryzacyjną, polegające na nie prowadzeniu na bieżąco prawidłowej rachunkowości, rozliczeń finansowych, nie założeniu księgi rachunkowej, nie zaksięgowaniu niektórych towarów, wypłaceniu z kasy gotówki bez dowodów księgowych. W dniu [...]r. skarżąca wezwała do usunięcia naruszenia prawa przez Zarząd Powiatu w J., wynikającego z bezpodstawnego podjęcia powyższej uchwały i ponowne powołanie jej na stanowisko dyrektora Domu Małych Dzieci w J.. W skardze na uchwałę Zarządu Powiatu w J. z dnia [...]r. nr [...]w sprawie odwołania ze stanowiska dyrektora Domu Małych Dzieci w J. skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności podjętej uchwały, zarzucając rażące naruszenie art. 38 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, ponieważ nie istniał jakikolwiek ważny powód do odwołania skarżącej z funkcji dyrektora, jak również naruszenie art. 7, 8, 9, 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ nie umożliwiono skarżącej czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Skarżąca podnosi, że zarówno w dacie podjęcia uchwały, jak i obecnie nic nie było jej wiadomym o jakimkolwiek fakcie fizycznego i moralnego znęcania się nad dziećmi. Żaden z członków Zarządu, jak i sam Starosta nie wysłuchał jej i nie podjął działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy w zakresie ustalenia winy skarżącej czy podległych jej pracowników, jak też ustalenia uchybień godności zawodu nauczyciela i obowiązkom dyrektora. Ponadto skarżąca zarzuciła, że w [...]r. wykonała wszystkie zalecenia pokontrolne z przeprowadzonej kontroli w [...]r., o czym bezzwłocznie poinformowała Starostę. Skarżąca nie rozumie zarzutu dotyczącego nie wykonania przez nią zaleceń pokontrolnych, stwierdzonego w dniu [...]r. przez komisję inwentaryzacyjną, gdyż komisja inwentaryzacyjna nie miała uprawnień kontrolnych i rekontrolnych, jak też nie wydała skarżącej żadnych zaleceń pokontrolnych. Skarżąca podniosła, że w dacie pierwszego odwołania z funkcji dyrektora w dniu [...]r. nie zarzucono jej nieprawidłowości stwierdzonych w trakcie kontroli, a tylko powołano się na pismo Prokuratury Rejonowej w J. z dnia [...]r. Skarżąca wniosła również o dołączenie akt sprawy o sygn. 4 II SA/Wr 3246/01, do których załączyła wyrok Sądu Rejonowego w J.z dnia [...]r. sygn. akt [...]uniewinniający skarżącą od zarzutu popełnienia czynu z art. 231 § 3 kk oraz orzeczenie dyscyplinarne Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie D. z dnia [...]r. nr [...] uniewinniające skarżącą od zarzutu zaniechania doniesienia do prokuratury o zgłaszanych od [...] r. do dnia [...]r. faktach moralnego i fizycznego znęcania się nad dziećmi oraz podejrzeniach molestowania seksualnego wychowanków Domu Małych Dzieci w J., ponieważ wyjaśnienie zgłaszanych zdarzeń przekraczało uprawnienia dyrektora Domu Małych Dzieci w J.. Skarżąca przedłożyła również wyrok Sądu Rejonowego w J. z dnia [...]r. sygn. akt [...]zasądzający od Domu Małych Dzieci w J. na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ze względu na odwołanie skarżącej ze stanowiska dyrektora z naruszeniem reguł wynikających z art. 38 ustawy o systemie oświaty. W odpowiedzi na skargę Starosta Powiatu wniósł o oddalenie skargi, ponieważ bezspornym jest, że skarżąca mając wiedzę o przypadkach fizycznego znęcania się nad dziećmi znajdującymi się w placówce, jak również otrzymując sygnały o możliwości seksualnego wykorzystywania dzieci nie poinformowała o tych faktach ani organu nadzorującego, ani przede wszystkim organów ścigania. Potwierdza to notatka sporządzona przez pracownice DMD w J. oraz akta sprawy o sygn[...]z powództwa skarżącej przeciwko Zarządowi Powiatu w J. o przywrócenie do pracy. Skarżąca z własnej inicjatywy organizowała w DMD w dniach [...] i [...]r. zebrania załogi placówki, na których zapowiedziała, że będzie wyciągać konsekwencje służbowe w przypadku ujawnienia faktu znęcania się nad dziećmi. Skarżąca zaproszona została na posiedzenie Zarządu, jednak z tego zaproszenia celem wyjaśnienia sprawy nie skorzystała. Ponadto skarżąca była pisemnie informowana o przyczynach odwołania. Natomiast fakt, że skarżąca została uniewinniona przez sąd karny i komisję dyscyplinarną może być jedynie przedmiotem subiektywnej oceny strony przeciwnej. Komisja uznała bowiem praktykę nieinformowania organów ścigania o faktach seksualnego wykorzystywania dzieci oraz stosowania wobec nich kar cielesnych w placówce typu DMD i rozwiązywania tego typu spraw we własnym zakresie za godne naśladowania. Dla komisji ważniejsze stało się dobre imię placówki, niż troska o dzieci powierzone opiece pracowników DMD. Bezspornym jest, że do takich czynów w placówce dochodziło, pomimo że Prokuratura nie wykryła sprawców. Ponadto wskazano, że fakt niewłaściwego prowadzenia gospodarki finansowej placówki znajduje swoje odzwierciedlenie w protokołach kontrolnych oraz w protokole komisji inwentaryzacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę, akt prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji publicznej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności ( art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ). W niniejszej sprawie skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest uchwała Zarządu Powiatu w J. w sprawie odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora Domu Małych Dzieci w J.z dniem [...]r. Podstawę materialnoprawną wydanej w sprawie uchwały stanowią przepisy ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym ( Dz. U. Nr 91, poz. 578 z późn. zm. ), ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( t. j. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm. ) oraz przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( t. j. Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 z późn. zm. ). Stosownie do art. 47 a ust. 5 b ustawy o pomocy społecznej zarząd powiatu powołuje kierowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, w tym placówek opiekuńczo - wychowawczych, zgodnie z wymogami określonymi w art. 51 a ust. 1, po zasięgnięciu opinii kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie lub kierownika ośrodka pomocy społecznej w mieście na prawach powiatu. Osoby kierujące jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej zobowiązane są posiadać co najmniej 3-letni staż pracy w pomocy społecznej oraz specjalizację z zakresu organizacji pomocy społecznej, z tym że osoby kierujące placówkami opiekuńczo-wychowawczymi i ośrodkami adopcyjno-opiekuńczymi powinny ukończyć specjalizację nie później niż do końca 2005 r.; osobom tym zalicza się staż pracy w placówkach opiekuńczo-wychowawczych i ośrodkach adopcyjno-opiekuńczych ( art. 51 a ust. 1 ). Do zadań zarządu powiatu należy w szczególności zatrudnianie i zwalnianie kierowników jednostek organizacyjnych powiatu ( art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie powiatowym ). W uchwale, będącej przedmiotem zaskarżenia, Zarząd Powiatu w J. uznał, że okoliczności niniejszej sprawy dają podstawę do stwierdzenia, iż jest to szczególnie uzasadniony przypadek do odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora Domu Małego Dziecka w J., o którym mowa w art. 38 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. W myśl art. 38 pkt 2 organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce w przypadkach szczególnie uzasadnionych może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. W ocenie Sądu odwołanie skarżącej ze stanowiska dyrektora Domu Małego Dziecka nastąpiło z naruszeniem art. 38 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają bowiem odwołania dyrektora DMD w powyższym trybie i w konsekwencji natychmiastowego pozbawienia tego stanowiska. Należy uznać, że w pojęciu "szczególnie uzasadnionych przypadków" podanym jako okoliczność stanowiąca podstawę odwołania dyrektora nie mieści się każde naruszenie prawa przez dyrektora, a tylko jego kwalifikowane przypadki. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały jako podstawową okoliczność uzasadniającą odwołanie skarżącej ze stanowiska wskazano "nie powiadomienie organów ścigania i organu prowadzącego o podejrzeniu fizycznego i moralnego znęcania się nad dziećmi" z powołaniem się na pismo Prokuratury Rejonowej w J. z dnia [...]r. W uzasadnieniu tej uchwały nie wyjaśniono jednak, jakimi skarżąca dysponowała informacjami, mającymi wywołać u niej, według organu prowadzącego, "podejrzenie fizycznego i moralnego znęcania się nad dziećmi". Dowodu posiadania takich informacji przez skarżącą nie stanowi wspomniane pismo Prokuratury, zawiadamiające że fakty fizycznego i moralnego znęcania się nad dziećmi były sygnalizowane dyrektorowi placówki przez pedagoga i psychologa. Jednocześnie w piśmie tym zobowiązano Starostę Powiaty do poczynienia ustaleń w sprawie i poinformowania o podjętych działaniach. Natomiast załączona do akt administracyjnych notatka z dnia [...]r., sporządzona przez pedagoga i psychologa z DMD, nie wskazuje żadnych źródeł pozyskania przez te osoby informacji o "faktach dotyczących znęcania się nad dziećmi", uprawdopodobniających wystąpienie wymienionych w niej zdarzeń. W trakcie postępowania dyscyplinarnego przed Komisją Dyscyplinarną dla Nauczycieli psycholog DMD wyjaśniła, że informacje takie otrzymała od pedagoga DMD. Natomiast pedagog DMD podała, że informacje takie słyszała "od osób, których nazwisk nie chciała ujawnić" ( str. 4 orzeczenia ). Wobec powyższego należy uznać, że organ prowadzący nie wykazał, aby skarżąca była w posiadaniu informacji dotyczących niewłaściwego traktowania dzieci przebywających w placówce, które uzasadniałyby zawiadomienie organów ścigania. Należy również wskazać, że naruszenia obowiązków pracowniczych nie dopatrzyła się Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli przy Wojewodzie D.. Ponadto Sąd Rejonowy w J. Wydział pracy w wyroku z dnia [...]r. uznał, że odwołanie powódki ze stanowiska dyrektora nastąpiło z naruszeniem reguł wynikających z art. 38 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Odnośnie dwóch pozostałych przesłanek wskazanych w uchwale jako przyczyny odwołania dyrektora ze stanowiska, tj. brak nadzoru za powierzone mienie stwierdzony w protokole kontroli z dnia [...]r. oraz brak wykonania zaleceń z wystąpienia pokontrolnego z dnia [...]r. należy wskazać, że organ prowadzący nie ustosunkował się do informacji sporządzonej przez dyrektora o sposobach wykonania zaleceń pokontrolnych, która wpłynęła do Starostwa Powiatowego w dniu [...]r. Podane w uchwale o odwołaniu dyrektora placówki przyczyny nie dają dostatecznego uzasadnienia do natychmiastowego pozbawienia stanowiska. Wobec powyższego zgodnie z art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wystąpiły przesłanki do stwierdzenia niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku znajduje umocowanie w art. 152 powyższej ustawy. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.