IV SA/Wr 861/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-06-26
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości swojej aktualnej sytuacji materialnej. Mimo wielokrotnych wezwań, nie przedłożyła wymaganych dokumentów dotyczących dochodów i sytuacji majątkowej męża, a także wyciągów z kont bankowych, co uniemożliwia ocenę jej zdolności do ponoszenia kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca, K. G., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego po tym, jak jej skarga na decyzję o wymeldowaniu została oddalona. Wcześniej przyznano jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W trakcie postępowania skarżąca zawarła związek małżeński i zmieniła nazwisko. Referendarz sądowy wielokrotnie wzywał ją do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej jej aktualnej sytuacji majątkowej i dochodów, jak również dochodów męża, jednak skarżąca nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. G. o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 stycznia 2014 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Po wydaniu w dniu 9 kwietnia 2014 r. przez Sąd wyroku oddalającego skargę skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Poinformowała również, że dnia [...] zawarła związek małżeński i zmieniła nazwisko.
W jego uzasadnieniu wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z mężem. W rubryce nr 10 dochody podała: "składałam wcześniej do tej sprawy". W formularzu tym podała również, że nie posiada majątku ani mieszkania i nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych.
Pismem referendarza sądowego z dnia 15 kwietnia 2014 r. wezwano skarżącą do nadesłania kserokopii dokumentów i wyjaśnień w celu udokumentowania aktualnej sytuacji majątkowej tj.: aktualnego zaświadczenia z urzędu pracy potwierdzającego czy mąż posiada status osoby bezrobotnej, wyjaśnienia czy mąż otrzymuje dochody i w jakiej wysokości netto miesięcznie i z jakiego tytułu, dowodów potwierdzających wysokość aktualnych dochodów skarżącej i męża (np. ostatni odcinek emerytury lub renty, zaświadczenie o wynagrodzeniu netto za ostatnie trzy miesiące z uwzględnieniem poszczególnych miesięcy, aktualna decyzja: ZUS, urzędu pracy lub opieki społecznej przyznająca świadczenia, umowa o pracę, zlecenie lub o dzieło, stypendia, honoraria i inne), dowodów potwierdzających aktualną wysokość opłat związanych z utrzymaniem (czynsz, gaz, prąd, telewizja, telefon, raty kredytów i pożyczek, podatek od nieruchomości, leczenie i inne), kopię zeznania podatkowego za [...]r.
W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca nadesłała informację o dochodach PIT-11 za [...]r. z którego wynika, że uzyskała dochód brutto w wysokości [...]zł (przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania) i zeznanie podatkowe męża za [...] r. z którego wynika, że poniósł on stratę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości [...] zł (przychód [...] zł pomniejszony o koszty jego uzyskania [...] zł) i uzyskał on dochód z działalności wykonywanej osobiście w kwocie [...] zł (przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania). Nadesłała także zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia za okres od [...] do [...] 2014 r., z którego wynika, że dochód netto wyniósł w poszczególnych miesiącach: [...] zł, [...] zł, [...] zł, co stanowi łącznie kwotę [...] zł netto za ten okres i faktury za leki na kwoty: [...]zł, [...] zł, [...] zł,[...] zł. Przedłożyła także kopię opłat za mieszkanie przy ul. [...] ponoszonych przez męża z tytułu zużycia gazu (nazwa odbiorcy [...]) w kwotach [...] zł ( styczeń 2014 r.), [...] (luty) i [...] (marzec) oraz kopie opłat za najem i wywóz śmieciu na rzecz osoby fizycznej (której imię i nazwisko figuruje również na rachunku za wodę i ścieki k-51) od stycznia do kwietnia 2014 r. w kwotach [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, kopie opłat za prąd [...] (marzec) zł i [...] zł (kwiecień), kopie opłat za wodę i ścieki [...] zł i [...] zł (k-51).
W związku z dalszymi wątpliwościami dotyczącymi aktualnej sytuacji majątkowej kolejnym pismem referendarza sadowego z dnia 9 maja 2014 r. wezwano skarżącą do nadesłania: pisemnego wyjaśnienia co jest przedmiotem działalności gospodarczej prowadzonej przez męża ze wskazaniem daty jej rozpoczęcia, kopii wydruku z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za okres od stycznia do kwietnia 2014 r. w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej przez męża, dowodów potwierdzających wpłaty zaliczek na podatek dochodowy za poszczególne miesiące za ten okres, oświadczenia męża o wysokości dochodu lub straty z tytułu działalności gospodarczej za poszczególne miesiące w okresie od stycznia do kwietnia 2014 r., pisemnego wyjaśnienia, czy skarżąca opłaca wraz z mężem i w jakich kwotach rachunki związane z lokalem podanym w niniejszym wezwaniu jako miejsce zamieszkania (wraz z dowodami potwierdzającymi te opłaty) skoro tego lokalu dotyczy decyzja o wymeldowaniu skarżącej oraz pisemnego wyjaśnienia w jakim celu mąż skarżącej wynajmuje lokal położony przy ul. [...] w związku z którym skarżąca przedłożyła opłaty za styczeń, luty, marzec i kwiecień 201 4 r. za wynajem, opłaty za wywóz śmieci i opłaty za energię elektryczną oraz za gaz ([...] oraz do nadesłania kopii wyciągu z osobistego konta bankowego i lokat bankowych skarżącej i męża za ostatnie trzy miesiące (dodając, że jest to ponowne wezwanie w tym zakresie).
Przechodzą do dalszych rozważań zwrócić uwagę należy, że skarżącej postanowieniem referendarza sadowego z 29 stycznia 2014 r. przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Prawo to zostało przyznane skarżącej jako osobie prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe utrzymującej się z niskiego wynagrodzenia za pracę (zasiłku chorobowego) w wysokości [...] zł, nie posiadającej majątku i ponoszącej wydatki związane z leczeniem.
Obecnie zaś, po wydaniu przez Sąd w dniu 9 kwietnia 2014 r. wyroku oddalającego skargę, skarżąca złożyła jako osoba pozostająca w związku małżeńskim wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu, czyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w dalszym zakresie, co oznacza, że wniosek ten należy rozpoznać na podstawie przesłanek regulujących przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Z treści przepisu art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Wniosek skarżącej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżąca nie wykazała bowiem w sposób nie budzący wątpliwości jaka jest jej aktualna sytuacja materialna, gdyż nie nadesłała m. in. kopii wydruku z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za okres od stycznia do kwietnia 2014 r. w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej przez męża oraz dowodów potwierdzających wpłaty zaliczek na podatek dochodowy za poszczególne miesiące za ten okres i oświadczenia męża o wysokości i dochodu lub straty z tytułu działalności gospodarczej za poszczególne miesiące w okresie od stycznia do kwietnia 2014 r.
Powyższe pozwala przyjąć, że skarżąca uchyla się od obowiązku przedłożenia dokumentów pozwalających na ustalenie, czy obecnie mąż skarżącej uzyskuje dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i w jakiej wysokości. Wymogu tego nie uchyla nadesłane zeznanie podatkowe męża za [...] r., z którego wynika że poniósł on stratę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości [...] zł (przychód [...] zł pomniejszony o koszty jego uzyskania [...] zł) i uzyskał ponadto dochód z działalności wykonywanej osobiście w kwocie [...] zł (przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania). Zeznanie podatkowe za [...] r. nie odzwierciedla aktualnej sytuacji finansowej męża skarżącej.
Wątpliwości dotyczących aktualnej sytuacji materialnej skarżącej i jej męża nie usuwa również nadesłane zaświadczenie o zarobkach skarżącej za okres od stycznia do marca 2014 r., z którego wynika, że jej dochód netto wyniósł w poszczególnych miesiącach: [...] zł, [...] zł, [...] zł, co stanowi łącznie kwotę [...] zł netto.
Brak dokumentów potwierdzających aktualną wysokość dochodów męża uniemożliwia ocenę sytuacji materialnej skarżącej.
Tym samym wybiórcze wykonanie wezwania referendarza sądowego nie usuwa wątpliwości dotyczących oceny sytuacji finansowej skarżącej.
Skarżąca nie nadesłała również wyciągu z osobistego konta bankowego i lokat bankowych, jak również konta bankowego i lokat bankowych małżonka za okres ostatnich trzech miesięcy, pomimo, że była dwukrotnie wyzywana do nadesłania tych wyciągów.
Nie nadesłała także innych dokumentów i wyjaśnień (np. pisemnego wyjaśnienia w jakim celu mąż wynajmuje lokal położony przy ul. [...] w związku z którym przedłożyła opłaty za wynajem, opłaty za wywóz śmieci i opłaty za energię elektryczną i za gaz [...]) opisanych w powyższym drugim z kolei wezwaniu referendarza sądowego z dnia 9 maja 2014 r., które zostało doręczone mężowi skarżącej w dniu [...] maja 2014 r., a siedmiodniowy termin do wykonania tego wezwania upłynął w czwartek [...] czerwca 2014 r. W wezwaniu tym pouczono skarżącą, że jego niewykonanie skutkuje rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy na podstawie danych zawartych w aktach sprawy i podanych w formularzu.
Na skarżącej zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy.
W świetle powyższego wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie.
Z tych względów, na podstawie art. 245 § 2 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło