IV SA/Wr 92/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (sprawozdawca), Protokolant : Aneta Januszkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 maja 2013 r. sprawy ze skargi J. K. na Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 2 pkt 2, art 3 pkt 20, art 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (jedn. tekst z 2006 r. Dz. U. nr 139, poz. 992 ze zm.), dalej: ustawa, - po rozpatrzeniu odwołania J. K., dalej: skarżący, od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta S. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...], nr [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący w dniu 7 listopada 2012 r. złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z powodu niepełnosprawności. Organ I instancji, po rozpatrzeniu wymienionego wniosku, decyzją z dnia [...], nr [...] odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia, ponieważ skarżący jest dotknięty niepełnosprawnością w stopniu umiarkowanym, datującą się od 27 marca 2012 r., co potwierdza orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane w dniu 24 września 2012 r. przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ś. Od decyzji tej odwołał się skarżący, wnosząc o ponowne rozpatrzenie wniosku i przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że jego niepełnosprawność jest datowana od dnia 6 maja 1996 r. a więc przed ukończeniem 21 roku życia. Na dowód tego dołączył orzeczenie z dnia 25 lutego 1997 r. Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w Ś., z którego wynika, że został zaliczony do trzeciej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia oraz, że wskazane inwalidztwo istnieje od "przed 6 maja 1996 r." oraz , że ma ograniczoną zdolność do pracy zarobkowej. Z tego względu uważa, że winien otrzymywać zasiłek pielęgnacyjny. Składając wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, skarżący ur. 6 maja 1976 r. dołączył dwa orzeczenia: orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nr[...] , wydane w dniu 24 września 2012 r. przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ś. i orzeczenie Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i zatrudnienia nr 9 w Ś. z dnia 25 lutego 1997 r. nr [...]. Z pierwszego orzeczenia wynika, że skarżący został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności a niepełnosprawność ta datuje się od 27 marca 2012 r. Natomiast z orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia w Ś. z dnia 5 lutego 1997 r. wynika, że skarżący został zaliczony do trzeciej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia a inwalidztwo istnieje od 6 maja 1996 r. z ograniczoną zdolnością do pracy zarobkowej. Organ odwoławczy dalej wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy świadczeniami rodzinnymi są również świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne. W myśl art. 16 ust. 1 ustawy - zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje: 1) niepełnosprawnemu dziecku; 2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) osobie, która ukończyła 75 lat ( art. 16 ust. 2 ustawy). Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego dla niektórych dorosłych osób niepełnosprawnych, daje przepis art. 16 ust. 3 ustawy, a mianowicie dla tych osób, które legitymują się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Aby uzyskać prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy, konieczne jest łączne spełnienie wszystkich przesłanek wymienionych w tym przepisie, przez osobę ubiegającą się o ten zasiłek, tj. 1) wnioskujący o zasiłek musi legitymować się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, 2) umiarkowana niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ś. z dnia 24 września 2012 r. zalicza skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i określa, że ta niepełnosprawność datuje się od 27 marca 2012 r. zatem po ukończeniu przez niego 21 roku życia. Wcześniej, bo od 1996 r. był dotknięty niepełnosprawnością lecz w stopniu lekkim, gdyż zaliczenie do trzeciej grupy inwalidzkiej z częściową niezdolnością do pracy w rozumieniu art. 5 pkt. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123, poz. 776 ze zm.) jest traktowane na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. Zatem jego niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym powstała po ukończeniu przez niego 21 roku życia, tym samym nie została spełniona druga z przesłanek wymaganych przepisem art. 16 ust. 3 ustawy. W tej sytuacji skład orzekający Kolegium podzieliło ustalenia dokonane przez organ I instancji. Skarżący wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Podniósł, że spełnia obydwie przesłanki art. 16 ust. 3 ustawy, tj. posiada orzeczony stopień niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym i jego niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 roku życia. Powyższe oznacza, że zasiłek pielęgnacyjny powinien zostać przyznany. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodów podanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa ustawa. Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy świadczeniami rodzinnymi są m.in. świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne. Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji (art. 16 ust. 1 ustawy). Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje, zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy: 1) niepełnosprawnemu dziecku; 2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) osobie, która ukończyła 75 lat. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia (art. 16 ust. 3). Podkreślenia wymaga, że ustalenie faktu niepełnosprawności i jego stopnia odbywa się w oparciu o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez zespół ds. orzekania o niepełnosprawności i tylko ten dokument uprawnia do poczynienia ustaleń w zakresie stopnia i daty powstania stopnia niepełnosprawności. Bezspornym w sprawie jest, że skarżący legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności ustalonym w orzeczeniu Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ś. z dnia 24 września 2012 r. Jednakże niepełnosprawność ta datuje się od 27 marca 2012 r., co oznacza że niepełnosprawność powstałą po ukończeniu przez skarżącego 21 roku życia. Wprawdzie od 1996 r. skarżący był dotknięty niepełnosprawnością lecz w stopniu lekkim, gdyż zaliczenie do trzeciej grupy inwalidzkiej z częściową niezdolnością do pracy w rozumieniu art. 5 pkt. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123, poz. 776 ze zm.) jest traktowane na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. Organ administracyjny rozpoznający wniosek w przedmiocie uprawnień skarżącego do zasiłku pielęgnacyjnego był związany zawartym w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności rozpoznaniem. Podkreślić należy, że decyzja w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego nie ma charakteru decyzji uznaniowej, co oznacza, że wnioskodawca powinien spełnić przewidziane prawem wymogi, gdyż tylko wówczas istnieje podstawa prawna do jej wydania zgodnie z żądaniem strony. Tym samym, odmawiając przyznania skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego z uwagi na brak spełnienia jednej z przesłanek określonych w art. 16 ust. 3 ustawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze działało zgodnie z prawem. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.