IV SA/Wr 86/09

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Z. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. wyrokiem z dnia 24 czerwca 2009 r. oddalił skargę skarżącej na wskazaną w sentencji decyzję. Skarżąca złożyła wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. W jego uzasadnieniu wskazała, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z mężem i czwórką dzieci w wieku: 19, 18, 16 i 5 lat. Mąż pobiera wynagrodzenie w kwocie 3000 zł netto, a skarżąca w wysokości 1000 zł netto, czyli łącznie 4000 zł. Z nadesłanych w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 8 lipca 2009 r. dokumentów wynika, że skarżąca otrzymuje wynagrodzenie netto w wysokości 897,35 zł miesięcznie z tytułu zatrudnienia na stanowisku szwaczki, a jej mąż w wysokości 3077 zł miesięcznie z tytułu zatrudnienia na stanowisku spawacza maszyn i urządzeń górniczych. Wspólny dochód małżonków wynosi zatem około 3974,35 zł netto miesięcznie. Z nadesłanych zaświadczeń wynika nadto, że małżonek jest zatrudniony na czas nieokreślony od dnia [...] listopada 1994 r., a skarżąca od dnia [...] lutego 2008 r. na czas określony (bez daty końcowej). Skarżąca nadesłała rachunki za: czynsz 291,87 zł, gaz 86,19 zł (za okres dwóch miesięcy, czyli 43,09 zł miesięcznie), przedszkole syna 250 zł, energia elektryczna 537,22 zł za dwa miesiące (czyli 268,61 zł miesięcznie). Wydatki te wynoszą miesięcznie 853,57 zł. Wyjaśniała, iż nie jest w stanie nadesłać rachunków za telefon, ponieważ członkowie jej rodziny posiadają telefon na kartę. Skarżąca nie nadesłała wyciągu z konta bankowego za ostatnie trzy miesiące ani nie wyjaśniła przyczyn tego braku i nie wskazała ewentualnego terminu do nadesłania tego dokumentu, mimo stosownego pouczenia zawartego we wspomnianym wezwaniu referendarza sądowego. Ponadto we wniosku podała, posiada mieszkanie o powierzchni 43 m2 i nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Z treści przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że ustanowienie adwokata z urzędu obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Natomiast art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżąca mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z mężem i oboje małżonkowie uzyskują na bieżąco dochody z tytułu zatrudnienia na podstawie umów o pracę, w łącznej wysokości około 4000 zł netto miesięcznie, co wskazuje, że rodzina wnioskodawcy posiada środki finansowe na poniesienie kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika. Przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę dochody i wydatki wszystkich osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym, w tym dochody męża ze wszystkich źródeł. Małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy, w tym również w zakresie kosztów postępowania sądowego prowadzonego tylko przez jednego z nich. Wykazane miesięczne wydatki za czynsz 291,87 zł, gaz 43,09 zł, przedszkole syna 250 zł, energia elektryczna 268,61 zł, czyli wynoszące łącznie około 853,57 nie uzasadniają przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, gdyż ich poniesienie nie uniemożliwia wnioskodawcy pokrycie wynagrodzenia adwokata. Innych zaś wydatków wnioskodawczyni nie wykazała, mimo że miała taką możliwość wynikającą ze wspomnianego zarządzenia referendarza sądowego z dnia 8 lipca 2009 r. Powyższe oznacza, że wnioskodawca jest w stanie ponieść w niniejszej sprawie koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Poza tym skarżąca nie nadesłała wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące i nie wyjaśniła z jakich względów nie jest w stanie nadesłać tego dokumentu ani też nie wskazała ewentualnego terminu do jego przedłożenia zgodnie z pouczeniem zawartym w powyższym wezwaniu referendarza sądowego. Powyższe w zasadzie uniemożliwia ocenę czy skarżąca posiada konto bankowe i jaki jest rzeczywisty jego stan. Na wnioskodawcy zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Podkreślić należy również, że dochód skarżącej znacznie przekracza kwotę 2106 zł stanowiącą kryterium dochodowe dla sześcioosobowej rodziny określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2003 r. o pomocy społecznej (Dz. nr 64, poz. 593 ze zm.), uprawniające do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej, które przysługują m. in. osobom znajdującym się w trudniej sytuacji materialnej. Powyższe oznacza, iż rodzina skarżącej nie znajduje się w takiej sytuacji. Z tych względów, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.