IV SA/Wr 844/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.) Protokolant Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 marca 2007r. sprawy ze skargi K. H. na orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej uchyla decyzję I i II instancji Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wydała w dniu [...] orzeczenie nr [...] w sprawie zdolności K. H. do czynnej służby wojskowej. Podała, że w dniu [...] na zarządzenie Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w O. W. przeprowadzono u niego badanie lekarskie rozpoznając: 1) nadciśnienie tętnicze I stopnia (§ 39 pkt 1), 2) śladową niedomykalność zastawki mitralnej i trójdzielnej bez powikłań hemodynamicznych, nieupośledzającą sprawności ustroju (§ 38 pkt 8), 3) krótkowzroczność obu oczu. Vop - 0,2 CC = 0,5 Dsph = 0,5, Vol - 0,2 CC = 1,0 Dsph = 0,5. Powołując się więc na rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595, Załącznik nr 2), uznała go za zdolnego do czynnej służby wojskowej - kategoria "A". W uzasadnieniu orzeczenia wskazano jedynie, że stwierdzone na podstawie wykonanych badań rozpoznania nie stanowią przeciwwskazania do czynnej służby wojskowej. K. H. odwołał się od powyższego orzeczenia, wskazując na występującą u niego chorobę serca i znaczne pogorszenie stanu zdrowia. Po rozpatrzeniu odwołania Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wydała w dniu [...] orzeczenie nr [...], którym z powołaniem się na przepis art. 29 ust.1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2002r. Nr 21, poz. 205 ze zm.), § 3 ust. 7, § 4 ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określania ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. Nr 151, poz. 1594), § 22 ust. 1 i 2, § 23 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595), utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia podała, że K.H. odwołuje się od ustaleń Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, nie zgadzając się z przyznaną kategorią zdolności do czynnej służby wojskowej, gdyż uważa, ze stan jego zdrowia uległ znacznemu pogorszeniu. Jednakże po dokonaniu analizy dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej organ orzekający nie stwierdził nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Wskazał, że z dokumentacji tej, w szczególności z wykonanych na potrzeby orzecznicze badań lekarskich specjalistycznych: kardiologicznego, okulistycznego oraz echokardiogramu serca, jednoznacznie wynika, iż stwierdzone u orzekanego schorzenia ze strony układu krążenia oraz narządu wzroku, mieszczące się w zakresie pojęciowym § 39 pkt 1, § 38 pkt 8 oraz § 13 pkt 2 z załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r., kwalifikują go w Gr. I osób badanych do kategorii "A" zdolności do czynnej służby wojskowej. Powyższą decyzję K. H. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w wydanych orzeczeniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 45 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszej sprawie, zgodnie z rozpoznaniem dokonanym przez organy orzekające, skarżący został zakwalifikowany do kategorii "A" zdolności do służby wojskowej, tj. został uznany za zdolnego do czynnej służby wojskowej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności poborowego do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia. Dlatego też do tego rodzaju rozstrzygnięć odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. l SA 2114/97 - LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r. SA/Gd 1655/95- OSP z 1997 r. Nr 7-8, poz. 135 i inne). Tym samym w zakresie nienormowanym przepisami szczegółowymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w kpa ogólne zasady postępowania administracyjnego. Rozstrzyganie o zdolności do służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu. Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 kpa). Decyzja powinna zawierać m. in. uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 1 kpa). Przepis art. 107 § 3 kpa stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa (zasada udzielenia informacji) oraz art.11 kpa (zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy orzekające w sprawie nie sprostały wyżej wskazanym wymogom, w związku z czym wydane w sprawie orzeczenia naruszają zasady procedury administracyjnej w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Wystarczy zapoznać się choćby z lakonicznymi uzasadnieniami obu orzeczeń. Przede wszystkim zważyć należy, że orzeczenie wydane przez organ I instancji, co prawda wymienia rozpoznane u skarżącego jednostki chorobowe i odpowiadające im paragrafy z załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595), ale orzeczenie wydane przez organ II instancji w wyniku rozpatrzenia odwołania podaje jedynie paragrafy znajdujące się w tym załączniku bez wskazania jednostek chorobowych tego załącznika i ogólnie stwierdza, że rozpoznane u orzekanego schorzenia ze strony układu krążenia oraz narządu wzroku w oparciu o dokumentację orzeczniczo-lekarską kwalifikują go do kategorii "A" zdolności do służby wojskowej, co w żadnym wypadku nie czyni zadość omawianym wyżej wymogom przepisów kpa i cytowanego rozporządzenia. W § 13 pkt 2 rozporządzenie to wymienia ostrość wzroku każdego oka co najmniej 0,5 z korekcją szkłami sferycznymi do +/- 3,0 D lub cylindrycznymi do +/- 1,0 D, która objęta zastałą kategorią A zdolności, w § 38 pkt 8 zastawkowe wady serca bez powikłań i istotnych zaburzeń hemodynamicznych nie upośledzające sprawności ustroju, objęte kategorią A/D oraz w § 39 pkt 1 nadciśnienie tętnicze I stopnia (łagodne), objęte kategorią A. Skoro prawodawca nałożył na administracyjne organy orzekające obowiązek szczegółowego uzasadnienia decyzji trudno poprzestać jedynie na tego rodzaju ogólnym stwierdzeniu, jak czynią to orzeczenia obu komisji. Uzasadnienie orzeczenia winno wyjaśnić skarżącemu m.in. jakie kryteria przesądziły, że rozpoznane u niego schorzenia zakwalifikowały go do kategorii zdrowia "A". Winno spełniać funkcję informacyjną, umożliwiać polemizowanie stronie z rozstrzygnięciem w odwołaniu, skardze. Tym bardziej, że stwierdzone schorzenia objęte zostały nie tylko kategorią A lecz również A/D, co winno powodować ze strony organu jeszcze większą staranność uzasadnienia skarżącemu przyjęcia takiej, a nie innej kwalifikacji. W przeciwnym bowiem wypadku orzeczenia nie poddają się kontroli i co warte podkreślenia nie co do istoty rozpoznania, ale jego przesłanek. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że sprawy dotyczące poboru do wojska należą do spraw o szczególnym ciężarze gatunkowym, gdy chodzi o pobór do wojska. Musi to powodować szczególną troskę ustawodawcy, organów administracyjnych oraz sądów o to, by całość postępowania była opatrzona wyraźnymi i rzeczywiście przekonującymi gwarancjami, zmniejszającymi do minimum możliwość naruszeń praw obywatelskich w tej sferze (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1994r., III AZP 8/94, wyrok NSA z dnia 2 października 1998r. - III SA 7225/98). Wskazać również należy, iż przy piśmie z dnia [...]r. skarżący przedstawił Sądowi Kartę informacyjną leczenia szpitalnego, któremu został poddany w dniach od [...]r. do [...]r. Jako rozpoznanie zapisane w niej zostały następujące jednostki chorobowe: nadciśnienie tętnicze I st. WHO, hypertriglicerydemia, z-ł Barlowa zastawki trójdzielnej, infekcja dróg oddechowych. Została również zalecona dalsza kontrola w poradni kardiologicznej. Powyższe zatem niewątpliwie potwierdza, że motywy jakie podały organy orzekające w swych rozstrzygnięciach nie mogą stanowić wystarczającego uzasadnienia przyjętej kategorii zdolności do służby wojskowej. Skoro od wydania zaskarżonego orzeczenia przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską we W., do momentu hospitalizacji skarżącego upłynął okres zaledwie około 4 miesięcy, rozpoznanie to poddaje w wątpliwość dokładne wyjaśnienie przez organy stanu faktycznego sprawy. Wobec tego co powiedziano Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie, jak i orzeczenie je poprzedzające wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji. Ze względu na charakter orzeczenia Sąd nie orzekł w przedmiocie jego wykonania.