IV SA/Wr 874/13

WyrokWSA we Wrocławiu2014-02-05

Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Tadeusz Kuczyński, Wanda Wiatkowska - Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba zarejestrowana jako bezrobotna, która dokonała wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, traci status osoby bezrobotnej od dnia wpisu, nawet jeśli nie podjęła faktycznie działalności i została później wykreślona z ewidencji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy obowiązującymi w dacie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, posiadanie takiego wpisu skutkowało utratą statusu osoby bezrobotnej od dnia wpisu, niezależnie od faktycznego podjęcia działalności czy późniejszego wykreślenia. Sąd podkreślił, że skarżący był wielokrotnie pouczany o obowiązku zawiadomienia urzędu pracy o wpisie do ewidencji i nie zastosował przepisów o zasadach współżycia społecznego, ograniczając się do kontroli legalności zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący, zarejestrowany jako osoba bezrobotna, dokonał wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w dniu 8 marca 2010 r., nie zawiadamiając o tym fakcie urzędu pracy w wymaganym terminie. Organy administracji uznały, że w związku z tym skarżący utracił status osoby bezrobotnej od dnia wpisu. Skarżący podnosił, że nie rozpoczął faktycznie działalności, został wykreślony z ewidencji i był w złym stanie zdrowia, co wpływało na jego świadomość. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków (spr.) Protokolant : starszy referent Katarzyna Leśniowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 lutego 2014 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej oraz utraty statusu osoby bezrobotnej I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi M. L. – S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym 23 % podatku VAT tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 4, pkt 1 i 9 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) – dalej ustawa, art. 104, art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2 kodeks postępowania administracyjnego, po wznowieniu postępowania objętego postępowaniem nr [...] z dnia [...] orzekł o uchyleniu decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta W. nr [...] z dnia [...] orzekającej o utracie przez K. K. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 stycznia 2012 r. z powodu niezdolności do pracy wskutek choroby przez nieprzerwany okres 90 dni oraz o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 8 marca 2010 r. z powodu dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. W uzasadnieniu podano, że skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 17 lutego 2006 r. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Podczas rejestracji został poinformowany o wszystkich obowiązkach wynikających z tytułu posiadania statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, w związku z nowelizacją ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy był każdorazowo informowany o zmianach przepisów potwierdzając w dniu 13 lutego 2008 r., w dniu 19 kwietnia 2009 r. i w dniu 4 lutego 2011 r. odbiór pouczeń zawierających zmiany. Z dniem 1 stycznia 2012 r. skarżący utracił status osoby bezrobotnej z powodu niezdolności do pracy wskutek choroby przez nieprzerwany okres 90 dni. Podczas kolejnej rejestracji, w dniu 17 stycznia 2012 r. zainteresowany przestawił decyzję Urzędu Miejskiego W., Wydział Spraw Obywatelskich Dział Rejestracji, Działalności Gospodarczej z dnia 30 marca 2010 r. z której wynika, że w okresie od dnia 8 marca 2010 r. do dnia 30 marca 2010 r. zainteresowany posiadał wpis do Ewidencji Działalności Gospodarczej oraz, że nie podjął działalności gospodarczej. W pouczeniu dla bezrobotnego bez prawa do zasiłku obowiązującego do dnia 1 lutego 2009 r., którego odbiór zainteresowany potwierdzał w dniu 19 kwietnia 2009 r. został pouczony między innymi o obowiązku zawiadomienia, w ciągu 7 dni powiatowego urzędu pracy o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej oraz, że utrata statusu bezrobotnego następuje, gdy osoba bezrobotna dokona wpisu do ewidencji gospodarczej. Przepis ten obowiązywał do kolejnej nowelizacji w/w ustawy, która weszła z dniem 1 lutego 2011 r. O fakcie dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w dniu 8 marca 2010 r. skarżący nie powiadomił Urząd w terminie 7 dni. W