IV SA/Wr 903/14

WyrokWSA we Wrocławiu2015-08-05

Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Henryk Ożóg, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji przyznającą zasiłek celowy w ograniczonej wysokości, mimo że skarżący uważał ją za niewystarczającą i zarzucał organom błędy w postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uznał, że organy pomocy społecznej prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej, przyznając zasiłek celowy w kwocie 850,00 zł, która stanowiła znaczące wsparcie finansowe, mimo ograniczeń budżetowych ośrodka. Decyzja miała charakter uznaniowy, a przyznana kwota nie była dowolna, lecz uzasadniona analizą sytuacji materialnej skarżącego oraz możliwościami finansowymi organu. Sąd oddalił skargę, stwierdzając brak naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
Stan faktyczny
Skarżący G. K. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zakup różnych przedmiotów i usług, w tym pralki, żywności i środków czystości. Organ pierwszej instancji przyznał zasiłek celowy w kwocie 850,00 zł. Skarżący odwołał się, zarzucając m.in. błędne określenie przedmiotu zakupu (lodówka zamiast pralki) i niewystarczającą kwotę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na subsydiarny charakter pomocy społecznej i ograniczone możliwości finansowe organów. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Wanda Wiatkowska- Ilków Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Dobosiewicz- Sass po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 39 ust. 1 i 2 w związku z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), powoływanej dalej jako ustawa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. - po rozpatrzeniu odwołania G. K., dalej skarżący, od wydanej z upoważnienia Prezydenta W. decyzji Specjalisty pracy socjalnej Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr 9 w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W.z dnia [...], nr [...], przyznającej skarżącemu zasiłek celowy z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu żywności w wysokości 200,00 zł, środków czystości w wysokości 20,00 zł, badania hormonalnego w wysokości 10,00 zł, pralki automatycznej z wniesieniem w wysokości 320,00 zł, dwóch rolek tapety winylowej w wysokości 60,00 zł, transportu stolika w wysokości 50 zł, pięciu par slipów w wysokości 10,00 zł, jednej puszki farby do toalety w wysokości 20,00 zł, narzuty na wersalkę w wysokości 20,00 zł, obuwia jesienno - zimowego w wysokości 50,00 zł, plecaka w wysokości 40,00 zł, w łącznej kwocie 850,00 zł – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podało, że wnioskiem złożonym w dniu 17 września 2014 r., uzupełnionym w dniu 26 września 2014 r., skarżący zwrócił się o przyznanie pomocy finansowej na zakup żywności, środków czystości, pralki automatycznej z transportem i wniesieniem, dwóch rolek tapety winylowej, pięciu par slipów, jednej puszki farby do toalety, narzuty na wersalkę, obuwia jesienno - zimowego, plecaka oraz przeprowadzenia badania hormonalnego i sfinansowanie transportu stolika. W toku przeprowadzonej aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, że skarżący ma 41 lat, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Nie pracuje zarobkowo, legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na stałe. Wymaga stałego stosowania leków oraz diety. Jego dochód w wysokości 542,00 zł miesięcznie, na który składa się zasiłek stały w kwocie 416,54 zł oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 125,46 zł, nie przekracza kryterium dochodowego osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe określonego na kwotę 542,00 zł (§ 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, Dz. U. 135, poz. 823). Ww. decyzją z dnia [...] organ pierwszej instancji przyznał skarżącemu zasiłek celowy w łącznej kwocie 850,00 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu żywności, środków czystości, pralki automatycznej (z wniesieniem), dwóch rolek tapety winylowej, transportu stolika, pięciu par slipów, jednej puszki farby, narzuty na wersalkę, obuwia jesienno - zimowego, plecaka oraz przeprowadzenie badania hormonalnego. W uzasadnieniu decyzji organ ten wyjaśnił, kto i na jakiej podstawie oraz według jakich zasad ma prawo do finansowego wsparcia, zgodnie z przepisami ustawy. Przytoczono ustalenia poczynione podczas aktualizacji wywiadu środowiskowego. Z uwagi na to, że dochód skarżącego nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy, organ pierwszej instancji przyznał skarżącemu wnioskowaną pomoc na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy. Organ wskazał, że ustalając wysokość świadczenia, wzięto pod uwagę, stosownie do art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 4 ustawy, uprawnienia, zasoby i możliwości skarżącego oraz możliwości finansowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. Organ wskazał, że średnia wysokość zasiłków celowych w 2014 r. (w okresie od stycznia do sierpnia) wyniosła 294,88 zł. Organ zobowiązał skarżącego do rozliczenia się z dokonanych zakupów do dnia 30 października 2014 r., zgodnie z przeznaczeniem poszczególnych kwot wskazanych w zaskarżonej decyzji. Zobowiązał również skarżącego do przedstawienia rozliczenia - innych zakupów, tj. trzech worków węgla, na które zostało przyznane świadczenie finansowe w kwocie 250,00 zł oraz stolika, na który przyznano pomoc w kwocie 130,00 zł - wynikającego z innej decyzji, tj. decyzji z dnia [...], nr [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że uważa ją za "kłamliwą" i "oszukańczą". Zarzucił, że w swoim wniosku prosił o pieniądze na zakup pralki, tymczasem decyzja organu pierwszej instancji dotyczy lodówki. Podniósł, że organ pierwszej instancji niesłusznie zarzuca mu marnotrawienie pieniędzy z MOPS i podał, że w tym zakresie skieruje sprawę do "Sądu Karnego i Prokuratury". Wyjaśnił, że skoro na niektóre towary oczekiwał mniejszych kwot niż zostały mu przyznane, to mógł pozostałe pieniądze przeznaczyć także na inne cele. Podał, że wcześniej wnosił o przyznanie kwoty 100,00 zł na zakup węgla, a otrzymał 250,00 zł. Stwierdził, że "Państwo Polskie ma obowiązek utrzymywać osoby bez pracy, chore, niepełnosprawne, bo to gwarantuje Konstytucja RP oraz ustawy sejmowe". Pracownikom MOPS zarzucił niewłaściwe wykonywanie obowiązków służbowych oraz nieodpowiednie zachowanie i postępowanie wobec niego. Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że jednym ze świadczeń pieniężnych udzielanych w ramach pomocy społecznej jest zasiłek celowy, który może być przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej (art. 39 ust. 1 ustawy). Przykładowe wyliczenie tych potrzeb zawiera art. 39 ust. 2 ustawy. Do potrzeb tych należą: koszty zakupu żywności, leków, odzieży, przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu. Prawo do bezzwrotnych świadczeń pieniężnych, w tym również do zasiłku celowego, przysługuje osobom i rodzinom, których dochód nie przekracza kwot wymienionych w art. 8 ust. 1, przy jednoczesnym wystąpieniu, co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 powołanej ustawy, takich jak np. sieroctwo, bezdomność, bezrobocie, niepełnosprawność lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z ustaleń organu pierwszej instancji, skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej w związku z czym organ ten udzielił mu wsparcia w formie zasiłku celowego. Przyznana kwota w łącznej wysokości 850,00 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu żywności, środków czystości, pralki automatycznej (z wniesieniem), dwóch rolek tapety winylowej, pięciu par slipów, jednej puszki farby na pomalowanie toalety, narzuty na wersalkę, obuwia jesienno - zimowego, plecaka, transportu stolika oraz przeprowadzenia badania hormonalnego - jest niewystarczająca na jego potrzeby. Kolegium zauważyło jednak, że organ pierwszej instancji udzielił skarżącemu pomocy z przeznaczeniem na dofinansowanie jego potrzeb, a nie ich sfinansowanie. Przy ocenie rozmiaru udzielonej pomocy należy bowiem mieć na uwadze, że pomoc społeczna ma jedynie wspomagać osoby i rodziny w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych i to tylko w zakresie zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych (art. 2 ust. 1, w związku z art. 3 ust. 1 ustawy). Świadczenia z pomocy społecznej nie są więc przeznaczone do zastępowania własnych starań podopiecznych, które powinni podejmować w celu poprawy sytuacji życiowej. Celem tej instytucji jest bowiem wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej w zaspokajaniu ich potrzeb bytowych na elementarnym poziomie i uzupełnianie ich własnych możliwości. W ocenie Kolegium, przyznany skarżącemu zasiłek celowy stanowił istotne wsparcie. Pozwolił bowiem na częściowe sfinansowanie zgłoszonych przez skarżącego potrzeb. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, mając na względzie dotychczas rozpatrywane sprawy, że rozmiar udzielonego skarżącemu wsparcia jest znaczny i z tego powodu wyróżnia się w zakresie wysokości zasiłków udzielanych innym osobom znajdującym się w podobnej sytuacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że o rozmiarach pomocy społecznej decydują nie tylko potrzeby konkretnej osoby, ale także cele i możliwości finansowe organów pomocy społecznej, co wynika z art. 3 ust. 4 ustawy. Środki, którymi obecnie dysponują ośrodki pomocy społecznej, są ograniczone z powodu znacznej liczby osób wymagających społecznego wsparcia. W rezultacie, pomoc udzielana ze środków publicznych nie zawsze jest adekwatna do oczekiwań wnioskodawców. To, w jakim rozmiarze powinna być udzielana pomoc finansowa, pozostawiono uznaniu organu pomocy społecznej, który podejmuje decyzję po dokonaniu oceny sytuacji życiowej i materialnej strony oraz po uwzględnieniu własnych możliwości finansowych. Kolegium podkreśliło, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że samo spełnienie kryteriów ustawowych nie oznacza przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego, ponieważ organ może, ale nie musi przyznać świadczenie. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłoszonych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. W niniejszej sprawie nie można, zdaniem organu odwoławczego, zarzucić organowi pierwszej instancji dowolności. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawę do merytorycznego rozpatrzenia i uzasadniał jej załatwienie w sposób przyjęty przez organ pierwszej instancji. Skarżący nie może oczekiwać, że wszystkie jego potrzeby, na które nie może pozwolić sobie we własnym zakresie, będą w całości sfinansowane ze środków publicznych. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z powyższego wynika, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, czyli pomocniczy, dodatkowy, uzupełniający w stosunku do własnych możliwości, zasobów, pomocy ze strony bliskich tych osób, które o pomoc się ubiegają. Pomoc społeczna ma jedynie wspierać osoby i rodziny w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych i to tylko w zakresie zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych. Dlatego osoby wnioskujące o pomoc nie mogą oczekiwać, że zostanie im udzielona pomoc finansowa zawsze wtedy, gdy o nią wnioskują i w wysokości jakiej oczekują. Pomoc społeczna nie może stanowić źródła systematycznego wsparcia czy utrzymania i zastępować własnych starań wnioskodawców, którzy powinni podejmować inicjatywę w celu poprawy sytuacji życiowej. W tych okolicznościach Kolegium nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania, którego argumenty, jak wskazało, nie podważają słuszności wydanej decyzji. Kolegium stwierdziło, że wbrew zarzutom skarżącego, decyzja dotyczy przyznania kwoty zasiłku m. in. na zakup pralki automatycznej, o co skarżący wnioskował w podaniu wszczynającym sprawę. Wynika to wprost z osnowy rozstrzygnięcia oraz z treści jego uzasadnienia. Jednorazowe użycie wyrazu "lodówka" jest oczywistą omyłką, co organ pierwszej instancji może skorygować w każdym czasie. Ze względu na wymóg uwzględnienia aktualnego stanu faktycznego, Kolegium nie odniosło się do zarzutów odwołania dotyczących innej decyzji organu pierwszej instancji, tj. decyzji z dnia [...]([...]). Natomiast podnoszone przez skarżącego zaniedbania lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw może być przedmiotem skargi na podstawie art. 227 k.p.a. Wskazało, że ocena zasadności zarzutów pod adresem pracowników organu pierwszej instancji nie należy bowiem do kompetencji organu odwoławczego. Dodało, że w przypadku braku możliwości przezwyciężenia obecnych kłopotów skarżący może wystąpić z kolejnym wnioskiem o udzielenie zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu żywności lub innych potrzeb. Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło jak w zaskarżonej decyzji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję skarżący podtrzymał zarzuty i twierdzenia zawarte w odwołaniu. Zarzucił, że otrzymał bezprawnie o połowę mniej pieniędzy niż w poprzednim miesiącu. Podniósł, że "MOPS musi dawać (...)". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi poprzez uchylenie decyzji lub postanowienia następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Rozpatrując skargę, Sąd nie stwierdził, aby wydane w sprawie decyzje zostały podjęte z naruszeniem prawa, o jakim mowa wyżej. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...], którą to decyzją organ ten, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 39 ust. 1 i 2 w związku z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), powoływanej dalej jako ustawa, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od wydanej z upoważnienia Prezydenta W. decyzji Specjalisty pracy socjalnej Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr 9 w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...], nr [...], przyznającej skarżącemu zasiłek celowy z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu żywności w wysokości 200,00 zł, środków czystości w wysokości 20,00 zł, badania hormonalnego w wysokości 10,00 zł, pralki automatycznej z wniesieniem w wysokości 320,00 zł, dwóch rolek tapety winylowej w wysokości 60,00 zł, transportu stolika w wysokości 50 zł, pięciu par slipów w wysokości 10,00 zł, jednej puszki farby do toalety w wysokości 20,00 zł, narzuty na wersalkę w wysokości 20,00 zł, obuwia jesienno - zimowego w wysokości 50,00 zł, plecaka w wysokości 40,00 zł, w łącznej wysokości 850,00 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Trafnie organy rozpoznające sprawę powołały jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 tejże ustawy, pomoc społeczna może mieć formę zasiłku celowego. Według powyższego przepisu prawa, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jest to wyliczenie przykładowe, co oznacza, że zawarte w powyższym przepisie prawa wyliczenie nie ma charakteru zamkniętego. Kryteria natomiast uprawniające do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej zostały ściśle określone w przepisie art. 8 ust. 1 omawianej ustawy. Przepis ten ogranicza dostęp do świadczeń społecznych, wprowadzając tzw. kryterium dochodowe. Pomoc społeczna nie została tym samym oparta na zasadzie powszechności. Przepis art. 2 ust. 1 omawianej ustawy jednocześnie stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W art. 3 owej ustawy ustawodawca wskazał, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Z przepisu tego wynika kolejne ograniczenie zakresu działania organów pomocy społecznej – mają one jedynie pomagać w działaniu osób zmierzających do poprawy swej sytuacji życiowej, a nie gwarantować źródła utrzymania. W art. 3 ust. 4 owej ustawy ustawodawca wskazał, że: "Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej." Z powyższego wynika, że możliwe do spełnienia jest tylko to, na co pozwalają środki w chwili załatwiania sprawy. Oczywiście nie wyklucza to wniesienia ponownego wniosku o zasiłek, jeśli tylko zostaną spełnione przez wnioskodawcę ustawowe przesłanki do jej otrzymania, a ośrodek pomocy społecznej będzie dysponował środkami, o jakich traktuje przytoczona norma prawna. Jak już zaznaczono, pomoc społeczna udzielana jest ze względu na trudne sytuacje życiowe. Ustawa nie konkretyzuje tych sytuacji, jedynie w art. 7 wymienia najczęstsze powody ich powstawania. Okolicznościami generującymi trudności życiowe są w pierwszej kolejności: ubóstwo, bezrobocie i bezdomność. Należy przy tym zwrócić uwagę, że decyzja oparta na przepisie art. 39 ust. 1 ustawy jest decyzją uznaniową. Organ orzekający nie jest w takim przypadku związany normą prawa materialnego z tym, że argumentacja organu co do odmowy lub rozmiaru udzielonej pomocy musi odpowiadać regule art. 7 k.p.a. W myśl tego przepisu prawa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stanowisko organu orzekającego w tym zakresie powinno znaleźć, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., wyraz w uzasadnieniu decyzji administracyjnej. Zdaniem Sądu, organy rozpoznające niniejszą sprawę w niczym powyższym przepisom prawa nie uchybiły. Przyznając skarżącemu zasiłek celowy na wskazane przez niego cele w kwotach podanych w zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji powołał się na trudną sytuację materialną oraz stan zdrowia skarżącego, uzasadniając wysokość przyznanej pomocy ograniczonymi możliwościami finansowymi Ośrodka Pomocy Społecznej. Organ podał, że średnia wysokość zasiłku celowego przyznawanego prze MOPS we W. w okresie od stycznia do sierpnia 2014 r. osobom, które nie posiadają własnego źródła dochodu lub których dochód nie przekracza kryterium odchodowego wyniosła 294,88 zł, a skarżącemu przyznano niniejszą decyzją kwotę 850 zł. Kwota jest więc w tej sytuacji znaczna. Zauważyć należy, że konieczność zaspokojenia potrzeb nie tylko skarżącego, ale i innych osób objętych pomocą społeczną, przy istniejących środkach – niewystarczających, by zrealizować wszystkie oczekiwania – wymaga wyboru nie tylko co do sposobu załatwienia wniosków o przyznanie pomocy społecznej (przyznać pomoc albo jej odmówić) ale także co do rozmiaru przyznanej pomocy. Organy orzekające w sprawie ten wybór należycie uzasadniły. Wyjaśnić należy, że świadczenia przyznawane w ramach zasiłku celowego nie mają charakteru roszczeniowego. Uznaniowy charakter decyzji wydawanych na podstawie omawianego przepisu prawa sprawia, że dokonywana przez sąd administracyjny kontrola owych decyzji jest znacznie ograniczona. Sprowadza się ona zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. W szczególności sąd kontroluje, czy w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Czy zatem zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia, bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz, czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, to jest, czy nie nosi cech dowolności (por. wyrok NSA sygn. akt SA/Kr 1543/95, Biul. Skarb. 1997/2/29). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy decyzyjne nie uchybiły powyższym zasadom, a wydane przez nie decyzje w niczym nie naruszają zarówno prawa materialnego, będącego podstawą rozstrzygnięcia wniosku, jak również przepisów procedury administracyjnej. Organy w sposób prawidłowy wyjaśniły stan faktyczny sprawy i trafnie oceniły sytuację prawną skarżącego, a w wydanych w sprawie decyzjach wyczerpująco uzasadniły wybór rozstrzygnięcia sprawy. Z prawidłowych i niekwestionowanych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że wnioskodawca ma 41 lat, jest osobą samotnie gospodarującą. Nie pracuje zarobkowo, legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na stałe. Wymaga stałego stosowania leków oraz diety. Osiąga dochód w kwocie 542,00 zł miesięcznie, na który składa się zasiłek stały w kwocie 416,54 zł oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 125,46 zł. Dochód ten nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe określonego na kwotę 542,00 zł (§ 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, Dz. U. 135, poz. 823). Wydaną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] organ pierwszej instancji przyznał skarżącemu zasiłek celowy w łącznej kwocie 850,00 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu żywności w wysokości 200,00 zł, środków czystości w wysokości 20,00 zł, badania hormonalnego w wysokości 10,00 zł, pralki automatycznej z wniesieniem w wysokości 320,00 zł, dwóch rolek tapety winylowej w wysokości 60,00 zł, transportu stolika w wysokości 50 zł, pięciu par slipów w wysokości 10,00 zł, jednej puszki farby do toalety w wysokości 20,00 zł, narzuty na wersalkę w wysokości 20,00 zł, obuwia jesienno - zimowego w wysokości 50,00 zł, plecaka w wysokości 40,00 zł. Wysokość przyznanego skarżącemu świadczenia w formie zasiłku celowego była uwarunkowana możliwościami finansowymi organu pomocy społecznej, co organ pomocy społecznej wykazał. Z akt sprawy wynika, że średnia zasiłków celowych w MOPS we W. w okresie od stycznia do sierpnia 2014 r. osobom, które nie posiadają własnego źródła dochodu lub których dochód nie przekracza kryterium odchodowego wyniosła 294,88 zł, a skarżącemu przyznano niniejszą decyzją kwotę 850 zł. Kwota przyznanego skarżącemu zasiłku celowego jest więc w tej sytuacji znaczna. Z decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji wynika, że skarżący korzystał już z tej formy wsparcia z pomocy społecznej. Zważyć należy, że organy pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i muszą realizować swoje ustawowe cele w określonych granicach. To zaś wymaga oceny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do świadczeń. Wobec ograniczonych możliwości finansowych pomocy społecznej, świadczenia powinny być rozdzielane proporcjonalnie na wszystkich potrzebujących, a w pierwszej kolejności zaspokajane są najbardziej pilne potrzeby. Faktem powszechnie znanym jest, że środki finansowe, którymi dysponują organy pomocy społecznej, są ograniczone w szczególności z powodu ciągle rosnącej liczby osób wymagających wsparcia ze środków jakimi dysponują organy pomocy społecznej. Trafnie podkreśla w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, że wydaną w niniejszej sprawie decyzją udzielono skarżącemu pomocy z przeznaczeniem na dofinansowanie jego potrzeb zgłoszonych we wniosku, a nie na ich sfinansowanie. Dodać należy, że pomoc społeczna ma jedynie wspomagać osoby potrzebujące tej pomocy, a nie stanowić stałego źródła dochodu. W ocenie Sądu, organy rozpoznające sprawę w sposób prawidłowy i wyczerpujący uzasadniły dokonany wybór w zakresie wysokości przyznanej skarżącemu pomocy w formie zasiłku celowego. W świetle powyższego trafnie, zdaniem Sądu, organy rozpoznające sprawę uznały, że brak jest w sprawie podstaw do przyznania skarżącemu pomocy ze środków z pomocy społecznej w kwocie wyższej. Reasumując, brak przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy w wyższym wymiarze nie pozostaje w sprzeczności z przepisami ustawy o pomocy społecznej, zwłaszcza przy uwzględnieniu okoliczności, że skarżący otrzymuje wsparcie z pomocy społecznej, a ośrodek pomocy społecznej ma ograniczone możliwości finansowe. Skoro zatem wydane w sprawie decyzje w niczym nie naruszają prawa, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło