IV SA/Wr 9/07
WyrokWSA we Wrocławiu2007-04-11
Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Małgorzata Masternak-Kubiak, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu prawa do zaliczki alimentacyjnej, pojęcie "dochodu rodziny" w art. 8 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej należy interpretować jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, czy jako ogólny dochód rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zinterpretowały przepisy art. 7 i 8 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Wskazał, że językowe znaczenie tekstu prawnego jest jasne i nie budzi wątpliwości, a pojęcia "dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę" (art. 7 ust. 2) i "dochodu rodziny" (art. 8 ust. 2) należy traktować jako odrębne kategorie, zgodnie z zasadą "lege non distinguente". W związku z tym, brak było podstaw do przyznania podwyższonej zaliczki alimentacyjnej, gdyż dochód rodziny przekraczał ustalony próg.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej w podwyższonej wysokości. Skarżąca J. W. wniosła o przyznanie zaliczki alimentacyjnej, a organ pierwszej instancji przyznał ją w określonej kwocie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła organom błędną interpretację przepisów dotyczących ustalania dochodu rodziny i wysokości zaliczki, wskazując na niejasność przepisów i sprzeczność z prawem. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając interpretację organów za prawidłową.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego A. S. kwotę 296,35 zł tytułem zwrotu kosztów pomocy udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – Tadeusz Kuczyński Sędziowie Sędzia WSA – Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędzia WSA – Lidia Serwiniowska Protokolant: Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi J. A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [ ... ] r. Nr SKO [...] w przedmiocie przyznania zaliczki alimentacyjnej 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz radcy prawnego A. S. kwotę 296,35 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt sześć 35/100) złotych tytułem zwrotu kosztów pomocy udzielonej z urzędu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy decyzją z dnia [ ... ] r. Nr SKO [ ... ] podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), utrzymało w mocy decyzję działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta L. , Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia [ ... ] r. Nr [ ... ] w sprawie przyznania J. W. zaliczki alimentacyjnej na okres od dnia [ ... ] r. do dnia [ ... ] r. w wysokości [ ... ] zł miesięcznie.
Do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. wpłynął wniosek J. W. o ustalenie jej prawa do zaliczki alimentacyjnej wraz z zaświadczeniem Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w L. o bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz o wysokości wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego, zaświadczeniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. o wysokości dochodu uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, jaki uzyskała M. R. , P. R. i J. W. , zaświadczeniami wystawionymi przez Państwową Wyższą Szkołę Zawodową im. W. w L. oraz Zespół Szkół Nr [ ... ] III Liceum Ogólnokształcące w L. oraz wyrokami sądowymi i ugodami dotyczącymi wysokości zasądzonych alimentów.
Decyzją z dnia [ ... ] r. Nr [ ... ] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta L. , Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. przyznał J. W. zaliczkę alimentacyjną na okres od dnia [ ... ] r. do dnia [ ... ] r. w wysokości [ ... ] zł miesięcznie.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, iż wnioskodawczyni spełnia kryteria do przyznania zaliczki alimentacyjnej w powyższej kwocie, gdyż jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dzieci; w rodzinie są trzy osoby uprawnione do zaliczki alimentacyjnej, zaś miesięczny dochód rodziny wynosi [ ... ] zł i nie przekracza 50 % kwoty 583 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. W. nie zgodziła się z jej rozstrzygnięciem wskazując, iż dochód rodziny nie został podzielony przez liczbę jej członków, tj. cztery osoby. Podkreślając trudną sytuację finansową rodziny stwierdziła, że studiuje w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej im. W. w L. , brat uczy się w III Liceum Ogólnokształcącym w L. i jest w klasie maturalnej, natomiast siostra rozpoczęła naukę w pierwszej klasie szkoły podstawowej.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż problematykę świadczenia dla rodziców samotnie wychowujących dzieci w postaci zaliczki alimentacyjnej reguluje ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 z późn. zm.). Zaliczkę alimentacyjną w rozumieniu cyt. wyżej ustawy (art. 2 pkt 7) stanowi kwota wypłacona przez organ właściwy wierzyciela osobie uprawnionej na poczet należnego świadczenia alimentacyjnego, ustalonego na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja jest bezskuteczna. Stosownie do art. 7 ust. 1 i 2 ustawy prawo do zaliczki alimentacyjnej przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia, o ile dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583,00 zł. Mimo spełnienia kryterium dochodowego, a także warunku bezskutecznej egzekucji zaliczka alimentacyjna nie zostanie przyznana, jeżeli osoba uprawniona przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie zastępczej; zawarła związek małżeński; jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko.
Na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy wysokość zaliczki alimentacyjnej przysługuje do wysokości świadczenia alimentacyjnego, nie więcej jednak niż: w sytuacji, gdy w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione do zaliczki [ ... ] zł. dla osoby uprawnionej albo [ ... ] zł., jeśli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, gdy takich osób jest trzy lub więcej zaliczka wyniesie odpowiednio [ ... ] zł. lub [ ... ] zł. dla każdej osoby uprawnionej. Przepis ten w ust. 2 przewiduje natomiast specjalną wysokość zaliczki dla osób uprawnionych, wychowywanych w rodzinach, w których dochód nie przekracza połowy kwoty uprawniającej do skorzystania z zaliczki, tj. 291,50 zł.
Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy ustalenie prawa do zaliczki następuje na wniosek osoby uprawnionej do zaliczki, jej przedstawiciela ustawowego albo opiekuna prawnego. Wniosek ten składa się za pośrednictwem komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne na rzecz osoby uprawnionej, który następnie dołącza do wniosku o przyznanie zaliczki zaświadczenie o bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w tym informację o wysokości wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego (ust. 3 i 4). Prawo do zaliczki ustala organ właściwy wierzyciela począwszy od miesiąca, w którym został złożony u komornika sądowego wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, do końca okresu zasiłkowego (ust. 1). Jak z powyższego wynika ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej oraz ich wypłata nastąpić może jedynie w ramach indywidualnej sprawy wszczętej na skutek wniosku uprawnionego podmiotu wskazanego w ust. 2. Postępowanie w tych sprawach nie może natomiast być wszczęte z urzędu.
Jak podkreślono wyżej zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej, którą - w myśl art. 2 pkt 5 lit. a ustawy - jest min. osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. W ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992), pojęcie osoby samotnie wychowującej dziecko zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 17a. Przepis ten stanowi, iż osobą samotnie wychowującą dziecko jest panna, kawaler, wdowa, wdowiec, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, jeżeli wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem.
Jak wynika z akt sprawy matka strony – M. R. jest panną i nie wychowuje wspólnie co najmniej jednego dziecka z jego rodzicem. W świetle powyższych ustaleń wnioskodawczyni jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z zaświadczenia z dnia [ ... ] r. wystawionego przez Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w L. wynika natomiast, że w okresie ostatnich trzech miesięcy egzekucja świadczeń alimentacyjnych należnych od M. W. przyznanych na J. W. była bezskuteczna. Ocena tych faktów dowodzi, zdaniem Kolegium, że wnioskodawczyni jest osobą uprawnioną w rozumieniu art. 2 pkt 5 lit. a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.
Zaliczka alimentacyjna przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kryterium dochodowego wynoszącego 583 zł. miesięcznie. Mając na uwadze treść art. 18 ust. 2 ustawy, we wszystkich sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o świadczeniach rodzinnych, również te dotyczące sposobu ustalania dochodu w rodzinie. Artykuł 3 pkt 2 powołanej ustawy definiuje pojęcie dochodu rodziny, który oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Przez dochód natomiast należy rozumieć m.in., po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. a). Z kolei według § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.) w przypadku gdy członek rodziny osiąga dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, dochód członka rodziny pomniejsza się o podatek należny, składki na ubezpieczenie społeczne oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Przy czym w myśl § 15 ust. 2 rozporządzenia wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne, o której mowa w ust. 1 oblicza się według wzoru S = (Sp x P)/Pp. Symbol "P" oznacza w tym wzorze składkę na ubezpieczenie zdrowotne wyrażoną w procentach obowiązującą w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne od dnia 1 stycznia 2005 r. do 31 grudnia 2005 r. wynosi 8,5 % wymiaru (art. 242 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.)). Jak ustalił organ pierwszej instancji dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych w roku 2005 wynosił 4.771.44 zł.
W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji wadliwie ustalił wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne, przyjmując po przeliczeniu jej według wzoru, iż wynosi ona [ ... ] zł. Organ administracji zastosował, więc składkę wyrażoną w procentach obowiązującą w roku 2004 i wynoszącą 8,25 %. Ponieważ w niniejszej sprawie dochód rodziny ustalany jest z roku 2005 r. należało przyjąć stawkę w wysokości 8,5 %. W takiej sytuacji składka na ubezpieczenie zdrowotne, obliczona według podanego wzoru i wyrażona w złotych wynosi [ ... ] zł. Powoduje to, iż dochód uzyskany przez M. R. podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych w 2005 r. wyniósł [ ... ] zł. Po zwiększeniu tak ustalonego dochodu o kwotę [ ... ] zł stanowiącą stypendium socjalne, jakie otrzymywała wnioskodawczyni w roku 2005 dochód rodziny wynosi [ ... ] zł, miesięczny dochód rodziny – [ ... ] zł, a w przeliczeniu na osobę – [ ... ] zł. Z tego wynika, iż wadliwość w obliczeniu dochodu rodziny była nieistotna i nie miała wpływu na wynik sprawy, bowiem nadal dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie w kwocie [ ... ] jest niższy od kwoty 583,00 zł, zaś miesięczny dochód rodziny w wysokości [ ... ] zł przekacza 50 % kwoty 583,00 zł, tj. 291,50 zł. Dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w kwocie [ ... ] zł stanowi, więc podstawę do przyznania J. W. zaliczki alimentacyjnej w kwocie [ ... ] zł miesięcznie, co jest zgodne z treścią art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej. Brak jest natomiast podstaw do przyznania zaliczki alimentacyjnej w podwyższonej wysokości, o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy, ponieważ - jak już wskazano wyżej - dochód rodziny wynosi kwotę [ ... ] zł, czyli przekracza 50 % z kwoty 583 zł., tj. 291,50 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. A. W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo. W uzasadnieniu skargi wskazała, że przepisy ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej zostały sformułowane niejasno. Skarżąca wskazała, iż w oparciu o art. 7 ust. 2 ustawy zaliczka alimentacyjna przysługuje rodzinie, w której dochód przeliczany na osobę nie przekroczy kwoty 583,00 zł., natomiast art. 8 ust. 2 stanowi, iż w przypadku, gdy dochód rodziny nie przekracza 50 % kwoty, o której jest mowa w art. 7 ust. 2, kwotę zaliczki, o której mowa w ust. 1, zwiększa się do wysokości zasądzonych alimentów, nie więcej jednak, niż... . Zdaniem skarżącej niejasność tych przepisów polega na tym, iż jednocześnie jest mowa o dochodzie rodziny, z drugiej zaś strony odwołanie jest do przepisu, w którym jest mowa o dochodzie w przeliczeniu na osobę.
J. A. W. jest zdania, że pozbawienie jej podwyższonej kwoty zaliczki alimentacyjnej stoi w sprzeczności z prawem, a tym samym zaskarżona decyzja jest krzywdząca, gdyż pozbawia jej środków do życia. Zaznaczyła również, iż w oparciu o tę samą ustawę wydano dwie różne decyzje, a mianowicie w roku 2005 przyznano jej podwyższoną kwotę zaliczki alimentacyjnej, natomiast w 2006 r. zaliczkę bez zastosowania tego podwyższenia, mimo, że zarówno przepisy ustawy, jak i jej dochody nie uległy zmianie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują, skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Organy administracji dokonały właściwej oceny stanu faktycznego pod kątem przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego. Wbrew stanowisku skarżącej, organy administracji obu instancji prawidłowo dokonały wykładni prawa materialnego, tj. przepisów art. 7 ust. 1-2 i art. 8 ust. 1-2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 z późn. zm.).
Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej wprowadziła nowy typ świadczenia w postaci zaliczki alimentacyjnej. Mogą się o nią ubiegać osoby uprawnione do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli wychowywane są przez osobę samotną lub przez osobą pozostającą w związku małżeńskim, której małżonek przebywa w zakładzie karnym powyżej 3 miesięcy albo jest ubezwłasnowolniony. Zaliczkę alimentacyjną w rozumieniu ustawy (art. 2 pkt 7) stanowi kwota wypłacona przez organ właściwy wierzyciela osobie uprawnionej na poczet należnego świadczenia alimentacyjnego, ustalonego na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja jest bezskuteczna. Stosownie do art. 7 ust. 1 i 2 ustawy prawo do zaliczki alimentacyjnej przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia. Oprócz bezskuteczności egzekucji warunkiem uprawniającym do zaliczki jest spełnienie kryterium dochodowego, wynoszącego 583 zł. miesięcznie na osobę w rodzinie.
Wysokość zaliczki jest uzależniona od kwoty zasądzonych alimentów, z uwzględnieniem ustawowych limitów oraz sytuacji osób najuboższych. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy wysokość zaliczki alimentacyjnej przysługuje do wysokości świadczenia alimentacyjnego, nie więcej jednak niż: w sytuacji, gdy w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione do zaliczki 170,00 zł. dla osoby uprawnionej albo 250,00 zł., jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, gdy takich osób jest trzy lub więcej zaliczka wyniesie odpowiednio 120,00 zł lub 170,00 zł dla każdej osoby uprawnionej. Szczególna troską objął ustawodawca rodziny ubogie, w których "dochód rodziny" nie przekracza połowy kwoty uprawniającej do skorzystania z zaliczki, tj. 291,50 zł. (art. 8 ust. 2). Zaliczka przysługująca osobom z tych rodzin ulega podwyższeniu o 130 zł. odpowiednio we wszystkich przypadkach określonych w art. 8 ust. 1 ustawy.
Przy interpretacji pojęcia: " dochód rodziny" należy odwołać się do regulacji zawartej w art. 18 ust. 2 ustawy, zgodnie z którą w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą, a także przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm). Przepis definicyjny art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, póz. 2255 z późn. zm.) określa zaś, iż dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca spełnia kryteria do przyznania zaliczki alimentacyjnej, gdyż jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dzieci; w rodzinie są trzy osoby uprawnione do zaliczki alimentacyjnej, zaś dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie w kwocie [ ... ] zł. nie przekracza 50 % kwoty 583 zł., a zatem stanowi podstawę do przyznania J. W. zaliczki alimentacyjnej w kwocie [ ... ] zł miesięcznie.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest natomiast wysokość przyznanej zaliczki alimentacyjnej i w konsekwencji interpretacja przepisu 8 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Zdaniem skarżącej kwota przyznanej zaliczki, powinna być ustalona w podwyższonej kwocie tj. 250 zł., bowiem w myśl zarzutów skargi, organy orzekające w sprawie dokonały błędnej interpretacji wskazanego przepisu.
W ocenie Sądu organy administracji orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały treść przepisów art. 7 i 8 ust. 2 ustawy. Skoro ustawodawca w przepisie określającym przesłanki przyznania zaliczki używa pojęcia: "dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie" przy jednoczesnym odesłaniu do wyraźnie określonej kwoty (art. 7 ust. 2), zaś w innej jednostce redakcyjnej, gdzie jest mowa o zwiększeniu kwoty zaliczki, używa pojęcia: " dochód rodziny" (art. 8 ust. 2), to nie ma podstaw, aby przyjąć, że są to pojęcia tożsame.
W państwie prawnym interpretator musi zawsze w pierwszym rzędzie brać pod uwagę językowe znaczenie tekstu prawnego. Jeżeli językowe znaczenie tekstu jest jasne, wówczas – zgodnie z zasadą clara non sunt interpretanda – nie ma potrzeby sięgania po inne pozajęzykowe metody wykładni. Dyrektywy wykładni językowej mają prymat nad innymi metodami wykładni, ponieważ najpełniej uzewnętrzniają wolę ustawodawcy. W literaturze prawniczej, a także w jurysprudencji, powszechnie przyjmuje się, iż punktem wyjścia wykładni prawa jest tekst prawa.
Należyta interpretacja aktu normatywnego polega na odczytaniu zeń właściwego i zgodnego z intencjami prawodawcy sensu. W ocenie Sądu treść przepisu art. 8 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej jest jednoznaczna i nie budzi wątpliwości. Biorąc pod uwagę literalne brzmienie tego przepisu, nasuwa się wniosek, iż większe zaliczki alimentacyjne są przeznaczone dla osób uprawnionych, w których "przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy" nie przekracza kwoty 291,50 zł., niezależnie od tego, z jakiej liczby osób składa się rodzina. Powołując się na argument lege non distinguente - tam gdzie rozróżnień nie wprowadza sam prawodawca tam nie wolno ich wprowadzać interpretatorowi - należy pojęcia te interpretować, jako pojęcia autonomiczne, gdyż użyto w każdym z nich sformułowań o jednoznacznym językowo wydźwięku. Nie można zmieniać treści normy jasno wyrażonej przez ustawodawcę w interpretowanym przepisie.
Sąd zwraca uwagę, iż w dniu 15 grudnia 2006 r. do Sejmu RP wpłynął projekt ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (druk nr 1396). Projektodawcy proponują zmianę brzmienia art. 8 ust. 2 ustawy, tak by w zakresie zwiększenia zaliczki alimentacyjnej brać pod uwagę kryterium dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie. Dopóki jednak zmiana ta nie zostanie uchwalona i nie wejdzie w życie, należy przyjąć, iż ustawodawca posługuje się w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 obowiązującej ustawy odrębnymi kategoriami pojęciowymi.
Ponieważ wszczęte skargą J. A. W. postępowanie sądowe nie dostarczyło podstaw do postawienia organom administracji zarzutu naruszenia prawa materialnego, przeto – stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), należało orzec jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku znajduje umocowanie w przepisach art. 250 powyższej ustawy oraz w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349, z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło