IV SA/Wr 98/16
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-05-18
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczeń z pomocy społecznej jest zasadny, biorąc pod uwagę zwolnienie z mocy prawa wynikające z art. 239 pkt 1 lit. 'a' PPSA?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, uznając, że skarżąca wykazała spełnienie przesłanek częściowego prawa pomocy. Jednocześnie umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ strona skarżąca jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia tych kosztów na podstawie art. 239 pkt 1 lit. 'a' PPSA w sprawach z zakresu pomocy społecznej.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu i zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, wskazała na trudną sytuację materialną jako samotna matka wychowująca dziecko, korzystanie ze świadczeń pomocy społecznej oraz ponoszenie znaczących wydatków. Organ rozpoznał wniosek, przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i umarzając postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
I. przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz odmowy przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych.
W jego uzasadnieniu podała, że samotnie wychowuje małe dziecko. Otrzymuje zasiłek rodziny na dziecko w kwocie [...] zł, zasiłek okresowy [...] zł i posiłki zgodnie z uchwałą Rady Miasta ([...] zł). Wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: prąd 73,30 zł, woda 35,60 (106,91 : 3 = 35,60), nieczystości 10 zł (30 : 3 = 10), ubezpieczenie chorobowe 46,80 zł miesięcznie, żłobek 650 zł (od kwietnia), pieluchy 95,97 (31,99 zł x 3 opakowania miesięcznie), mleko modyfikowane dla dziecka 16 zł (16 zł x 2), chusteczki nawilżające 17,97 zł (4,49 zł x 4). Podała również, że jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, samotnie wychowująca dziecko, nie posiada żadnych oszczędności i nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych i kosztów ustanowienia adwokata. Z zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej wynika, że skarżąca korzysta z pomocy finansowej w formie zasiłków celowych i okresowych. Podała, że nie posiada nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych i wierzytelności.
W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym.
Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Mając na uwadze, że skarżąca jest samotną matką wychowującą małe dziecko uczęszczające do żłobka, korzystającą ze świadczeń z pomocy społecznej i otrzymującą zasiłek rodzinny na dziecko, które to świadczenia przysługują osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, a także uwzględniając wysokość wydatków związanych z utrzymaniem i brak majątku przyjąć trzeba, że wykazała ona, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, co orzeczono w pkt I sentencji.
Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji.
W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy;
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło