IV SA/Wr 873/04

WyrokWSA we Wrocławiu2006-03-17

Skład orzekający: Henryk Ożóg, Małgorzata Masternak-Kubiak, Alojzy Wyszkowski, Anna Rudzińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego jest prawidłowa, jeśli nauczyciel w dniu wejścia w życie przepisów wprowadzających stopnie awansu zawodowego nie posiadał wymaganych kwalifikacji do nauczania w szkole, w której był zatrudniony, a w konsekwencji uzyskał z mocy prawa stopień nauczyciela stażysty?
Ratio decidendi
Decyzja o stwierdzeniu nieważności aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego jest prawidłowa, jeśli nauczyciel w dniu wejścia w życie przepisów wprowadzających stopnie awansu zawodowego nie posiadał wymaganych kwalifikacji do nauczania w szkole, w której był zatrudniony, a w konsekwencji uzyskał z mocy prawa stopień nauczyciela stażysty. W takim przypadku błędnie zastosowano przepis dotyczący nadania stopnia nauczyciela kontraktowego, który dotyczy osób rozpoczynających pracę w szkole z odpowiednim stażem i dorobkiem zawodowym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. S. na decyzję D. Kuratora Oświaty, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. stwierdzającą nieważność aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego E. S. przez Dyrektora Gimnazjum. Prezydent W. uznał, że nauczycielka nie mogła uzyskać stopnia nauczyciela kontraktowego, ponieważ w dniu wejścia w życie ustawy o zmianie Karty Nauczyciela była zatrudniona niezgodnie z kwalifikacjami i uzyskała z mocy prawa stopień nauczyciela stażysty. Skarżąca kwestionowała tę interpretację, twierdząc, że przepis art. 9a Karty Nauczyciela nie ogranicza się do osób po raz pierwszy zatrudnianych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędziowie Protokolant Sędzia NSA Sędzia WSA Asesor WSA Henryk Ożóg /spr./ Małgorzata Masternak-Kubiak Alojzy Wyszkowski Anna Rudzińska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi E. S. na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego oddala skargę D Kurator Oświaty decyzją z dnia [...]r., Nr [...]działając na podstawie art. 156 § l pkt 2 i art. 138 § l pkt l kpa oraz art. 9b ust. 7 pkt 2, art. 9a ust. l, 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (Dz. U Nr 2003, Nr 118, poz. 112 ze zm.); dalej Karta nauczyciela i art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U Nr 19, poz. 239 ze zm.); dalej ustawa o zmianie Karty Nauczyciela oraz § 2, § 2a rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U Nr 98, póz. 433 ze zm.); dalej rozporządzenie w sprawie kwalifikacji nauczycieli po rozpatrzeniu odwołania E. S. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...]r., Nr [...]stwierdzającej nieważność decyzji Dyrektora Gimnazjum Nr [...] we W. z dnia [...]r., Nr [...]w przedmiocie aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego -utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu ostatecznej decyzji wskazano, że decyzją Dyrektora Gimnazjum Nr [...] z dnia [...]r. E. S. otrzymała- akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego. W podstawach prawnych tej decyzji powołano art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela. W dniu [...]r. Prezydent W. działając na podstawie art. 156 § l pkt 2 kpa stwierdził nieważność powyższej decyzji dyrektora Gimnazjum. Zdaniem organu nauczycielka nie mogła uzyskać stopnia nauczyciela kontraktowego, ponieważ w dniu wejścia w życie ustawy o zmianie Karty Nauczyciela, która wprowadziła stopnie awansu 2 Sygn. akt IV SA/Wr 873/04 zawodowego, była zatrudniona niezgodnie z kwalifikacjami i w tym dniu tj. 6 kwietnia 2000r. uzyskała na podstawie art. 7 ust. 6 tej ustawy stopień nauczyciela stażysty. W odwołaniu od tej decyzji E. S. wniosła o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. Podniosła, że nie zgadza się z poglądem, że nie mogła uzyskać stopnia awansu nauczyciela kontraktowego, gdyż była już nauczycielem stażystą. Wskazała, że z treści art. 9a Karty Nauczyciela nie wynika, aby dotyczył on jedynie osób, które nie posiadały stopnia awansu i po raz pierwszy zatrudniły się w szkole. Przy takim rozumieniu art. 9a byłby martwy, gdyż nie można byłoby uzyskać co najmniej 5-letniego stażu pracy w szkole, aby mógł znaleźć zastosowanie art. 9a. D. Kurator Oświaty ustalił, że E. S. jest zatrudniona w szkole na stanowisku nauczyciela od [...]r. W okresie od [...]r. do [...]r. w szkole podstawowej na stanowisku nauczyciela plastyki, a od [...] na stanowisku nauczyciela sztuki. W dniu [...]r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy Karty Nauczyciela, która wprowadziła nowy tryb awansu zawodowego nauczycieli. Nauczyciele zgodnie z tą ustawą, w zależności od sposobu zatrudnienia i posiadanych kwalifikacji, uzyskali w tym dniu z mocy ustawy stopnie nauczyciela stażysty, kontraktowego lub mianowanego. E. S. w dniu [...]r. zatrudniona była w gimnazjum na podstawie umowy o pracę, na stanowisku nauczyciela sztuki. Legitymowała się wówczas dyplomem ukończenia studiów wyższych magisterskich na kierunku pedagogika w zakresie nauczania