IV SA/Wr 871/04

WyrokWSA we Wrocławiu2006-05-12

Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Małgorzata Masternak-Kubiak, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba uznana za całkowicie niezdolną do pracy może być zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych, jeśli była pouczona o okolicznościach powodujących utratę prawa do świadczenia?
Ratio decidendi
Osoba, która została uznana za całkowicie niezdolną do pracy, nie spełnia definicji bezrobotnego i w związku z tym pobrany zasiłek dla bezrobotnych za okres, w którym istniała niezdolność do pracy, jest świadczeniem nienależnie pobranym. Obowiązek zwrotu takiego świadczenia wynika z przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, pod warunkiem, że osoba pobierająca świadczenie była pouczona o okolicznościach powodujących utratę prawa do jego pobierania.
Stan faktyczny
Skarżący K. A. został zarejestrowany jako bezrobotny i pobierał zasiłek. Następnie został pozbawiony prawa do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania. Po przedstawieniu orzeczenia ZUS o całkowitej niezdolności do pracy, postępowanie zostało wznowione, a następnie uchylono decyzję o utracie prawa do zasiłku. Ostatecznie jednak, organ uznał, że skarżący, jako całkowicie niezdolny do pracy, nie spełniał definicji bezrobotnego, a pobrany zasiłek za okres od [...]r. do [...]r. jest nienależny i podlega zwrotowi. Skarżący kwestionował tę decyzję, podnosząc konflikt dat i trudną sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski (spr.), Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 maja 2006 r. sprawy ze skargi K. A. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. Pan K. A. decyzją dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w D. z dnia [...]r. został zarejestrowany jako osoba bezrobotna z dniem [...]r. z. prawem do zasiłku od dnia [...]r., w wysokości [...]zł miesięcznie, podlegającej waloryzacji na zasadach ustawowych. Następnie decyzją z dnia [...] r. został pozbawiony prawa do zasiłku od dnia [...]r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. W dniu [...]r. przedstawił wypis z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...]r. nr [...], w którym podano, że został on uznany za całkowicie niezdolny do pracy na okres od [...]r. do [...]r. w związku z tym dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w D., postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], wznowił z. urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...]r. nr [...]orzekającej o utracie przez Pana K. A. prawa do zasiłku od [...]r. Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w D. decyzją z dnia [...]r., nr [...]. wydaną po wznowieniu postępowania, uchylił decyzję Starosty D., nr [...], z dnia [...]r., orzekającą o utracie przez Pana K. A. prawa do zasiłku od dnia [...]r. oraz pozbawił go prawa do zasiłku i statusu osoby bezrobotnej od dnia [...]r., z uwagi na orzeczenie lekarza orzecznika ZUS stwierdzające o jego całkowitej niezdolność do pracy od [...]r. Od tej decyzji K. A. złożył odwołanie wnosząc o jej zmianę, bądź uchylenie, bo wg posiadanych przez niego dokumentów "następuje konflikt dat" - podał, że [...]r. przybył do Szpitala Górniczego na operację, którą przeprowadzono [...]r. W tym czasie był bezrobotnym z prawem do zasiłku. W październiku złożył w ZUS wniosek o przyznanie renty i decyzją orzecznika z dnia [...]r. uznano go za całkowicie niezdolnego do pracy z dniem [...]r., przyznając rentę od października ub. roku. Orzecznik uznał jego niezdolność do pracy w dniu przybycia do szpitala, a rentę przyznał dwa miesiące później. Skarżący uważa, że powinien zostać skreślony z ewidencji bezrobotnych z dniem [...]r. Wojewoda D. decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu bezrobotny oznacza to osobę nie zatrudnioną i nie wykonującą żadnej innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującej w danym zawodzie lub służbie, nie uczącej się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania powiatowym urzędzie pracy. Pan K. A. został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy od [...]r. i dlatego pozbawienie go statusu osoby bezrobotnej z tym dniem było uzasadnione i bez znaczenia dla sprawy jest fakt, że uzyskał świadczenie rentowe od [...]r. Od tej decyzji strona złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która został oddalona - wyrok z dnia 16 lipca 2004 r. sygn. akt 4 II SA /Wr 964/02. Następnie Starosta D. decyzją z [...]r. zobowiązał K. A. do /zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych w kwocie [...]zł, za okres od [...]r. do [...]r., w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji na podstawie art. 28 ust 1 i 2 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W uzasadnieniu podał, że Pan A. jako osoba bezrobotna z dniem [...]r. z. prawem do zasiłku, który pobierał od dnia [...]r. do [...]r. i został uznany od [...]r. za całkowicie niezdolnego do pracy jest zobowiązany do jego zwrotu jako pobranego nienależnie. O tej decyzji Pan K. A. wniósł odwołanie podnosząc, że "zasiłku nie ma z czego oddać". Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w uzasadnieniu podając, że organ odwoławczy rozpatruje odwołanie w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie rozpatrywania odwołania, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. A zgodnie z art. 151 pkt l ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001) utraciła moc ustawa z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity z 2003 r. Dz. U. Nr 58. poz. 514 ze zm.), której to przepisy stanowiły materialnoprawną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Natomiast przepisy przejściowe określone w ustawie z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004r. Nr 99. poz. 1001) określają kategorie spraw, które podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych i zgodnie z art. 146 tej ustawy należy do nich sprawa z odwołania skarżącego od decyzji z dnia [...]r. Pan K. A. wniósł odwołanie [...]r., a zatem postępowanie odwoławcze wszczęto przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i podstawą jego rozpatrywania są przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, które były podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie art. 28 ust. 2 pkt l ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) za nienależnie pobrane świadczenie uważa się świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. Pan K. A. [...]r. został pouczony, że bezrobotnym nie może być osoba, która nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. l pkt 2 ustawy i mimo pouczenia oraz zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania pobrał nienależnie zasiłek dla bezrobotnych w kwocie [...]zł. za okres od [...]. do [...]r., a więc w tej sytuacji zasiłek pobrany przez skarżącego winien zostać przez niego zwrócony. Natomiast trudna sytuacja finansowa skarżącego, aczkolwiek bardzo istotna z jego punktu widzenia, nie może prowadzić do zmiany, ani uchylenia zaskarżonej decyzji, może natomiast być wzięta pod uwagę przy rozpatrywaniu ewentualnego wniosku skarżącego w przedmiocie rozłożenia na raty, odroczenia terminu spłaty, bądź umorzenia całości lub części nienależnie pobranego świadczenia. Prowadzenie postępowania w tym zakresie, w przypadku złożenia wniosku przez skarżącego należy do właściwości organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący K. A. powtórzył okoliczności podniesione w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując ustalenia faktyczne i prawne podane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Skargę nie można uznać za zasadną. Stan faktyczny sprawy, że skarżący K. A. został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy na okres od [...]r. do [...]r.- wypis z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...]r. nr [...] nie jest sporny. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu bezrobotny (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) oznacza to osobę nie zatrudnioną i nie wykonującą żadnej innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującej w danym zawodzie lub służbie, nie uczącej się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania powiatowym urzędzie pracy, a skarżący nie był zdolny do podjęcia pracy z uwagi na swój stan zdrowia. Wobec tego pobrany przez skarżącego zasiłek dla bezrobotnych za okres od [...]r. do [...]r. w kwocie [...]zł jest nie należnym i podlega zwrotowi na podstawie art. 28 ust. 2 pkt l ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, według którego za nienależnie pobrane świadczenie uważa się świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. Pan K. A. [...]r. został pouczony, że bezrobotnym nie może być osoba, która nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. l pkt 2 powołanej ustawy. A zatem zgodnie art. 28 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, obowiązana jest do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło