IV SA/Wr 885/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Masternak - Kubiak Protokolant Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale IV w dniu 21 lutego 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. Ś. odmówił J. K. przyznania prawa do zasiłku rodzinnego zasiłku rodzinnego na dzieci: P. i K. B., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania P. i K. B., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia przez P. i K. B. roku szkolnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka K. B. w rodzinie wielodzietnej, a odrębną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] przyznał J. K. zasiłek rodzinny na dziecko A. K., dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka przyznany na A. K. oraz dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, przyznany na A. K. J. K. wniosła odwołanie od decyzji o odmowie przyznania świadczeń rodzinnych na dwójkę dzieci: P. i K. B. Wskazała, że zarówno ona jak i ojciec dzieci złożyli pod odpowiedzialnością karną oświadczenia, że pomimo wspólnego zamieszkiwania nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, oraz że K. B. dobrowolnie łoży na dzieci kwoty od [...] do [...] zł. Ponadto strona wskazała, że nie może pozbawić ojca kontaktów z dziećmi, który w miarę możliwości płaci alimenty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 5 ust. 1-3, art. 6, art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139, poz. 992 ze zm.), zwanej dalej ustawą, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że J. K. wychowuje trójkę małoletnich dzieci: A. K. lat [...], P. B. lat [...] i K. B. lat [...]. Z zaświadczenia wydanego przez Urząd Skarbowy w Z. Ś. wynika, J. K. w [...] r. osiągnęła dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości [...] zł brutto oraz dochód niepodlegający opodatkowaniu w wysokości [...] zł ( oświadczenie strony z dnia [...]r.). Kolegium podało, że zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku przysługuje : 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie uczącej się. Zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2, do ukończenia przez dziecko ( art. 6 ust. 1 ustawy): 1) 18 roku życia lub 2) nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo 3) 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Podkreślono, iż z przedłożonych Kolegium akt sprawy wynika, że dzieci wnioskodawczyni nie ukończyły 18 roku życia ( A. ma [...] lat, P. ma [...] lat, a K. [...] lat ). Następny warunek, który musi być spełniony, aby stronie przysługiwało prawo do zasiłku rodzinnego, został określony w art. 5 ust. 1 ustawy , zgodnie z którym zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł, a w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł ( art. 5 ust. 1 i 2 ustawy). Wskazano dalej, że pojęcie dochodu rodziny zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 2 ustawy i oznacza to przeciętny miesięczny dochód rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Mając na uwadze ww. przepis organ I instancji ustalając prawo do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami prawidłowo ustalał je na podstawie dochodu rodziny osiągniętego w [...] r. Do dochodu wlicza się, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób : 1) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenia zdrowotne, 2) deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, 3) inne dochody podlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustalając wysokość dochodu z przychodów podlegających opodatkowaniu na zasadach ogólnych zgodnie z § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r. Nr 105, poz. 881 ) dochód pomniejsza się o podatek należny, składki na ubezpieczenia społeczne oraz składki na ubezpieczenia zdrowotne. Z zaświadczeń Urzędu Skarbowego wynika, że rodzina wnioskodawczyni w [...] r. osiągnęła dochód brutto w wysokości [...] zł, podatek należny wyniósł [...] zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne odliczone od podatku wyniosły [...] zł, a składki na ubezpieczenia społeczne odliczone od dochodu wyniosły [...] zł. Wysokość dochodu osiągniętego przez rodzinę w [...] r. z uwzględnieniem zasad określonych w § 15 ww. rozporządzenia wynosi [...] zł. ( [...]zł – [...] zł). Do dochodu za [...] r. podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych dolicza się zgodnie z art. 3 pkt 1 c tiret 15, kwotę otrzymanych w [...] r. przez dzieci stypendiów, tj. kwotę [...] zł . Tak więc rodzina w [...] r. osiągnęła dochód w wysokości [...] zł , w tym [...] zł miesięcznie na osobę w rodzinie ( [...]zł : 12 miesięcy = [...] zł: [...] osoby = [...] zł). Zdaniem Kolegium, z przedstawionych powyżej obliczeń wynika, iż organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość dochodu na osobę w rodzinie wnioskodawczyni. Zasiłek rodzinny zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł, a w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł. Z zestawienia stanu faktycznego z przedstawionym powyżej stanem prawnym wynika, iż w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki określone w art. 4 ust. 2 , art. 5 ust. 1 i art. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych uzasadniające przyznanie J. K. zasiłku rodzinnego na dzieci P. i K. B. Ustawodawca w art. 7 ustawy wymienił okoliczności, których zaistnienie powoduje odmowę przyznania zasiłku rodzinnego. I tak zasiłek rodzinny nie przysługuje jeżeli: 1) dziecko lub osoba ucząca się pozostają w związku małżeńskim, 2) dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie zastępczej, 3) osoba ucząca się została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, 4) dziecko lub osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko, 5) osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że: a) rodzice lub jedno z rodziców nie żyje, b) ojciec dziecka jest nieznany, c) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone, d) sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiotowej sprawie zachodzi okoliczność wymieniona ww. cyt przepisie ustawy powodująca niemożność przyznania zasiłku rodzinnego na dzieci bowiem nie zostały zasądzone świadczenia alimentacyjne od ojca dzieci K. B. na rzecz P. i K. B., rodzice dzieci nie zawarli także przed sądem ugody w zakresie alimentacji dzieci. Ponieważ stronie nie przysługuje prawo do zasiłku rodzinnego tym samym brak jest podstaw do przyznania wnioskowanych dodatków tj. dodatku z tytułu samotnego wychowywania dzieci oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz wychowywania K. B. w rodzinie wielodzietnej, bowiem świadczenia te są nierozerwalnie związane z prawem do zasiłku rodzinnego (art. 8 pkt 3a, pkt 6 pkt 4a ustawy). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu J. K. wniosła o zwrot nieprawnie wstrzymanego zasiłku rodzinnego na dwójkę dzieci K. i P. B., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka K. B. w rodzinie wielodzietnej, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia przez P. i K. B. roku szkolnego, naliczenia i wypłacenia ustawowych odsetek od miesiąca [...] r. Zdaniem skarżącej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została podjęta z naruszeniem prawa, bowiem spełnia ona wszystkie wymogi uzyskania świadczeń rodzinnych na dwójkę dzieci: P. i K. B., gdyż ojciec dzieci płaci dobrowolnie na ich utrzymanie kwotę od [...] do [...] zł i utrzymuje dobry kontakt z dziećmi. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodów podanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z jej art. 4 ust. 2 ustawy prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku przysługuje : 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie uczącej się. Zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2, do ukończenia przez dziecko ( art. 6 ust. 1 ustawy): 1) 18 roku życia lub 2) nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo 3) 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Pojęcie dochodu rodziny zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 2 ustawy i oznacza to przeciętny miesięczny dochód rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Ustalając wysokość dochodu z przychodów podlegających opodatkowaniu na zasadach ogólnych zgodnie z § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r. Nr 105, poz. 881 ) dochód pomniejsza się o podatek należny, składki na ubezpieczenia społeczne oraz składki na ubezpieczenia zdrowotne. Zgodnie zaś z art. 7 ustawy zasiłek rodzinny nie przysługuje jeżeli: 1) dziecko lub osoba ucząca się pozostają w związku małżeńskim, 2) dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie zastępczej, 3) osoba ucząca się została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, 4) dziecko lub osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko, 5) osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że: a) rodzice lub jedno z rodziców nie żyje, b) ojciec dziecka jest nieznany, c) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone, d) sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka. Organy rozpoznające niniejszą sprawę w niczym powyższym przepisom prawa nie uchybiły. Z akt sprawy wynika, że J. K. jest matką dzieci P. i K. B. Dzieci skarżącej nie ukończyły jeszcze 18 roku życia. Rodzina skarżącej w [...] r. osiągnęła dochód w wysokości [...] zł , w tym [...] zł miesięcznie na osobę w rodzinie ( [...] zł : 12 miesięcy = [...] zł: [...] osoby = [...] zł). Z powyższego zatem wynika, iż w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki warunkujące uzyskanie przez skarżącą zasiłku rodzinnego na dzieci P. i K. B., określone w art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 i art. 6 ustawy. Należy jednak wskazać, że zgodnie z art. 7 pkt 5 ustawy zasiłek rodzinny nie przysługuje gdy osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica. Trafnie zatem orzekły organy obu instancji, iż w niniejszej sprawie nie zostały zasądzone świadczenia alimentacyjne od ojca dzieci K. B. na rzecz P. i K. B. ani też rodzice nie zawarli przed sądem ugody w zakresie alimentacji dzieci. Skarżąca na rozprawie w dniu [...] r. okazując Sądowi postanowienie Sądu Rejonowego w Z. Ś. Wydział III Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] r., sygn. akt [...] umarzającego postępowanie w sprawie o alimenty przeciwko K. B. z powodu cofnięcia przez przedstawicielkę ustawową małoletniego – J. K. pozwu oświadczyła, że powodem cofnięcia pozwu w sprawie o alimenty było zawarcie z mężem nieformalnej umowy o dobrowolnym płaceniu alimentów, umowa taka nie czyni jednak zadość jednoznacznie sformułowanym przesłankom art. 7 ust. 5 ustawy. Wobec powyższego wskazać należy, że zawarta między małżonkami nieformalna umowa o dobrowolnym płaceniu alimentów przez ojca dzieci nie posiada mocy ugody zawartej przed sądem. W związku z powyższym skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).