IV SA/Wr 869/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Małgorzata Masternak - Kubiak Protokolant Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale IV w dniu 21 marca 2007 r. sprawy ze skargi R. F. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa I. oddala skargę w części dotyczącej orzeczenia o zdolności do zawodowej służby wojskowej, II. w pozostałym zakresie skargę odrzuca. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. na podstawie ogólnie powołanych przepisów ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy i ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.), rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych (Dz. U. Nr 12, poz. 75), uznała R. F. trwale niezdolnym do zawodowej służby wojskowej - Grupa II kat. "N", rozpoznając u niego: A) schorzenie powodujące niezdolność od zawodowej służby wojskowej: 1) niedomykalność zastawki mitralnej IIo z napadowym migotaniem przedsionków upośledzające sprawność ustroju (§38 pkt 2, §38 pkt 10), B) schorzenia współistniejące: 2) nadciśnienie tętnicze okresu drugiego (§39 pkt 2), 3) chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy z nawrotami w okresie remisji (§43 pkt 4), 4) hiperlipidemię mieszaną (§60 pkt 1), 5) przewlekły zespół bólowy lędźwiowy - krzyżowy z okresową rwą kulszową w przebiegu zmian zwyrodnieniowo - dyskopatycznych kręgosłupa lędźwiowo - krzyżowego (§62 pkt 2, §34 pkt 10), 6) zaburzenia nerwicowe nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne (§66 pkt 1), 7) początkowe zmiany zwyrodnieniowe stawów biodrowych bez upośledzenia sprawności ruchowej (§77 pkt 9), 8) pourazową niestabilność Io przednioprzyśrodkową kolana prawego, (§77 pkt 5), 9) obustronne upośledzenie słuchu na tony wysokie (§21 pkt 1). Organ wojskowy stwierdził, że schorzenia wymienione w punkcie 2, 3, 5, 6, 8, 9 pozostają w związku ze służbą wojskową, zaś schorzenia określone w punkcie 1, 4, 7 nie pozostają w związku ze służbą wojskową. W uzasadnieniu wskazano, że związek schorzeń wymienionych w punkcie 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ze służbą wojskową ustalono w oparciu o orzeczenie Wojskowej Komisji Lot-Lekarskiej w W., nr [...] z dnia [...]. Schorzenie wymienione w punkcie 1 nie pozostaje w związku ze służbą wojskową, gdyż warunki i właściwości służby orzekanego nie miały decydującego wpływu na ich ujawnienie się czy powstanie. Schorzenie wymienione w punkcie 9 ujawniło się w okresie 15 miesięcy od zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, a warunki i właściwości służby (bezpośrednia obsługa silników samolotowych) mogły przyczynić się do powstania schorzenia dlatego uznano je za pozostające w związku ze służbą wojskową. Schorzenie wymienione w punkcie 1 powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej, a nie ograniczające zdolności do pracy stanowi trzecią grupę inwalidzką jedynie z ogólnego stanu zdrowia jako nie pozostające w związku ze służbą wojskową. W odwołaniu od tej decyzji R. F. podniósł, że na jego stan zdrowia miała istotny wpływ [...] - letnia służba wojskowa, którą pełnił przy bezpośredniej eksploatacji i obsłudze samolotów odrzutowych. Obowiązki wykonywał w różnych warunkach atmosferycznych, nie miał możliwości regularnego odżywiania się, praca odbywała się w nienormowanym czasie i wiązała się z dużym napięciem nerwowym. W okresie trzech lat jego objawy chorobowe nasiliły się, co spowodowało przebywanie na długotrwałym zwolnieniu lekarskim oraz leczeniu szpitalnym. W związku z powyższym R. F. przeszedł na emeryturę nie posiadając pełnej wysługi lat. Z uwagi na przewlekły charakter jego schorzeń wniósł o zakwalifikowanie go do III grupy inwalidzkiej w związku ze służbą wojskową. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., w oparciu o art. 127 § 1 i art. 138 kpa w związku z § 5 pkt 1, § 30 ust. 1 i 2, § 31 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 12, poz. 75), utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż po rozpatrzeniu odwołania i analizie całości dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej, nie stwierdzono nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Rodzaj i charakter schorzenia powodującego niezdolność do zawodowej służby wojskowej, tj.: niedomykalność zastawki mitralnej 11° z napadowym migotaniem przedsionków upośledzająca sprawność ustroju, zakwalifikowana wg § 38 pkt 2, §38 pkt 10 z zał. Nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r. (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.), nie daje podstaw do uznania go za schorzenie pozostające w związku ze służbą wojskową w rozumieniu przepisów rozporządzenia MON z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wojskowej wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. Nr 62, poz. 567). Zdaniem organu odwoławczego TWKL w P. zaliczając R. F. z powodu w/w schorzenia do III grupy inwalidzkiej, prawidłowo uznała, że nie pozostaje ono w związku ze służbą wojskową. Natomiast ze zgromadzonej dokumentacji medycznej nie wynika by aktualny stopień nasilenia schorzeń pozostających w związku ze służbą wojskową (schorzeń wymienionych w pkt. 2,3,5,6,8 i 9 rozporządzenia) upośledzał sprawność ustroju w stopniu powodującym niezdolność do zawodowej służby wojskowej, co uzasadniałoby określenie z ich powodu grupy inwalidzkiej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu R. F. podniósł, że orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] zostało wydane niezgodnie z prawem. Komisja oparła się wyłącznie na analizie dokumentacji orzeczniczo - lekarskiej i nie zarządziła dodatkowego badania. Skarżący powołał się na decyzję Wojskowej Komisji Lekarskiej Sił Powietrznych w W. z dnia [...]. Zdaniem skarżącego organy orzekające naruszyły zasadę praworządności wyrażoną w art. 7 i art. 77 kpa. Zarzucił, że nie został mu zapewniony dostateczny udział w postępowaniu przy wydawaniu kolejnych decyzji. Nie miał także możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, co stanowi naruszenie art. 10 kpa. W sprawie został naruszony również przepis art. 2 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Zdaniem Rejonowej Komisji Lekarskiej we W. zarzut skarżącego o naruszeniu art. art. 7, 77, 10 kpa oraz art. 2 Konstytucji RP jest bezzasadny. Kwestia braku związku ze służbą wojskową określonego inwalidztwa III grupy wynika z faktu, że schorzenie powodujące to inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą wojskową w rozumieniu przepisów rozporządzenia MON z dnia 31 marca 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach, w zakresie spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami) i poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422), jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w kpa. W sprawach jednak nie uregulowanych w rozporządzeniu przepisy Kodeksu znajdują zastosowanie w pełnym zakresie. Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu. Nie ulega wątpliwości, że w sprawach ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej zasadnicze znaczenie ma kwestia zebrania odpowiednich danych co do wiedzy medycznej, gdyż właśnie pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o zakwalifikowaniu do kategorii tej służby. Z treści § 23 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wynika, że orzeczenie m.in. o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o związku choroby lub ułomności z zawodową służbą wojskową wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 14, wykorzystując w szczególności: 1) odpis przebiegu zawodowej służby wojskowej z akt personalnych żołnierza zawodowego; 2) opinię służbowo-lekarską uwzględniającą historię choroby, przebieg leczenia i jego wyniki oraz czynniki ryzyka na stanowisku służbowym zajmowanym przez żołnierza zawodowego; 3) historie chorób leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego; 4) wyniki pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku służby; 5) kartę badań profilaktycznych i okresowych; 6) książkę zdrowia żołnierza zawodowego; 7) informacje zawarte w pisemnym oświadczeniu żołnierza zawodowego. Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu kandydata za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była słuszna. Oceniając pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym rozstrzygnięcie będące przedmiotem zaskarżenia, Sąd uznał, że odpowiada ono prawu. Wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne. Należycie rozważono okoliczności i fakty istotne dla wyniku postępowania, ustalone na podstawie niezbędnych badań lekarskich. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci tych badań nie budził wątpliwości, zaś skarżący nie wykazał w żaden sposób, że ustalenia dokonane przez organy nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu. W ocenie Sądu wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo uznały, w oparciu o pełen materiał orzeczniczy, że rodzaj i charakter chorzenia, tj. niedomykalność zastawki mitralnej 11° z napadowym migotaniem przedsionków upośledzająca sprawność ustroju, zakwalifikowana wg § 38 pkt 2, §38 pkt 10 z zał. Nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r. (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.), powoduje niezdolność do zawodowej służby wojskowej. W tym stanie rzeczy Sąd stanął na stanowisku, iż wniesiona skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów i przy braku naruszeń prawa, które należałoby uwzględnić z urzędu, podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Natomiast skarga w zakresie dotyczącym związku chorób ze służbą wojskową i określenia inwalidztwa podlegała odrzuceniu, gdyż od ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia grupy inwalidztwa i jego związku lub braku związku ze służbą wojskową oraz związku lub braku związku chorób i schorzeń ze służbą wojskową, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. W dniu 27 października 1999 r. w sprawie sygn. akt III ZP 9/99 (OSNAP i US Nr 5, poz. 167 z 2000 r.) Sąd Najwyższy podjął uchwałę w Składzie Siedmiu Sędziów, zgodnie z którą: "Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w tej części, w której dotyczy zagadnienia związku choroby ze służbą wojskową w istocie regulowane jest przez przepisy prawa zabezpieczenia społecznego, czy też szeroko pojmowanych ubezpieczeń społecznych, co pozwala na przyjęcie, że orzeczenie tej komisji - jeżeli w swej treści zawiera ustalenie dotyczące związku choroby ze służbą wojskową - ma swoisty charakter prawny i wobec tego w tej właśnie części powinno być poddane tym regułom proceduralnym (w zakresie możliwości skierowania sprawy na drogę sądową), które właściwe są dla ubezpieczeń społecznych. W ogólności nie jest tu też bez znaczenia, że w ramach przeprowadzanej reformy ubezpieczeń społecznych, z jednej strony, doszło do większego wyodrębnienia i autonomii prawa ubezpieczeń społecznych, a z drugiej strony, poddania w szerszym zakresie regułom tego prawa także tych stosunków, które są następstwem powołania do odbycia niezawodowej i zawodowej służby wojskowej. To zaś przemawia za tym, by sprawy z zakresu zabezpieczenia społecznego były w całości poddane specjalnemu orzecznictwu do spraw pracy i ubezpieczeń społecznych, a nie sądownictwu administracyjnemu". Uchwała ta zachowała aktualność na gruncie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konkludując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż wniesiona w niniejszej sprawie skarga na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. w części, w jakiej dotyczy związku chorób ze służbą wojskową i określenia inwalidztwa niewątpliwie nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Nadto podkreślić trzeba, że w zaskarżonym orzeczeniu zawarto prawidłowe pouczenie o przysługującej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rozstrzygnięcie w części dotyczącej określenia stopnia zdolności do służby wojskowej oraz wskazano, że w pozostałym zakresie skarga nie przysługuje. Skarżący zaś wyraźnie podał na wstępie skargi, że wnosi ją na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z powodu jej niezgodności z prawem. W takim też zakresie Sąd niniejszą skargę rozpatrzył, mimo że w jej uzasadnieniu skarżący ustosunkowuje się już tylko do ustalenia grupy inwalidztwa i jego związku ze służbą wojskową, W tej sytuacji skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić, co orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.