IV SA/Wr 93/18
PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-03-12
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej podlega umorzeniu, jeśli strona jest z mocy prawa zwolniona z ponoszenia tych kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej podlega umorzeniu, jeśli strona jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia tych kosztów na podstawie art. 239 pkt 1 lit. 'a' PPSA. W takiej sytuacji rozpoznanie wniosku staje się zbędne, a postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy umarza się na podstawie art. 249a PPSA.Stan faktyczny
E. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na swoją niepełnosprawność, chorobę, status osoby bezrobotnej, niskie dochody żony oraz postępowanie egzekucyjne. Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jednak wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych uznał za zbędny do rozpoznania, ponieważ strona była z mocy prawa zwolniona z ich ponoszenia w sprawach z zakresu pomocy społecznej.Rozstrzygnięcie
Postanowiono: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze sprzeciwu E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania jednorazowego zasiłku [..] z tytułu zdarzenia losowego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżący na urzędowym formularzu z dnia 5 marca 2018 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych.
W jego uzasadnieniu podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną. Skarżący jest obecnie zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W [..]. także posiadał status osoby bezrobotnej. W [..] był niezdolny do pracy z powodu choroby, co potwierdza zaświadczenie lekarskie. Skarżący jest osobą przewlekle chorą, posiadającą orzeczenie o niepełnosprawności i orzeczenie ZUS z dnia [..] tego roku, z którego wynika, że jest [..] niedolny do pracy. Skarżący podał, że nie otrzymuje żadnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu żony, która pobiera rentę w kwocie [...] zł netto, co potwierdził czterema ostatnimi odcinkami renty żony. Żona prowadzi także działalność gospodarczą i z tego tytułu w 2016 r. otrzymała roczny dochód w kwocie [..] zł, co potwierdził zeznaniem podatkowym żony za 2016 r. Wskazał, że miesięczny dochód z tej działalności wyniósł w 2016 r. [...] zł. Podał, że łączny miesięczny dochód żony wynosi [...] zł. Również z wywiadu środowiskowego z dnia [..] listopada 2017 r. wynika, że dochód żony z tytułu renty i działalności gospodarczej wyniósł łącznie około [..] zł, a na jedna osobę [..] zł. Z dokumentów dotyczących działalności gospodarczej żony w 2017 r. k-15 (wydruk z księgi przychodów i rozchodów za grudzień 2017 r.) wynika, że przychód za 2017 r. (liczony narastająco od początku roku) wyniósł [..] zł, a koszty działalności [...]([..] + [...]), co pozwala na przyjęcie, że roczny dochód z działalności gospodarczej żony wyniósł około [...] zł, a średni miesięczny dochód wyniósł około [...] zł, a zatem wyliczona w ten sposób kwota miesięcznego dochodu żony z działalności gospodarczej jest niższa niż minimalne wynagrodzenie za prace w 2017 r., które wyniosło w 2017 r. 2000 zł brutto zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 czerwca 2016 r. Z wydruku z księgi przychodów i rozchodów żony za styczeń 2018 r. k-17 wynika natomiast, że przychód żony wyniósł w styczniu tego roku [...] zł, a koszty jego uzyskania [...] zł ([..] + [..]), co pozwala na przyjęcie, iż średni dochód za styczeń wyniósł [...] zł (przychód minus koszty). Przedłożył także zawiadomienie o zajęciu wierzytelności rachunku bankowego, z którego wynika, że przeciwko skarżącemu zostało wszczęte postepowanie egzekucyjne w którym należność główna wynosi [..] zł i odsetki [..] zł. Przedstawił także wydatki: np. rata kredytu 204,24 zł, podatek od nieruchomości 1742 zł rocznie, rachunki za gaz 1094,43 zł, 811,70 zł, prąd 185,62 zł telefon 99,01 zł. Oświadczył, że wydatki związane z leczeniem wynoszą około 400-500 zł k- 54. Podał, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 i lokal użytkowy o powierzchni [..]m2 i magazyn [..] m2, co potwierdza także treść zaskarżonej do Sądu decyzji.
W formularzu wskazał także, że nie posiada innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Natomiast posiada wierzytelności wynikające z wyroków sądowych w kwotach [..]i [...] zł.
Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega złożony na urzędowym formularzu z dnia 5 marca 2018 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych.
Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym.
Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Mając zatem na uwadze, że skarżący jest osobą niepełnosprawną, przewlekle chorą, [..] niezdolną do pracy, zarejestrowaną jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, oraz mając na uwadze wysokość dochodów żony, na której utrzymaniu pozostaje skarżący oraz wysokość należności objętych postępowaniem egzekucyjnym wobec skarżącego i wysokość wydatków związanych z utrzymaniem i leczeniem przyjąć trzeba, że strona wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Z tych względów należało, w pkt I sentencji, przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji.
W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło