IV SA/Wr 95/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Pismem z dnia 8 września 2012 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 10 września 2012 r. wysłano skarżącemu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej PPF w celu jego wypełnienia, podpisania i przesłania do Sądu (wraz z dokumentami źródłowymi) w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Z potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka zawierająca to wezwanie została awizowana w dniu 12 września 2012 r. z powodu nieobecności adresata (skarżącego) w miejscu zamieszkania oraz że zawiadomiono skarżącego o możliwości odbioru tej przesyłki w urzędzie pocztowym, wskazanym w tym zawiadomieniu. Z potwierdzenia tego wynika ponadto, że w dniu 28 września 2012 r. przesyłka ta została odebrana przez skarżącego (co potwierdza data i podpis wydającego). W dniu 5 października 2012 r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym wypełniony i podpisany, urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W dniu 15 października 2012 r. wszczęto postępowanie reklamacyjne w urzędzie pocztowym w celu wyjaśnienia czy powyższa przesyłka została awizowana po raz drugi z uwagi na brak daty drugiego awiza i podpisu doręczyciela potwierdzającego tę datę. Z pisma Poczty Polskiej z dnia 24 października 2012 r. wynika, że wspomniana przesyłka (zawierająca wezwanie z dnia 10 września 2012 r. do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu wraz z tym formularzem) została awizowana powtórnie w dniu 19 września 2012 r. i ostatecznie odebrana przez adresata w dniu 28 września 2012 r. Natomiast pierwsze awizo miało miejsce w dniu 12 września 2012 r. Zarządzeniem z dnia 25 października 2012 r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Skarżący wniósł od powyższego zarządzenia sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwana dalej "p.p.s.a.", stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4). W rozpatrywanej sprawie M. Ł. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym podkreślić trzeba, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przede wszystkim należy zauważyć, że nie wykonał w pełni ani zarządzenia referendarza sądowego z dnia 10 września 2012 r. Oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy było jednak niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. I tak wnioskodawca twierdzi, że jest osobą bezrobotną, ale jednocześnie nie nadesłał zaświadczenia z Urzędu Pracy potwierdzającego, że jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku lub bez tego prawa (poszukująca pracy), a także nie przysłał dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem (opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę telefon, leki telewizję, podatek od nieruchomości, czynsz, raty kredytów i pożyczek), wnioskujący nie przedstawił także dowodu zaległości podatkowej o której mówi w pkt 11 formularza PPF. Skarżący wskazał w pkt 5 PPF na dochody z prac dorywczych, sezonowych oraz z pomocy rodziny nie wskazując jednocześnie w pkt 10 na jakiekolwiek kwoty. Pomimo wezwania skarżący nie nadesłał żadnych dokumentów. W myśl zaś art. 255 p.p.s.a. strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W ocenie Sądu okoliczności wskazane we wniosku, nie są wystarczającym źródłem, w oparciu o które można by w pełni dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącego, tym bardziej, że okoliczności wskazane przez wnioskodawcę budzą wątpliwości, których - poprzez niezastosowanie się do zarządzeń /wezwań/ - wnioskodawca nie usunął. Wątpliwości takie rodzi przede wszystkim ponoszenie kosztów utrzymania przy braku jakiegokolwiek dochodu wnioskodawcy. Należy zauważyć, że oceniając możliwość przyznania prawa pomocy, Sąd musiał rozważyć zarówno wysokość obciążeń finansowych, jakie strona jest zobowiązana ponieść na danym etapie postępowania, jak i jej sytuację materialną w kontekście tego - możliwość ponoszenia przez nią kosztów sądowych. Oceniając zatem okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd doszedł do przekonania, że nie stanowią one podstawy uzasadniającej przyznanie stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Tym samym wnioskodawcy nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stąd orzeczono na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a.