IV SA/Wr 926/04
WyrokWSA we Wrocławiu2006-01-17
Skład orzekający: Mirosława Ostrowska-Rozbicka, Marcin Miemiec, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej, przyznając zasiłek okresowy, może ograniczyć jego wysokość do kwoty minimalnej, powołując się na ograniczone środki finansowe, mimo że wnioskodawca spełnia kryterium dochodowe do przyznania zasiłku w pełnej wysokości?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że uzasadnienie faktyczne decyzji organu pomocy społecznej było zbyt ogólnikowe i nie pozwalało na ocenę działania organu w ramach uznania administracyjnego. Organ nie przedstawił wystarczających danych dotyczących sytuacji finansowej, kwot przeznaczonych na poszczególne rodzaje zasiłków ani przyjętych kryteriów rozdziału środków, co narusza wymogi art. 107 § 3 k.p.a.Stan faktyczny
J. Z. złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego, wskazując na swoją sytuację jako osoby bezrobotnej, samotnie gospodarującej i nieposiadającej majątku. Organ pierwszej instancji przyznał zasiłek w minimalnej kwocie, tłumacząc to ograniczonymi środkami finansowymi Ośrodka Pomocy Społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący domagał się przyznania zasiłku w pełnej wysokości.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Mirosława Ostrowska-Rozbicka Sędziowie : Sędzia WSA Marcin Miemiec Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w 17 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
J. Z. pismem z dnia [...]r. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. o przyznanie pomocy finansowej w postaci zasiłku okresowego. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, samotnie gospodaruje i nie posiada żadnego majątku.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]wydaną na podstawie art. 106 ust. 1, 3 i 4 w związku z art. 3 ust. 4, art. 5, art. 8, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 36 pkt 1b, art. 38 ust. 1 pkt 1, ust 2 pkt 1, ust. 4 , ust. 5, art. 101, art. 102, art. 147 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593 ze zm.) działający z upoważnienia Prezydenta Miasta L., Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. przyznał J.Z. zasiłek okresowego od [...]r. do [...]r. w kwocie [...]zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji podał, że wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa do zasiłku okresowego, jednakże na wysokość udzielonej pomocy istotny wpływ miały sytuacja życiowa i potrzeby oraz aktualne możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej. Posiadane ograniczone środki na realizację zadań własnych gminy umożliwiły wypłatę zasiłku okresowego wyłącznie w kwocie minimalnej.
Od powyższej decyzji J. Z. złożył odwołanie wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji i podnosząc, że jest osobą bezrobotną, samotnie gospodarującą, nie posiadającą dochodu, a zatem zasiłek okresowy winien być przyznany w pełnej wysokości, tj. w kwocie 418 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazało, że zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego, osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej na podstawie art. 38 ust. l pkt 1 ustawy o pomocy społecznej), przy czym kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 461 zł zgodnie art. 8 ust 1 pkt 1 ustawy.
Stan faktyczny sprawy został ustalony na podstawie materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji, w tym przeprowadzonego wywiadu środowiskowego z wnioskodawcą w dniu [...]r., z którego wynika, że jest on osobą samotnie gospodarującą, bezrobotną bez prawa do zasiłku, a jego jedyny dochód stanowi tylko dodatek mieszkaniowy. Spełnia tym samym kryterium dochodowe niezbędne do przyznania zasiłku okresowego. Zasiłek okresowy został przyznany w minimalnym wymiarze na podstawie art. 38 ust. 2 pkt l i art. 147 ust. l pkt l ustawy o pomocy społecznej określającego zasady obliczania zasiłku stałego w wysokości [...]zł, tj.: ([...]-[...]) x 20%.
Z informacji przekazanej przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w L., podanej również do wiadomości strony wynika, iż na dofinansowanie wypłat zasiłków okresowych (zgodnie z art. 147 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej) organ pomocy społecznej otrzymał kwotę 947.000 zł. Środki te pozwalały na przyznanie zasiłków okresowych średnio na okres trzech miesięcy. Podkreślono także, że środki finansowe w wysokości 1.570.000 zł przeznaczone na realizację zadań własnych gminy nie dają możliwości wypłaty zasiłków okresowych w wyższej kwocie niż minimalna, bowiem wydatkowane są także na wypłatę zasiłków celowych na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, zasiłków celowych specjalnych, pokrycie wydatków na świadczenia zdrowotne w publicznych zakładach opieki zdrowotnej oraz sprawienie pogrzebu.
Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko organu I instancji, co do wysokości jak i okresu na jaki przyznano zasiłek okresowego z uwagi na rozmiar środków finansowych, jakimi dysponuje organ pomocy społecznej do realizacji powierzonych mu ustawowo zadań, które są ograniczone oraz potrzeby innych osób lub rodzin, znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. Z. wniósł o uchylenie przedmiotowych decyzji powtarzając żądania podniesione w odwołaniu z wyrównaniem zasiłku okresowego do pełnej wysokości i o nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując ustalenia faktyczne i prawne podane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Ustalając stan faktyczny w sprawie organ związany jest zasadami ogólnymi przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego), z której wynika obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organ administracyjny obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Realizacja zasady ogólnej prawdy obiektywnej musi znaleźć odbicie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej". (...). Spełniając wymogi tego przepisu organ administracji winien zawrzeć w uzasadnieniu przedstawienie danych dotyczących sytuacji finansowej tj. ilość posiadanych środków finansowych przez Ośrodek Pomocy Społecznej, kwot przeznaczonych na poszczególne rodzaje zasiłków, liczby osób ubiegających się o pomoc, oraz przyjętych kryteriów rozdziału pieniędzy. Przytoczone bowiem w decyzji argumenty są zbyt ogólnikowe i nie pozwalają na dokonanie oceny działania Ośrodka Pomocy Społecznej w ramach uznania administracyjnego, którego granice wyznaczają jego możliwości finansowe. Stanowią w miarę szczegółowe przedstawienie w decyzji organu odwoławczego tylko wycinka sytuacji materialnej w zakresie zasiłków okresowych. Organ I instancji nie zawarł nawet tych danych w swojej decyzji, a przedstawił je dopiero w informacji skierowanej do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na skutek wniesionego odwołania.
Żądanie natomiast skarżącego w zakresie nadania wyrokowi Sądu rygoru natychmiastowej wykonalności co do zasądzenia wyrównania zasiłku okresowego nie może zostać uwzględnione, gdyż nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części (....);
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części (....);
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa (.....).
Zgodnie z art. 152 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany orzec w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. Jednakże w tym przedmiocie nie zachodziła potrzeba orzekania, gdyż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Z powyższych względów sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło