IV SA/Wr 90/09
PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-03-26
Skład orzekający: Mirosława Rozbicka-Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać odmówiony, jeśli skarga jest oczywiście bezzasadna z powodu braku właściwości sądu administracyjnego do jej rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd administracyjny odmawia przyznania prawa pomocy, jeśli skarga jest oczywiście bezzasadna. W przypadku, gdy sprawa z zakresu ustalenia zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa, a właściwość do jej rozpoznania przysługuje sądom powszechnym (sądom pracy i ubezpieczeń społecznych), skarga wniesiona do sądu administracyjnego jest oczywiście bezzasadna, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
M. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego we W. dotyczącą ustalenia wysokości świadczeń emerytalnych i stwierdzenia nieważności decyzji waloryzacyjnych. Jednocześnie wniósł o przyznanie prawa pomocy ze względu na trudną sytuację finansową. Sąd uznał skargę za oczywiście bezzasadną z powodu braku właściwości sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wrocław 26 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości świadczeń emerytalnych wypłaconych po 1 stycznia 1999 r. wraz z odsetkami oraz stwierdzenia nieważności decyzji waloryzacyjnych wydanych po 1 stycznia 1999 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
M. S. wniósł skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na oznaczoną wyżej decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego we W., w przedmiocie ustalenia wysokości świadczeń emerytalnych wypłaconych po 1 stycznia 1999 r. wraz z odsetkami oraz stwierdzenia nieważności decyzji waloryzacyjnych wydanych po 1 stycznia 1999 r. Wraz ze skargą strona jednocześnie złożyła wniosek o udzielenie pomocy prawnej w zakresie całkowitym, motywując go ciężką sytuacją finansową.
W zaskarżonej decyzji zawarto pouczenie o przysługującym prawie odwołania się za pośrednictwem Wojskowego Biura Emerytalnego do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu w terminie miesiąca od otrzymania decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)(zwanej dalej p.p.s.a.) prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Przy czym stwierdzenie przez Sąd oczywistej bezzasadności skargi powoduje, że skarga taka podlegać będzie oddaleniu bądź odrzuceniu. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd 2, s.509.).
Natomiast stosownie do treści przepisów art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej pod względem zgodności z prawem orzekając w sprawach skarg na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty i postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz organów administracji rządowej, akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, oraz skarg na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 w zakresie nie podjęcia w ustawowym terminie stosownych działań. Jednocześnie w myśl art. 184 Konstytucji RP kontrolę sądową działalności administracji publicznej sprawuje Naczelny Sąd Administracyjny i inne sądy administracyjne oraz - w ograniczonym zakresie na ściśle określonych zasadach- sądy powszechne. W systemie bezpośredniej kontroli administracji publicznej wykonywanej przez sądy powszechne znaczenie ma rozpatrywanie spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych przez sądy pracy i ubezpieczeń społecznych. Jak wynika z twierdzeń skargi oraz dołączonej do niej decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego we .W. przedmiotem sprawy w istocie rzeczy jest ustalenie prawa do zaopatrzenia emerytalnego, o którym mowa w ustawie z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz.66 ze zm.) (zwanej dalej ustawą o zaopatrzeniu). W tym zakresie w przepisie art. 31 ust. 4 powołanej wyżej ustawy wskazano wprost, że od decyzji (w przedmiocie ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego przyp. Sądu), o której mowa w ust. 1 przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Z kolei art. 461 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego przewiduje, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd powszechny, w którego okręgu ma miejsce zamieszkania strona odwołująca się od decyzji wydanej przez organ rentowy. Zatem skoro powołane regulacje ustawowe wyraźnie stanowią o właściwości sądów powszechnych, sądów pracy i ubezpieczeń społecznych, w sprawach z zakresu ustalenia zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, to nie ma podstaw do uznania, że sprawa będąca przedmiotem należy do kategorii spraw z zakresu administracji publicznej podlegających kontroli sądu administracyjnego, a w konsekwencji skarga podlegać będzie odrzuceniu.
Stwierdzenie powyższego oznacza, że wywiedziona przez stronę skarga jest oczywiście bezzasadna, co na podstawie art. 247 p.p.s.a. obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do odmowy przyznania prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło