IV SA/Wr 874/13

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-06-21

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania przez Naczelny Sąd Administracyjny, podlega umorzeniu jako zbędny, jeśli wynagrodzenie zostało już przyznane wcześniejszym postanowieniem referendarza sądowego?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy podlega umorzeniu jako zbędne, jeżeli wynagrodzenie dla pełnomocnika z urzędu zostało już przyznane wcześniejszym postanowieniem referendarza sądowego. Wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania przez NSA, gdy wynagrodzenie zostało już przyznane, jest zbędny, co uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 249a PPSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku adwokata ustanowionego z urzędu o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z tytułu udziału w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wcześniejsze postępowanie przed WSA zakończyło się oddaleniem skargi, a następnie NSA uchylił wyrok WSA i decyzję organu. NSA nie orzekł o wynagrodzeniu pełnomocnika, wskazując, że przyznaje je WSA. Po zakończeniu postępowania przed NSA, adwokat złożyła wniosek o zasądzenie kosztów, jednak wynagrodzenie za udział w rozprawie przed NSA zostało już przyznane postanowieniem referendarza sądowego z dnia 15 czerwca 2016 r.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem adwokat ustanowionej z urzędu z dnia 16 czerwca 2016 r. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu udziału w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat, ustanowionej z urzędu, M. L. – S., o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu udziału w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [....], nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem adwokat ustanowionej z urzędu z dnia 16 czerwca 2016 r. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu udziału w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 18 marca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 144/13 odrzucił skargę. Postanowieniem referendarza sądowego dnia 22 kwietnia 2013 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Dnia 25 kwietnia 2013 r. Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokat M. L.- S. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 144/13 przywrócił termin do wniesienia skargi, po rozpoznaniu wniosku pełnomocnika skarżącego z dnia 15 maja 2013 r. Natomiast postanowieniem z dnia 17 grudnia 2013 r. Sąd ten uchylił postanowienie z dnia 20 sierpnia 2013 r. o stwierdzeniu prawomocności powyższego postanowienia Sądu z dnia 18 marca 2013 r. odrzucającego skargę. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 grudnia 2013 r. sprawę o sygn. akt IV SA/ wr 144/13 wpisano pod nowy numer w repertorium SA, czyli IV SA/Wr 874/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 874/13 oddalił skargę na wskazaną w sentencji decyzję. W wyroku tym zasądzono na rzecz adwokat z urzędu wynagrodzenie za udział w postępowaniu przed sądem I instancji w wysokości 295,20 zł (wynagrodzenie 240 zł powiększone o podatek VAT 55,20 zł). Pismem z dnia 18 kwietnia 2014 r. adwokat z urzędu sporządziła skargę kasacyjną od wspomnianego wyroku Sądu. Skarga ta zawiera wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i oświadczenie, że opłaty z tytułu udzielonej pomocy nie zostały opłacone w całości ani w części. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 12 maja 2014 r. przyznano pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie powyższej skargi kasacyjnej w wysokości 120 zł podwyższone o podatek VAT w kwocie 27,60 zł, czyli ogółem kwotę 147,60 zł. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 1443/14 uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego orzeczenia NSA stwierdził, że nie orzekł o wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a,. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania miedzy stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika z urzędu należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 250 – 261 p.p.s.a. Z protokołu rozprawy przed NSA wynika, że stawił się na niej radca prawny Marek Antonowicz działający z substytucji wyżej wymienionej adwokat z urzędu, ustanowionej dla skarżącego, która sporządziła i wniosła skargę kasacyjną. Pełnomocnik substytucyjny na rozprawie tej złożył pełnomocnictwo substytucyjne z dnia 4 marca 2016 r., z którego wynika, że został on upoważniony do zastępowania w postępowaniu przed NSA w sprawie o sygn. akt I OSK 1443/14. Z protokołu tego wynika również, że pełnomocnik substytucyjny oświadczył, iż wnosi i wywodzi jak w skardze kasacyjnej. Powyższe oświadczenie pełnomocnika substytucyjnego złożone na rozprawie przed NSA oznacza, że pełnomocnik substytucyjny podtrzymał, zawarty w skardze kasacyjnej, wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zawierający oświadczenie, że opłaty z tytułu udzielonej pomocy nie zostały opłacone w całości ani w części. Po rozpoznaniu tego wniosku, zawartego w protokole rozprawy przed Naczelnym Sądem podtrzymującego zawarty w skardze kasacyjnej, wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu postanowieniem referendarza sądowego z dnia 15 czerwca 2016 r. przyznano wyznaczonej przez okręgową radę adwokacką adwokat z urzędu wynagrodzenie za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w wysokości 60 zł powiększone o podatek Vat w kwocie 13,80 zł, czyli łącznie 73,80 zł. Pismem Sądu z dnia 16 czerwca 2016 r. odpis tego postanowienia został wysłany pełnomocnik urzędu w celu doręczenia. Tego samego dnia adwokat z urzędu złożyła w Sądzie pismo, opatrzone tą samą datą, w którym wniosła w związku z zakończeniem postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (sygn. akt I OSK 1443/14) o zasądzenie według norm przepisanych, kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za postępowanie przed tym Sądem wraz z oświadczeniem, że skarżący nie uiścił tych kosztów w całości ani w części. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega powyższy wniosek adwokat z urzędu z dnia 16 czerwca 2016 r. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu udziału w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (sygn. akt I OSK 1443/154). Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Przepis art. 249a § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Postępowanie wszczęte wnioskiem adwokat z urzędu z dnia 16 czerwca 2016 r. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu udziału w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (sygn. akt I OSK 1443/154) podlega, na podstawie powołanego wyżej art. 249 a w związku z art. 250 § 1 ustawy, umorzeniu jako zbędne, ponieważ wspomnianym wyżej postanowieniem referendarza sądowego z dnia 15 czerwca 2016 r., przyznano już pełnomocnik z urzędu żądane wynagrodzenie za udział w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, tj. przyznano wynagrodzenie za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w wysokości 60 zł powiększonej o podatek Vat w kwocie 13,80 zł, czyli łącznie 73,80 zł. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdzono zaś, że skoro postanowieniem referendarza sądowego z dnia 12 maja 2014 r. przyznano adwokat ustanowionej z urzędu wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w wysokości 120 zł podwyższone o podatek VAT w kwocie 27,60 zł, czyli ogółem kwotę 147,60 zł, to w tej sytuacji, rozpoznawany w tym postanowieniu, wniosek, zawarty w oświadczeniu pełnomocnika substytucyjnego złożonym na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podtrzymującym wnioski i wywody zawarte w skardze kasacyjne został zakwalifikowany jako wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu dalszych czynności podjętych w ramach pomocy prawnej świadczonej z urzędu, tj. za udział w rozprawie przed NSA. W postanowieniu tym powołano przepis § 18 ust. 1 pkt 2 lit " a " rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.), z którego wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji – 100 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Podkreślono w nim, że stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA wynosi w niniejszej sprawie 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1 lit "c", wynoszącej 240 zł, co stanowi kwotę 180 zł (240 x75%=180), ponieważ adwokat z urzędu brał również udział w postępowaniu sądowym w I instancji. Istotne jest, że w postanowieniu tym wskazano również, że z uwagi na to, że postanowieniem referendarza sądowego z dnia 12 maja 2014 r. przyznano adwokat z urzędu wynagrodzenie za jedną z czynności wymienionych w powyższym przepisie § 18 ust. 1 pkt 2 lit " a " rozporządzenia, tj. za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w kwocie 120 zł, to w związku z podjęciem kolejnej czynności wymienionej w omawianym przepisie rozporządzenia, czyli za udział w rozprawie przed NSA, należało przyznać na rzecz adwokat z urzędu, pozostałą kwotę wynikającą z tego przepisu, tzn. kwotę 60 zł (180 – 120 = 60). Kwota 60 zł została na podstawie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, podwyższona o stawkę podatku VAT w kwocie 13,80 zł (60 x23%). Powyższe oznacza, że postanowieniem referendarza sądowego z dnia 15 czerwca 2016 r. przyznano na rzecz adwokat z urzędu, wyznaczonej w niniejszej sprawie przez właściwą okręgową radę adwokacką, wynagrodzenie za udzieloną z urzędu pomoc prawną obejmującą udział w rozprawie przed NSA w kwocie 60 zł powiększone o podatek VAT w wysokości 13,80 z, czyli łącznie kwotę 73,80 zł. Dodano w nim nadto, że zasądzona kwota 73,80 zł powiększona o kwotę 147,60 zł zasadzoną już wcześniejszym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 12 maja 2014 r., stanowi łącznie kwotę 221,40 zł ( 73,80 + 147,60 = 221,40 zł) określoną w przepisie § 18 ust. 1 pkt 2 lit " a " rozporządzenia, na podstawie którego w sprawie, w której adwokat z urzędu, brał udział w postępowaniu sądowym w I instancji, wynagrodzenie wraz ze stawką podatku VAT za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA, wynosi łącznie 221,40 zł (180 zł + 23% podatku VAT 41,40 = 221,40 zł). Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 p oraz art. 249a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "a" oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło