IV SA/Wr 97/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.), sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 października 2016 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę w całości. | Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] odmawiającą przyznania A. O. zasiłku pielęgnacyjnego na syna T. O. za okres od 1 maja 2008 r. do 30 czerwca 2012 r. na podstawie art. 3 pkt 11, art. 16, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.: Dz. U z 2015 r., poz. 114 z późn. zm.). Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, decyzją z dnia 24 września 2012 r. nr [...] Burmistrz Miasta K. przyznał A. O. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności syna T. O. za okres od 1 lipca 2012 r. do 30 września 2014 r. Strona przedłożyła bowiem orzeczenie Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia 11 września 2012 r. o niepełnosprawności syna, wydane do 30 września 2014 r., ustalające że niepełnosprawność datuje się od 25 lipca 2012 r. Następnie Burmistrz Miasta K. decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] przyznał A. O. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności syna T. O. za okres od 1 października 2014 r. do 31 października 2018 r. Strona przedłożyła bowiem orzeczenie Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] października 2014 r. o niepełnosprawności syna, wydane do 31 października 2018 r., ustalające że niepełnosprawność datuje się od 25 lipca 2012 r. Po rozpatrzeniu odwołania strony, Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. w dniu 26 listopada 2014 r. uchylił zaskarżone orzeczenie Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] października 2014 r. i ustalił, że niepełnosprawność datuje się od wczesnego dzieciństwa. Natomiast Sąd Rejonowy w Ś. w wyroku z dnia 18 maja 2015 r. sygn. akt IV U 53/15 po rozpoznaniu odwołania od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia [...] listopada 2014 r. zmienił zaskarżone orzeczenie i uznał, że małoletni T. O. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. We wniosku z dnia 24 listopada 2015 r. strona zwróciła się o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności syna za okres od maja 2008 r. do czerwca 2012 r. Uzasadniając wniosek strona wskazała, że Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu 26 listopada 2014 r. orzekł, że niepełnosprawność datuje się od wczesnego dzieciństwa. Jak podała strona, stan ten jest następstwem wykonanej w wieku 9 miesięcy operacji usunięcia krwiaków podtwardówkowych, po której syn wykazuje obniżone tempo rozwoju umysłowego i psychoruchowego. Skoro syn jest niepełnosprawny od 9-tego miesiąca życia, co zostało stwierdzone dopiero orzeczeniem z dnia 26 listopada 2014 r., wniosek o przyznanie i wypłacenie zasiłku pielęgnacyjnego za okres od maja 2008 r., tj. od początku niepełnosprawności do czerwca 2012 r. jest uzasadniony. Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] Burmistrz Miasta K. odmówił przyznania A. O. zasiłku pielęgnacyjnego na syna T. O. za okres od 1 maja 2008 r. do 30 czerwca 2012 r. Organ wskazał, że prawo do świadczeń ustala się, począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłki pielęgnacyjnego na syna w dniu 21 września 2012 r. Dlatego też decyzją z dnia 24 września 2012 r. przyznano prawo do zasiłku pielęgnacyjnego od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności dziecka, tj. od 1 lipca 2012 r., na określony w orzeczeniu czas trwania niepełnosprawności, tj. do 30 września 2014 r. Następnie decyzją z dnia 20 października 2014 r. przyznano świadczenie pielęgnacyjne od października 2014 r. do października 2018 r. Zatem począwszy od miesiąca złożenia wniosku w sprawie ustalenia niepełnosprawności, tj. od lipca 2012 r. przyznano na syna prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Natomiast zmiana przez Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzeczenia Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w części dotyczącej daty powstania niepełnosprawności nie może mieć wpływu na okres przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. W odwołaniu strona wniosła o zmianę decyzji i przyznanie zasiłki pielęgnacyjnego za okres od 1 maja 2008 r. do 30 czerwca 2012 r., zarzucając naruszenie art. 69 Konstytucji RP oraz art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Strona wskazała, że wiedzę na temat początkowej daty powstania niepełnosprawności syna uzyskała po wydaniu orzeczenia przez Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności, a zatem z przyczyn niezależnych od niej nie mogła złożyć wniosku w dacie powstania niepełnosprawności. Z winy lekarzy orzeczników, którzy wcześniej wadliwie ocenili stan zdrowia syna nie mogła wiedzieć, że niepełnosprawność datuje się już od wczesnego dzieciństwa. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego już od momentu wskazanego w orzeczeniu o ustaleniu niepełnosprawności danego stopnia, zainteresowany ma prawo uzyskać zasiłek pielęgnacyjny. Z tą datą jego interes w uzyskaniu tego świadczenia jest chroniony konstytucyjnie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, wskazało że kwestię terminu, od którego przysługuje zasiłek pielęgnacyjny reguluje art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jest to pierwszy dzień miesiąca, w którym złożono wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Świadczenie to można otrzymać wcześniej, tj. od pierwszego dnia miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności i stopnia niepełnosprawności. W przypadku strony pierwszy wniosek o ustalenie niepełnosprawności strona złożyła w Powiatowym Zespole do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu 25 lipca 2012 r., a więc stronie najwcześniej od 1 lipca 2012 r. przysługuje prawo do zasiłku pielęgnacyjnego i od tego dnia przyznano stronie świadczenie. Obowiązujące przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie pozwalają na przyznanie świadczenia za okres wcześniejszy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca wyjaśniła, że syn rozwijał się nieprawidłowo od momentu operacji we wczesnym dzieciństwie. Żaden z lekarzy nie zasugerował złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności u tak małego dziecka. Wychowanie syna to ciężka praca, rehabilitacja, wizyty u logopedów, bo syn nie mówił do piątego roku życia. Syn w przedszkolu, w wieku pięciu lat został skierowany do Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w celu określenia pochodzenia zaburzeń. Dopiero psychiatra dziecięcy wydał zaświadczenie, umożliwiające złożenie wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności syna. Według strony, opieka społeczna podważa decyzję Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór pomiędzy stronami dotyczy ustalenia początkowego terminu przyznania skarżącej zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności syna. Kwestię ustalenia terminu, od którego przysługuje zasiłek pielęgnacyjny reguluje art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Generalnie więc świadczenie rodzinne, w tym zasiłek pielęgnacyjny, przysługuje od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu przyznającego świadczenie. Ustawa o świadczeniach rodzinnych przewiduje wyjątek od powyższej zasady, umożliwiający wcześniejsze otrzymanie świadczenia przez osobę uprawnioną. Stosownie do art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. W myśl powyższego uregulowania osoba niepełnosprawna uprawniona jest do otrzymania świadczenia od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności do Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności. W rozpatrywanej sprawie, skarżąca po raz pierwszy złożyła wniosek o ustalenie niepełnosprawności syna do Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. w dniu 25 lipca 2012 r. W konsekwencji decyzją z dnia 24 września 2012 r. Burmistrz Miasta K., zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, przyznał skarżącej zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności syna od 1 lipca 2012 r. do 30 września 2014 r., a więc począwszy od miesiąca, w którym skarżąca złożyła wniosek o ustalenie niepełnosprawności syna do Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K.. Po ponownym złożeniu wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, Burmistrz Miasta K. decyzją z dnia [...] października 2014 r. przyznał skarżącej zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności syna za okres od 1 października 2014 r. do 31 października 2018 r. Na podstawie powyższych decyzji prawo do zasiłku pielęgnacyjnego zostało ustalone na łączny okres od 1 lipca 2012 r. do 31 października 2018 r. Należy podkreślić, że początkowy termin przyznania prawa do zasiłku został określony przez organ pierwszej instancji zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przewidują natomiast możliwości przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od daty powstania niepełnosprawności w przypadku późniejszego złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności, nawet jeżeli osoba składająca wniosek nie znała wcześniej, z przyczyn od niej niezależnych, daty powstania niepełnosprawności. Organy orzekające w sprawie zasadnie odmówiły przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności syna skarżącej zgodnie z jej żądaniem od maja 2008 r. Nie można więc postawić organom zarzutu naruszenia przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.