IV SA/Wr 88/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie : Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: Magdalena Domańska - Byskosz po rozpoznaniu w 13 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. B. na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego oddala skargę Pani Z. B. otrzymała akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego decyzją - akt nr [...] z dnia [...] r., wydany przez dyrektora Zespołu Szkół nr [...] we W.) na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy- Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 19, póz. 239 ze zm.). Prezydent W. decyzją z dnia [...]r stwierdził nieważność decyzji nr [...] z dnia [...]r., wydanej przez dyrektora Zespołu Szkół nr [...] we W. o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego Pani Z. B. w całości na podstawie art. 156 §1 pkt 2 kpa. W uzasadnieniu podał, że Pani Z. B. w dniu [...] r. zatrudniona była na podstawie umowy o pracę, w pełnym wymiarze godzin na stanowisku nauczyciela języka angielskiego i posiadała kwalifikacje potwierdzone dyplomem ukończenia studiów wyższych magisterskich, na kierunku geografia, w zakresie geografii fizycznej (Uniwersytet W., Wydział Nauk Przyrodniczych, dyplom nr [...] z dnia [...]r.), zaświadczeniem o zaliczeniu podczas trwania studiów na kierunku: geografia, na Wydziale Nauk Przyrodniczych (w latach [...]r.) przedmiotów pedagogicznych oraz praktyki pedagogicznej (Uniwersytet W., Archiwum, zaświadczenie nr [...] z dnia [...] r.), świadectwem zdania egzaminu z zaawansowanej znajomości języka angielskiego, uznawanego przez MEN: Certyficate in Advanced English, ocena [...] (University of Cambridge, świadectwo nr [...] z [...] r), świadectwem zdania egzaminu (zorganizowanego przez Wojewódzki Uniwersytet Robotniczy) z języka angielskiego przed Państwową Komisją Egzaminacyjną we W. (Urząd Wojewódzki we W., świadectwo nr [...] z dnia [...]r), oraz dokumentem potwierdzającym biegłą znajomość języka angielskiego i zaliczenie w dniu [...] r. całościowego testu CELT na Uniwersytecie W. ( Wydział Nauk Humanistycznych i Przyrodniczych, Sekcja Nauk Humanistycznych, C., [...], z dnia [...]r.)- lecz nie figurującym na wykazie dokumentów uznawanych przez Ministra Edukacji Narodowej. W dniu uzyskania przez Panią Z. B. stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego w dniu [...]r. kwalifikacje wymagane od nauczycieli do nauczania języków obcych w przedszkolach, szkołach podstawowych, gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych regulowały przepisy rozporządzenia MEN z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia ( Dz. U. Nr 98, poz. 433). Zgodnie z § 7 ust. 2 przywołanego rozporządzenia kwalifikacje do nauczania języków obcych posiada osoba, która legitymuje się: - dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku filologicznym o specjalności języki obce lub lingwistyka stosowana i przygotowaniem pedagogicznym lub, - dyplomem ukończenia wyższych studiów zawodowych w zakresie nauczania języka obcego lub, - dyplomem ukończenia nauczycielskiego kolegium języków obcych lub, - dyplomem ukończenia studiów wyższych dowolnego kierunku i świadectwem państwowego nauczycielskiego egzaminu z języka obcego II stopnia lub świadectwem odpowiedniego egzaminu z zakresu znajomości języka obcego (w zakresie zaawansowanym lub biegłym), przeprowadzonego przez instytucje zagraniczne i uznawanego przez Ministra Edukacji Narodowej, która ponadto uzyskała przygotowanie pedagogiczne. Pani Z. B. legitymowała się dyplomem ukończenia studiów wyższych magisterskich dowolnego kierunku tj. dyplomem ukończenia studiów wyższych magisterskich, na kierunku geografia, w zakresie geografii fizycznej, świadectwem zdania egzaminu z zaawansowanej znajomości języka angielskiego, uznawanego przez MEN: Certyficate in Advanced English, ocena C (University of Cambridge, świadectwo nr [...] z [...]r), jednak nie posiadała przygotowania pedagogiczne - metodycznego w zakresie nauczania języka angielskiego. W związku z powyższym Pani Z. B. nie spełniła warunków art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy- Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 19, poz. 239 ze zm.), to jest nie posiadała w dniu jej wejścia w życie ( 06.04.2000 r.) kwalifikacji pedagogicznych do zajmowanego stanowiska nauczyciela języka angielskiego. Decyzja nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego wydana została niezgodnie z art. 7 ust. 3 cytowanej ustawy i § 7 ust. 2 pkt 4 obowiązującego w dniu 6.04.2000 r. - rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia ( Dz. U. Nr 98, poz. 433), a więc z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego W odwołaniu Pani Z. B. podniosła, że ubiegając się po 3 latach o kolejny awans znalazła się w sytuacji prowadzącej do degradacji jej statusu, co oczywiście jest dla niej całkowitym zaskoczeniem po 11 latach pracy w zawodzie nauczycielskim (początkowo jako nauczyciel geografii, potem i obecnie nauczyciel języka angielskiego). Jako absolwent Uniwersytetu W. (rocznik [...]) została w pełni przygotowana i nieustannie starała się przez wszystkie lata pracy podnosić swoje kwalifikacje. W chwili obecnej są to: • dyplom ukończenia studiów wyższych magisterskich, na kierunku geografia, w zakresie geografii fizycznej (Uniwersytet W., Wydział Nauk Przyrodniczych, dyplom nr [...] z dnia [...]r), • zaświadczenie o zaliczeniu podczas trwania studiów na kierunku: geografia na wydziale Nauk Przyrodniczych (w latach [...]) przedmiotów pedagogicznych oraz praktyki pedagogicznej (Uniwersytet W., Archiwum, zaświadczenie nr [...] z dnia [...]r), • świadectwo zdania egzaminu z zaawansowanej znajomości języka angielskiego, uznawanego przez MEN: Certificate in Advenced English, (University of Cambridge, świadectwo nr [...] z [...]r), • świadectwo zdania egzaminu (zorganizowanego przez Wojewódzki Uniwersytet Robotniczy) z języka angielskiego przed Państwową Komisją Egzaminacyjną we W. (Urząd Wojewódzki we W., świadectwo nr [...] z dnia [...]r), • dokument potwierdzający biegłą znajomość języka angielskiego i zaliczenie w dniu [...]r całościowego testu CELT na Uniwersytecie W. (U.W., Wydział Nauk Humanistycznych, C., P., z dnia [...]r.), • świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego pedagogiczno-metodycznego z zakresu nauczania języka angielskiego z dnia [...]r. (zorganizowanego przez Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych we W. nr [...]). D. Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. W uzasadnieniu podał, że Pani B. posiada poziom wykształcenia odpowiedni do nauczania w szkole (wykształcenie wyższe magisterskie z przygotowaniem pedagogicznym) oraz potwierdzoną egzaminem zaawansowaną znajomość języka angielskiego, natomiast do zajmowania stanowiska nauczyciela języka angielskiego wymagany jest kurs pedagogiczno-metodyczny z zakresu metodyki nauczania języka angielskiego. Zgodnie z § l pkt 2 w/w rozporządzenia przygotowanie pedagogiczne jest to nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej nauczanych w powiązaniu z kierunkiem kształcenia i praktyką pedagogiczną. Przygotowanie pedagogiczne uzyskane na Wydziale Nauk Przyrodniczych nie jest przygotowaniem odpowiednim do nauczania języka angielskiego. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja o nadaniu Pani Z. B. stopnia nauczyciela kontraktowego została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki określone w przepisie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., który powołał dyrektor Zespołu Szkół nr [...] we W. w akcie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela Pani Z. B. na stopień nauczyciela kontraktowego, ponieważ nie posiadała w tym dniu wymaganych kwalifikacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Pani Z. B. wniosła o uchylenie przedmiotowych decyzji powtarzając żądania podniesione w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując ustalenia faktyczne i prawne podane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Skargę nie można uznać za zasadną. Decyzja administracyjna dotknięta wadami wskazanymi w art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest indywidualnym aktem administracyjnym, który istnieje w obrocie prawnym do czasu jego eliminacji w trybie i na zasadach określonych procedurą administracyjną. Dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji obwarowana jest w kpa trzema przesłankami: przesłanka pozytywną w postaci wystąpienia jednej z enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa podstaw oraz negatywnymi tj. upływem terminu oraz spowodowaniem przez decyzję nieodwracalnych skutków prawnych. W niniejszej sprawie organ administracyjny stwierdzając nieważność decyzji z dnia [...] r. nr [...] dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] we W/ w sprawie aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego powołał jako podstawę art. 156 § 1 pkt 2 kpa tj. wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa. Pojęcie rażącego naruszenia prawa należy łączyć z rozstrzygnięciem sprawy ewidentnie sprzecznym z wyraźnym niebudzącym wątpliwości przepisem, co wobec jego brzmienia jest łatwo widoczne. Decydującym dla oceny czy istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest stan prawny obowiązujący na dzień wydania przedmiotowej decyzji. Pani Z. B. w dniu [...]r. zatrudniona była na podstawie umowy o pracę, w pełnym wymiarze godzin na stanowisku nauczyciela języka angielskiego i posiadała kwalifikacje potwierdzone dyplomem ukończenia studiów wyższych magisterskich, na kierunku geografia, w zakresie geografii fizycznej (Uniwersytet W., Wydział Nauk Przyrodniczych, dyplom nr [...] z dnia [...]r.), zaświadczeniem o zaliczeniu podczas trwania studiów na kierunku: geografia, na Wydziale Nauk Przyrodniczych (w latach [...]r.) przedmiotów pedagogicznych oraz praktyki pedagogicznej (Uniwersytet W., Archiwum, zaświadczenie nr [...] z dnia [...]r.), świadectwem zdania egzaminu z zaawansowanej znajomości języka angielskiego, uznawanego przez Ministra Edukacji Narodowej: Certyficate in Advanced English, ocena C (University of C., świadectwo nr [...] z [...]r), świadectwem zdania egzaminu (zorganizowanego przez Wojewódzki Uniwersytet Robotniczy) z języka angielskiego przed Państwową Komisją Egzaminacyjną we W. (Urząd Wojewódzki we W., świadectwo nr [...] z dnia [...]r), oraz dokumentem potwierdzającym biegłą znajomość języka angielskiego i zaliczenie w dniu [...]r. całościowego testu CELT na Uniwersytecie W. ( Wydział Nauk Humanistycznych i Przyrodniczych, Sekcja Nauk Humanistycznych, C., P., z dnia [...]r.)- lecz nie figurującym na wykazie dokumentów uznawanych przez Ministra Edukacji Narodowej. Nie posiadała natomiast przygotowania pedagogiczno-metodycznego w zakresie nauczania języka angielskiego. W tych okolicznościach stosownie do odesłania z art. 9 b ust. 1 do art. 9 ust. 3 w sprawie istotnego znaczenia nabiera treść rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10.10.1991 r. określającego szczegółowe kwalifikacje wymagane od nauczycieli oraz określenie szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli /Dz. U z 1991 r. Nr 98 poz. 433/. W myśl § 7 ust. 2 tego rozporządzenia kwalifikacje do nauczania języka angielskiego posiadała osoba legitymująca się: - dyplomem ukończenia studiów magisterskich lub zawodowych w zakresie nauczania języka obcego, - dyplomem ukończenia studiów wyższych lub zawodowych ukończonych w kraju, w którym językiem urzędowym jest dany język obcy, - dyplomem ukończenia nauczycielskiego kolegium języków obcych, - dyplomem ukończenia studiów wyższych dowolnego kierunku i świadectwem państwowego nauczycielskiego egzaminu z języka obcego II stopnia lub odpowiedniego egzaminu przeprowadzanego przez instytucje zagraniczne uznawanego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej oraz ponadto uzyskała przygotowanie pedagogiczne. W dniu uzyskania przez Panią Z. B. stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego tj. [...]r. kwalifikacje wymagane od nauczycieli do nauczania języków obcych w przedszkolach, szkołach podstawowych, gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych regulowały przepisy rozporządzenia MEN z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia. Art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18.02.2000 r. o zmianie ustawy-Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19 poz. 239 ze zm.) stanowił, że nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę, którzy posiadają wymagane kwalifikacje, z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela kontraktowego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę odpowiednio na czas określony lub nie określony. Pani Z. B. nie spełniła powyższych warunków tj. nie posiadała w dniu wejścia w życie ustawy ( 6.04.2000 r.) kwalifikacji pedagogicznych do zajmowanego stanowiska nauczyciela języka angielskiego. Decyzja nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego wydana została niezgodnie z art. 7 ust. 3 cytowanej ustawy i § 7 ust. 2 pkt 4 obowiązującego w dniu 6.04.2000 r. - rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia, a więc z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Rażące naruszenie prawa bowiem zachodzi, gdy organ administracji wbrew literalnemu brzmieniu przepisu przyzna uprawnienie stronie mimo, że narusza tym wyraźną niebudzącą wątpliwości interpretacyjnej normy prawa materialnego, co miało w niniejszej sprawie miejsce. W zaskarżonej decyzji nie stwierdzono zarzucanych przez stronę uchybień w stosowaniu prawa materialnego jak i procesowego i dlatego brak było podstaw do uwzględnienia skargi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270), sąd orzekł jak w sentencji