świetle obowiązujących w dniu 8 marca 2010 r. przepisów następuje z tym dniem utrata statusu osoby bezrobotnej. Odwołanie od powyższej decyzji z wnioskiem o jej uchylenie i umorzenie postępowania złożył zainteresowany. Po przedstawieniu rozstrzygnięcia organu I instancji stwierdził, że prawdą jest, iż w dniu 8 marca 2010 r. dokonał wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, jednak po konsultacji z lekarzem postanowił działalności w ogóle nie rozpoczynać i w związku z tym wyrejestrował się z dniem 30 marca 2010 r. Od wielu lat choruje na depresję, od 2006 r. pozostaje pod opieką Poradni Zdrowia Psychicznego. Przez cały czas przyjmuje leki psychotropowe, ma problemy ze snem, we wskazanym okresie znajdował się pod wpływem silnych leków psychotropowych, które znacznie wpływały na jego postępowanie. Poza tym w Dziale Rejestracji Działalności Gospodarczej Wydział Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego we W. został poinformowany, że nie podjęcie działalności jest traktowane jakby jej nie zarejestrował. Zatem pozostawał w przekonaniu, że skoro nie podjął działalności to tak jakby jej nie zarejestrował. Ponadto potwierdził, że już od dnia 29 marca 2010 r., przez cztery miesiące pozostawał na zwolnieniu lekarskim. Podał, że art. 2 ust. 1 pkt 2, który w literze f tiret drugie, na który powołuj się PUP, uznaje za osobę bezrobotną osobę, która złożyła wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, ale nie upłynął jeszcze okres do określonego we wniosku o wpis do ewidencji dzielności gospodarczej dnia podjęcia działalności gospodarczej, natomiast w uzasadnieniu decyzji przywołany został stan prawny obowiązujący przed dniem 1 lutego 2011 r. Wojewoda D. decyzją z dnia [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając swoją decyzję przedstawił rozstrzygnięcie organu I instancji. Dokonał ustaleń stanu faktycznego, które w całości odpowiada ustaleniom organu I instancji. Stwierdził, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f powołanej ustawy. Stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 33 ust. 4 pkt 1 cytowanej ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) starosta z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f obowiązującym od dnia 26 października 2007 r. do 31 stycznia 2011 r. wyżej wskazanej ustawy bezrobotnym - oznacza to osobę, której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a - d, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej bądź, jeśli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do pojęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem szkół dla dorosłych lub szkół wyższych w systemie wieczorowym albo zaocznym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. W definicji tej jednoznacznie wskazano, że bezrobotnym nie może być osoba posiadająca wpis do ewidencji działalności gospodarczej bez względu na to, czy rzeczywiście tę działalność podjęła czy też nie, od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji. Zatem bezrobotny posiadający wpis do ewidencji traci status bezrobotnego bądź nie spełnia warunków do jego nabycia, od dnia wskazanego we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Bezspornym jest, że Pan K. K. po uzyskaniu zaświadczenia Prezydenta W. z dnia [...] o wpisie do rejestru działalności gospodarczej nie posiadał statusu bezrobotnego od dnia 8 marca 2010 r. Wprowadzona ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. (Dz. U. nr 176, poz. 1243) zmiana zapisu art. 2 ust.1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy obowiązywała od dnia 26 października 2007 r. do dnia 31 stycznia 2011 r. Od tego dnia zarówno osoby zarejestrowane od wejścia w życie tego przepisu jak i osoby zarejestrowane do 25 października 2007 r., aby zachować status bezrobotnego czy nabyć go, nie mogły posiadać wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, z określonym terminem jej podjęcia. Z przekazanych organowi odwoławczemu akt sprawy wynika, że Pan K. K. posiadał zaświadczenie Prezydenta W. z dnia [...] o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, z terminem rozpoczęcia od dnia 1 kwietnia 2010 r. Skutkiem tej okoliczności jest pozbawienie zainteresowanego statusu osoby bezrobotnej od dnia 8 marca 2010 r. Zarzut Pana K. K., iż pomimo zarejestrowania działalności gospodarczej w dniu 8 marca 2010 r. powinien zachować status bezrobotnego, bowiem