początkowego w Wyższej Szkole Pedagogicznej w K. (nr dyplomu [...], z dnia [...]r.) oraz dyplomem ukończenia studium nauczycielskiego o specjalności nauczanie początkowe z plastyką (nr dyplomu [...], z dnia [...]r.). Kwalifikacje do 3 Sygn. akt IV SA/Wr 873/04 nauczania w gimnazjach zgodnie z §2 i §2a rozporządzenia w sprawie kwalifikacji nauczycieli posiadała osoba legitymująca się dyplomem ukończenia studiów magisterskich lub zawodowych na kierunku (specjalności) zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym albo na kierunku innym niż nauczany przedmiot i rodzaj prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym, która ponadto ukończyła z zakresu nauczanego przedmiotu studia podyplomowe, uzupełniające lub kurs prowadzony przez zakład kształcenia nauczycieli. E. S. nie posiadała w tym dniu kwalifikacji do nauczania w gimnazjum, ponieważ studia z zakresu nauczania początkowego nie stanową kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela w tego typu szkole. Wobec tego w dniu wejścia w życie powołanej ustawy, w celu ustalenia stopnia awansu należało zastosować art. 7 ust. 6 tej ustawy, który stanowił, że: "nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę w wymiarze co najmniej !/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji uzyskują z tym dniem stopień nauczyciela stażysty". Nabycie stopnia następowało zatem z mocy prawa. E. S. stopień nauczyciela kontraktowego otrzymała decyzją z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela, po uzyskaniu kwalifikacji poprzez ukończenie studiów podyplomowych w zakresie nauczania "Sztuki" Muzyki i Plastyki Szkolnej z Animacją Kultury (dyplom z dnia [...]r., nr [...]). Na podstawie art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela nauczyciele akademiccy o co najmniej trzyletnim okresie pracy lub osoby posiadające co najmniej pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy uzyskują w dniu nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego. Przepis ten dotyczy nauczycieli zatrudnianych w szkole, którzy nie posiadają jeszcze stopnia awansu zawodowego, 4 Sygn. akt IV SA/Wr 873/04 ponieważ nie można czytać go w oderwaniu od brzmienia całego art. 9a ustawy, w którym w ust. l ustalone są wszystkie stopnie awansu zawodowego nauczycieli, natomiast ust. 2 stanowi o uzyskaniu stopnia stażysty przez osobę rozpoczynającą pracę w szkole i nie posiadającą jeszcze żadnego stopnia awansu zawodowego, zaś ust. 3 wprowadza regulację szczególną, kiedy po uwzględnieniu dorobku zawodowego osoba ta może uzyskać od razu stopień nauczyciela kontraktowego. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ zauważył, iż przepis ten stanowi o pięcioletnim stażu pracy, natomiast nie zawiera wymogu, aby był to staż pracy w szkole. W dniu 6 kwietnia 2000r., czyli w dniu wejścia w życie ustawy o zmianie Karty Nauczyciela wszyscy nauczyciele zatrudnieni w szkole uzyskali stopnie awansu zawodowego, w tym również E. S.. Wobec tego wadliwie został powołany art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela, który w wypadku E. S. nie miał zastosowania. Decyzja o nadaniu E. S. stopnia nauczyciela kontraktowego została zatem wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wobec tego zaskarżona decyzja Prezydenta W. stwierdzająca nieważność decyzji Dyrektora Gimnazjum nadającej E. S. stopień nauczyciela kontraktowego jest prawidłowa i należało utrzymać ja w mocy . W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przytoczyła argumenty podniesione w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Dodał, że skoro w sprawie niesporne są kwalifikacje E. S., która w dniu [...]r. legitymowała się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich na kierunku pedagogika w zakresie nauczania początkowego oraz dyplomem ukończenia studium nauczycielskiego o specjalności nauczanie początkowe z plastyką, to zgodnie z § 2 i § 2a rozporządzenia w sprawie kwalifikacji nauczycieli 5 Sygn. akt IV SA/Wr 873/04 do skarżącej w tej dacie należało zastosować przepis art. 7 ust. 6 ustawy o zmianie Karty Nauczyciela, a nie wadliwie zastosowany art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 3 ust. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ) wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m. in. skargi na decyzje administracyjne. Przedmiotem kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja D. Kuratora Oświaty z dnia [...]r., NR [...]w przedmiocie aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołano przepis art. 156 § l pkt 2 kpa, z którego wynika że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi zaś przepis art. 9a ust. l, ust. 2 i ust. 3 Karty Nauczyciela. Przepis art. 9a ust.l tej ustawy określa stopnie awansu zawodowego nauczycieli (nauczyciel: stażysta, kontraktowy, mianowany i dyplomowany). Z treści art. 9a ust. 2 wynika, iż osoba nie posiadająca stopnia awansu zawodowego z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole uzyskuje stopień nauczyciela stażysty, z zastrzeżeniem ust. 3. Stosownie do ust. 3 tego przepisu nauczyciele akademiccy legitymujący się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej lub osoby posiadające co najmniej 6 Sygn. akt IV SA/Wr 873/04 pięcioletni okres pracy i znaczny dorobek zawodowy, uzyskują z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego. Podstawę materialnoprawną stanowi również przepis art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie Karty Nauczyciela, z którego wynika, że nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie tej ustawy (czyli 6 kwietnia 2000r.) na podstawie umowy o pracę w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji, z tym dniem uzyskują stopień nauczyciela stażysty i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę. Zaskarżona decyzja jest zasadna. Słuszne jest stanowisko Kuratora Oświaty, iż decyzja Dyrektora Gimnazjum z dnia [...]r. w sprawie nadania skarżącej stopnia nauczyciela kontraktowego została wydana z rażącym ruszeniem prawa. W decyzji tej błędnie zastosowano powołany wyżej art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela. Przepis ten dotyczy jedynie osób rozpoczynających pracę w szkole i nie posiadających jeszcze stopnia awansu zawodowego, jeżeli osoby te posiadają co najmniej pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy. Z dniem nawiązania stosunku pracy osoba wymieniona w tym przepisie uzyskuje stopień nauczyciela kontraktowego. Skarżąca zaś w dniu wydania decyzji nadającej jej stopień nauczyciela kontraktowego posiadała stopień nauczyciela stażysty, który uzyskała w dniu 6 kwietnia 2000r., na podstawie z art. 7 ust. 6 ustawy zmieniającej Kartę Nauczyciela, zgodnie z którym, nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy (6 kwietnia 2000r.) na podstawie umowy o pracę w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji, z tym dniem uzyskują stopień nauczyciela stażysty i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę. 7 Sygn. akt IV SA/Wr 873/04 Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w gimnazjum regulowały wówczas przepisy §2 i §2a rozporządzenia w sprawie kwalifikacji nauczycieli, z których wynikało, iż kwalifikacje te posiadała osoba legitymująca się dyplomem ukończenia studiów magisterskich lub zawodowych na kierunku (specjalności) zgodnym (lub zbliżonym) z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym. W przypadku zaś legitymowania się dyplomem ukończenia studiów magisterskich lub zawodowych na kierunku (specjalności) innym niż nauczany przedmiot i rodzaj prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym, osoba ta powinna ponadto ukończyć z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć studia doktoranckie, podyplomowe, uzupełniające lub inne prowadzone przez szkołę wyższą, albo -w przypadku ukończenia studiów wyższych zawodowych - kurs prowadzony przez zakład kształcenia nauczycieli lub placówkę doskonalenia nauczycieli albo inną instytucję, osobę prawną lub fizyczną, które mogą prowadzić takie kursy zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli. Skarżąca zaś w dniu [...]r. legitymowała się jedynie dyplomem ukończenia studiów wyższych magisterskich na kierunku pedagogika w zakresie nauczania początkowego oraz dyplomem ukończenia studium nauczycielskiego o specjalności nauczanie początkowe z plastyką, co oznacza, iż nie posiadała kwalifikacji uprawniających do zajmowania stanowiska nauczyciela w gimnazjum. Skarżąca powinna zatem uzyskać kolejne stopnie awansu zawodowego w trybie uregulowanym w art. 9b ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela, w myśl którego, warunkiem nadania nauczycielowi stopnia awansu zawodowego jest spełnianie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 2 i 3, odbycie stażu z zastrzeżeniem art. 9e ust. 1-3, zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela, oraz w przypadku nauczyciela stażysty -uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po przeprowadzonej rozmowie; w 8 Sygn. akt IV SA/Wr 873/04 przypadku nauczyciela kontraktowego - zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną. W świetle powyższego, nie zasługuje na uwzględnienie argument skarżącej, iż przepis art. 9a ust. 2 i 3 Karty Nauczyciela nie dotyczy wyłącznie osób, które nie posiadają stopnia awansu zawodowego i po raz pierwszy podejmuj ą zatrudnienie w szkole. Bezzasadny jest zarzut skarżącej, iż zgodnie z art. 9a ust. 3 powyższej ustawy stopień nauczyciela kontraktowego może uzyskać osoba legitymująca się pięcioletnim okresem pracy, obejmującym wyłącznie okres pracy w szkole. Z treści art. 9a ust. 2 i 3 Karty Nauczyciela wynika bowiem, iż osoba nieposiadająca stopnia awansu zawodowego z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole uzyskuje stopień nauczyciela kontraktowego, jeżeli posiada co najmniej pięcioletni okres pracy, który obejmuje łączny (ogólny) staż pracy tej osoby i legitymuje się znacznym dorobkiem zawodowym. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Skargę zatem, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić. 9

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło