IV SA/Wr 872/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), sędzia NSA Jolanta Sikorska, Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 marca 2015 r. sprawy ze skargi J. G. na niewykonanie przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską we W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 maja 2014 r., sygnatura akt IV SAB/Wr 49/14 oddala skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt IV SAB//Wr 49/14 zobowiązał Rejonową Wojskową Komisję Lekarską we W. do rozpoznania wniosku J. G. z dnia 4 września 2013 r. (data wpływu do organu - uwaga Sądu) w terminie 14 dni od daty otrzymania wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności. Wyrok ten wpłynął do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (RWKL) we W. w dniu 5 listopada 2014 r. Pismem z dnia 12 listopada 2014 r. RWKL wezwała J. G. (dalej: skarżący) na podstawie art. 64 § 2 kpa, do usunięcia braków wniosku z dnia 2 września 2013 r., w części dotyczącej żądania doręczenia "wszystkich dokumentów" poprzez skonkretyzowanie w terminie 7 dni od daty otrzymania tegoż pisma. Skarżący został pouczony, że nieusunięcie tego braku w terminie określonym spowoduje pozostawienie wniosku w tej części bez rozpoznania. Ponadto wezwano skarżącego o bezzwłoczne określenie się, czy podtrzymuje swój wniosek w zakresie doręczenia orzeczeń: - RWKL we W. nr [...] z dnia [...] bowiem znajduje się ono w Zasobach Archiwum Wojskowego w O. i jego realizacja będzie wymagała stosownego przekazania wniosku, - RWKL we W. nr [...] z dnia [...], które jako uchylone nie istnieje w obiegu prawnym, - jak również orzeczeń TWKL we W. nr [...] z dnia [...] oraz nr [...] z dnia [...] z którymi po otrzymaniu pisma RWKL we W. nr [...] z dnia [...] zapoznał się skarżący w siedzibie Komisji i dokonał odpowiednich odpisów. Jednocześnie RWKL zwróciła się do skarżącego o przekazanie na jej adres numeru konta bankowego bądź też wskazania innego sposobu zapłaty celem przesłania kwoty 100 zł zasądzonej wyrokiem WSA we Wrocławiu. Powyższe pismo skarżący otrzymał 19 listopada 2014 r. Pismem z dnia 19 listopada 2014 r. skarżący, powołując się na art. 154 § 1 ppsa, wezwał RWKL we W. do natychmiastowego wykonania wyroku WSA we Wrocławiu w sprawie sygn. akt IV SAB/Wr 49/14. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 12 listopada 2014 r. skarżący poinformował (ustnie) RWKL w jej siedzibie, że nie posiada konta bankowego. Pismem z dnia 20 listopada komisja zwróciła się zatem do Komendanta [...] o przekazanie skarżącemu na adres zamieszkania zasądzonej wyrokiem z dnia 30 maja 2014 r. IV SAB/Wr 49/14 kwoty 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Następnie pismem z dnia 2 grudnia 2014 r. RWKL odpowiedziała na wezwanie skarżącego o natychmiastowe wykonanie wyroku, o którym mowa wyżej. W wykonaniu wniosku z dnia 2 września 2013 r. RWKL przesłała skarżącemu kserokopie orzeczeń potwierdzonych za zgodność z oryginałem: - TWKL W. nr [...] z dnia [...] - TWKL W. nr [...] z dnia [...] - RWKL we W. nr [...] z dnia [...] (uchylone w trybie odwoławczym orzeczeniem CWKL w W. nr [...] z dnia [...]). Jednocześnie poinformowała skarżącego, że odnośnie orzeczenia RWKL W. nr [...] z dnia [...] wniosek zostanie przekazany do Archiwum Wojskowego w O. RWKL powołując się na art. 65 kpa przesłała w załączeniu pisma z dnia 11 grudnia 2014 r. wniosek z dnia 2 września 2012 r., w części dotyczącej wydania odpisu orzeczenia RWKL z dnia [...] nr [...]. Pismo niniejsze przekazano skarżącemu. W dniu 11 grudnia 2014 r. RWKL skierowała do skarżącego pismo, którym poinformowano, że upłynął 7 dniowy termin do usunięcia braków formalnych wniosku z dnia 2 września 2013 r. w części dotyczącej żądania doręczenia "wszystkich dokumentów". Wobec czego wniosek w tej części pozostaje bez rozpoznania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o wymierzenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej grzywny określonej w art. 154 §6 ppsa i zasądzenie kosztów postępowania z tytułu niewykonania wyroku Sądu z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt IV SAB/Wr 49/14. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że do dnia jej złożenia Komisja nie załatwiła sprawy zgodnie z sentencją wyroku, czym naruszyła administracyjną zasadę szybkości postępowania. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wniosła o jej oddalenie. Zdaniem Komisji skarga jest bezzasadna bowiem wyrok WSA z dnia 30 maja 2014 r. został wykonany zgodnie z wymogami prawa. Na rozprawie skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości oraz o wymierzenie grzywny pełnomocnikowi organu za wprowadzenie Sądu w błąd. Zdaniem skarżącego wprowadzenie w błąd polega na tym, "że organ twierdzi", że wyrok został wykonany w całości, a w rzeczywistości nie został wykonany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej: p.p.s.a.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§2). Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (§3). Norma zamieszczona w art. 154 § 1 p.p.s.a. zawiera nadto przepisy stanowiące podstawę roszczenia o odszkodowanie służącego osobie, która poniosła szkodę wskutek niewykonania orzeczenia Sądu. Z niewykonaniem przez organ administracji publicznej, wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, uwzględniającym na podstawie art. 149 skargę na bezczynność określonego organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 (art. 3 § 2 pkt 8), zobowiązującym go do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa, obowiązku tego nie wykonał (T. Woś ... Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Komentarz s. 480). Warunkiem skutecznego wniesienia skargi w tym przedmiocie jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku. W niniejszej sprawie skarżący spełnił ten warunek. Opisanym w części historycznej orzeczeniem Sąd zobowiązał RWKL we W. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 2 września 2013 r. (data 4 września to data wpływu wniosku do organu – uwaga Sądu) w terminie 14 dni od daty otrzymania wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności. W terminie określonym w tym wyroku RWKL wezwała skarżącego do wyjaśnienia jak należy rozumieć użyte we wniosku z dnia 2 września 2013 r. wyrażenie "wszystkich dokumentów" (pismo z dnia 12 listopada 2014 r., które skarżący otrzymał 19 listopada 2014 r.). Do tego wezwania organu administracyjnego skarżący nie odniósł się w ogóle – jedynie poinformował ustnie, że nie posiada konta bankowego (zob. pismo z dnia 20 listopada 2014 r.) w związku z czym RWKL podjęła kolejne czynności. I tak w dniu 20 listopada 2014 r. zwrócono się do Komendanta [...] o przekazanie skarżącemu kwoty 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; odpowiedziano na wezwanie z dnia 19 listopada 2014 r. o natychmiastowe wykonanie wyżej powołanego wyroku z dnia 30 maja 2014 r. (pismo z dnia 2 grudnia 2014 r.); wykonując wspomniany wniosek skarżącego przesłano kserokopie orzeczeń – potwierdzonych za zgodność z oryginałem TWKL W. [...] z dnia [...] TWKL W. nr [...] RWKL we W. nr [...] z dnia [...] (uchylone w trybie odwoławczym CWKL w W. nr [...] z dnia [...]). Ponadto nadmieniono, iż wniosek dotyczący orzeczenia RWKL W. nr [...] z dnia [...] zostanie przekazany do Archiwum Wojskowego w O. Pismem z dnia 11 grudnia 2014 r. RWKL przesłała, stosownie do art. 65 kpa – do Archiwum Wojskowego w O. wniosek skarżącego z dnia 2 września 2013 r. w części dotyczącej wyżej opisanego orzeczenia. Kolejnym pismem z dnia 11 grudnia 2014 r. RWKL poinformowała skarżącego, że upłynął 7 dniowy termin na udzielenie odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia 12 listopada 2014 r. - wniosku w części dotyczącej wyrażenia "doręczenia wszystkich dokumentów" pozostaje bez rozpoznania. W świetle tych czynności trudno uznać, że RWKL nie wykonała wyroku Sądu z dnia 30 maja 2013 r. W wyroku tym zwraca uwagę sformułowanie, iż Sąd zobowiązuje RWKL do "rozpoznania" wniosku, a nie do jego "załatwienia" przy czym w uzasadnieniu orzeczenia nie wyjaśnia jaki jest sens tego wyrażenia. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie Sąd orzekający w dniu 30 maja 2013 r. użył pojęcia "rozpoznanie", a nie "załatwienie" w sposób zamierzony rozróżniając je. Skoro jednocześnie nie wyjaśnił co należy rozumieć przez "rozpoznanie" to można przyjąć potoczny jego sens. W słowniku języka polskiego pod tym pojęciem wyjaśniono, że oznacza to - rozważyć; rozstrzygnąć; zbadać; rozpatrzyć; rozpoznanie – "rozpoznanie sprawy przez sąd; przekazać sprawę do ponownego rozpoznania." Słownik ten wyjaśnia również pojęcie "załatwienia" zrównując je z wyrażeniami: "dokonując starań, zabiegów, doprowadzić coś do skutku, do końca; załatwić coś od ręki; załatwić coś szybko, natychmiast" (słownik języka polskiego, W-wa, PWN, 1981, T. III, s. 109; s. 923). Porównanie obu tych wyrażeń i słownikowych wyjaśnień pozwala sądowi przyjąć, że nie są one tożsame, a używając określenia "rozpoznania" a nie "załatwienia" Sąd również różnicował te obie kategorie słowne. To pozwala uznać, że czynności jakie podjęła RWKL we W. wykonując wyrok Sądu mieściły się niewątpliwie w pojęciu "rozpoznanie" użytym w tym orzeczeniu. Nie można jednocześnie nie zauważyć, że czynności te nie zmieściły się w ramach czasowych wyznaczonych przez Sąd (14 dni). Jednakże biorąc pod uwagę termin przystąpienia Komisji do rozpoznania wniosku, a także okoliczności podejmowania przez nią czynności trudno byłoby uznać, że do jego rozpoznania doszło z naruszeniem terminu z winy organu administracyjnego. Nie można bowiem skutkiem naruszenia terminu obciążać w tym przypadku organu administracyjnego, skoro w sprawie wyraźnie zaznacza się brak współdziałania skarżącego z RWKL. Wskazano bowiem wyżej na pismo Komisji z dnia 12 listopada 2014 r., której brakowało stosownej odpowiedzi skarżącego, a jest rzeczą oczywistą, że Komisja oczekiwała wyjaśnienia co kryje się pod pojęciem "wszystkie dokumenty". Można było przypuszczać, że w obręb wyrażenia "wszystkie dokumenty" wchodziły również i te orzeczenia, które wyraźnie przez skarżącego zostały wymienione we wniosku z dnia 2 września 2013 r. Komisja mogła oczekiwać, że na jej wezwanie skarżący udzieli stosownej odpowiedzi i znając je przekaże skarżącemu oczekiwane dokumenty. Reasumując, skutkami braku współdziałania skarżącego nie można obciążać zobowiązanego organu administracyjnego wymierzając grzywnę stosownie do art. 145 § 1 ppsa. Podobnie stwierdza J. P. Tarno w Komentarzu do ppsa Wyd. Pr., Warszawa 2006 s. 335 uw. 11. Wprawdzie w wyroku, którego niewykonanie zarzucił skarżący Sąd określił termin jego wykonania, co wiąże Sąd w niniejszej sprawie, jednakże na marginesie można dodać, że w doktrynie problem ten budzi wątpliwości. W szczególności w sytuacji, gdy akt lub czynność wydawany jest w postępowaniu, w którym przepisy nie regulują terminów wydawania aktów lub dokonywania czynności (T. Woś: j.w., s. 480-481). Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ppsa, należało orzec jak w sentencji wyroku. Do nałożenia grzywny na pełnomocnika organu, jak tego żądał skarżący na rozprawie, brak natomiast jakiejkolwiek podstawy prawnej w przepisach ppsa. W końcu dodać można, iż pismem z dnia 19 marca 2014 r. skarżący zwrócił się o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów (art. 106 § 3 ppsa). Jednakże tryb ten ma zastosowanie w toczącym się postępowaniu, a nie po jego zamknięciu. W związku z tym zostały one włączone do akt sprawy (protokół ogłoszenia wyroku) bez ich oceniania. PM 20.04.2015 r.