decyzją Urzędu Miejskiego W., Wydziału Spraw Obywatelskich Działu Rejestracji Działalności Gospodarczej nr [...] z dnia [...] wykreślono z ewidencji działalności gospodarczej wpis dokonany w dniu 8 marca 2010 r. pod numerem [...] (data rozpoczęcia 1 kwietnia 2010 r.), nie może być uwzględniony. Ustawodawca zmieniając treść art. 2 ust. 2 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nie wskazał w przepisach przejściowych, aby osoby zarejestrowane jako bezrobotne przed 26 października 2007 r., posiadające wpis do ewidencji pozarolniczej działalności i faktycznie jej nie prowadzące, mogły ten status zachować pomimo wejścia w życie z dniem 26 października 2007 r. znowelizowanego art. 2 ust.1 pkt 2 lit. f ustawy. Należy również podnieść, że zainteresowany obowiązany był do niezwłocznego zawiadomienia PUP we W., iż posiada od dnia 8 marca 2010 r. wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Mimo pouczenia o obowiązku zawiadomienia, nie uczynił tego. Skargę na powyższą decyzję złożył zainteresowany. Stwierdził, że zgadza się z wydaną decyzją, ale prosi o odstąpienie od nałożenia na niego ,,wynikającej z niej konsekwencji". Podał, że w czasie rejestracji był w złym stanie zdrowia i nie był świadomy swojego postępowania i konsekwencji jakie na nim ciążą. Zwrócił się o rozpatrzenie jego sytuacji w jakiej się znalazł przez chorobę. Poprosił o wyjątkowe odstąpienie od decyzji jaka została wydana. Postanowieniem z dnia 18 marca 2013 r. Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę jako spóźnioną. Następnie po rozpoznaniu wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na opisaną decyzję Wojewody D. – postanowieniem z dnia 18 listopada 2013 r. Sąd przywrócił termin do wniesienia skargi. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z dnia 15 maja 2013 r. skarżący zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem prawa oraz naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy – obrazę art. 7 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez nierozważenie interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego w wyniku pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z powodu formalnego posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, z pominięciem celu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. - naruszenie prawa materialnego – art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy w związku z art. 107 k.p.a. poprzez zastosowanie i powołanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jako podstawy prawnej przepisu w brzmieniu obowiązującym od dnia 26 października 2007 r. do dnia 31 stycznia 2011 r. w sytuacji gdy w związku z nowelizacją wprowadzoną ustawą z dnia 16 grudnia 2010 r. do decyzji wydanej w dniu 2 stycznia 2013 r. należało zastosować przepisy nowe, - art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 71 ust. 1 i 2, art. 72 i art. 73 ustawy oraz w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego wadliwą wykładnię prowadzącą do przyjęcia, że skarżący nie spełnia przesłanek do uznania go za osobę bezrobotną z uwagi na posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, w sytuacji, gdy działalność gospodarcza nigdy nie była wykazana, a skarżący wykreślił wpis z ewidencji, przed wskazanym terminem rozpoczęcia działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a uzasadniając ten wniosek przywołał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Akt administracyjny jest niezgodny z prawem o ile przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego. Wówczas to Sąd w oparciu o art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. – może w zależności od okoliczności uchylić decyzję, stwierdzić jej nieważność lub uznać, że została wydana z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola Sądu oparta na wskazanych wyżej powołanych przepisów daje podstawę do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji nie narusza prawa. Podstawowym przepisem istotnym do rozpoznania niniejszej sprawy jest art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który stanowi: w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Okolicznością niesporną w sprawie jest, że w dniu [...] Prezydent Miasta W. wydał decyzję o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dnia 1 stycznia 2012 r. z powodu niezdolności do pracy wskutek choroby przez nieprzerwany okres 90 dni. Następną niesporną okolicznością jest to, iż 17 stycznia 2012 r. skarżący przedstawił decyzję Urzędu Miejskiego W. – Wydział Spraw Obywatelskich Dział Rejestracji Działalności Gospodarczej z dnia [...]., z której wynika, że w okresie od 8 marca 2010 r. do dnia 30 marca 2012 r. posiadał wpis do ewidencji działalności. Jako datę rozpoczęcia działalności wpisano dzień 1 kwietnia 2010 r. Powyższe uzasadniło wydanie postanowienia z dnia [...] o wznowieniu postępowania a następnie wydanie decyzji z dnia [...] o uchyleniu decyzji z dnia [...] merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy poprzez orzeczenie o utracie przez odwołującego się statusu osoby bezrobotnej. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu 8 marca 2010 r. bezrobotny oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a, d lub cudzoziemca – członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do pojęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej bądź, jeśli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega ona na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z wyłączeniem ubezpieczenia społecznego rolnika. Przepis ten w powołanym brzmieniu obowiązywał od 26 października 2007 r. do 31 stycznia 2011 r., został wprowadzony ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. (Dz. U. Nr 176, poz. 1243). Zatem w myśl omawianego przepisu skarżący w dniu wpisania się do ewidencji działalności gospodarczej to jest w dniu 8 marca 2010 r. utracił status osoby bezrobotnej. Cytowany przepis nie uzależniał utraty statusu osoby bezrobotnej od innych okoliczności, w tym wskazanych przez skarżącego tj. od nieprowadzenia faktycznie działalności gospodarczej i wykreślenia jej przed datą wskazaną jako rozpoczęcie działalności gospodarczej. Fakt, że w dacie 8 marca 2010 r. skarżący nie posiadał już statusu osoby bezrobotnej zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy nakazywał staroście pozbawienie skarżącego statusu osoby bezrobotnej. W tych okolicznościach zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca jest zgodna z prawem. Ustosunkowując się do zarzutów skargi należy zauważyć, że nie kwestionuje ona iż w dniu rejestracji przez skarżącego działalności gospodarczej treść art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy brzmiała tak jak powołały organy. Treść tego przepisu została zmieniona ustawą z dnia 16 grudnia 2010 r. (Dz. U. z 2010 r. nr 257, poz. 1275 ze zm.). Obowiązujący od dnia 1 lutego 2011 r. art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f dopuszczał nadanie statusu osoby bezrobotnej osobie posiadającej wpis do ewidencji działalności gospodarczej jeśli działalność jest zawieszona lub gdy po złożeniu wniosku o wpis nie upłynął jeszcze okres do określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalność gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. Zarzut skargi opierał się na twierdzeniu, że organy miały obowiązek zastosować nowe obowiązujące w dacie wydania decyzji przepisy tj. nowe brzmienie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f. Z powyższym twierdzeniem nie można się zgodzić. Decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej winna zapaść w dacie zaistnienia okoliczności dających podstawę do wznowienia postępowania. Zapadłaby, gdyby skarżący taką informację zgłosił Urzędowi. Niekwestionowany jest fakt podnoszony przez organ, że skarżący był wielokrotnie pouczony o takim obowiązku. Skarżący wykazuje, składając oświadczenie lekarskie, iż jego stan zdrowia, psychika nie pozwalała na właściwe reakcje, że bez własnej winy uchybił temu obowiązkowi, nie do końca bowiem rozumiał treść pouczenia. W ocenie Sądu zarzut ten nie może odnieść pozytywnego skutku. Skarżący posiada bowiem zdolność sądową i procesową a ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. nie zawiera przepisu, który zwalniałby od konsekwencji wskazanych w ustawie osobę, która działałaby bez własnej winy. Zarzuty skargi wskazują również iż interes społeczny i zasady współżycia społecznego uzasadniają wniosek o uchylenie zaskarżonych decyzji. W tym względzie należałoby powołać wymieniony na wstępie art. 1 ustawy o ustroju sądów administracyjnych. Obowiązkiem Sądu jest kontrola zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem. Sąd zatem rozstrzygając skargę nie może stosować zasad współżycia społecznego. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło