IV SA/Wr 99/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: Anna Rudzińska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. B. na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia na studia oddala skargę. Decyzją Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu W. z dnia [...]r. skreślono J. B. z listy studentów z powodu nie uiszczenia opłaty za studia, która uprawomocniła się wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 12 stycznia 2000 r. sygn. akt II S.A./Wr 981/99. Pismem z dnia [...] r. J. B. wystąpił o przyjęcie go na studia na kierunek Prawo w trybie zaocznym po skreśleniu z listy studentów w [...] r. w celu kontynuacji. Dziekan Wydziału Prawa, Admininstracji i Ekonomii decyzją z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 143 ust 1 ustawy z dnia 12.09.1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.. U. Nr 65 poz. 385 ze zm.) oraz § 46 ust. 1 Regulaminu Studiów na Uniwersytecie W.przyjął go na [...] rok studiów [...] semestr Studiów Zaocznych Prawa. Od tej decyzji J. B. wniósł odwołanie podnosząc, że niezgadza się co do przyjęcia go na [...] rok [...] semestr, wnosząc o przyjęcie na [...] rok [...] semestr z uwagi na to, iż uczestniczył w zajęciach semestru [...] i uzyskał wszystkie zaliczenia ćwiczeń. Rektor Uniwersytetu W. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Dziekana Wydziału Prawa, Admininstracji i Ekonomii i przyjął J. B. na [...] rok [...] semestr. W uzasadnieniu podał, że Dziekan może przyjąć na studia osobę skreśloną z listy studentów z powodów określonych w § 45 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4 i 5 Regulaminu Studiów na Uniwersytecie W. Przywrócenie na studia może nastąpić po upływie jednego roku od daty skreślenia, co zostało spełnione, ponieważ skreślenie nastąpiło dnia [...]r. - decyzja [...]- z powodów o których mowa w § 45 ust. 1 pkt 3 uprawomocniona wyrokiem NSA z dnia 12.01.2000 r. Dalej podano, iż reaktywowany student może rozpocząć studia po dokonaniu wpisu przez Dziekana w terminie określonym w § 33 ust. 4 Regulaminu studiów pod warunkiem dokonania wymaganych opłat. Student zalegający z opłatami nie może uzyskać wpisu na następny semestr na podstawie § 6 ust. 5 Zarządzenia Nr [...] Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] r. (z późn. zm.) w sprawie opłat za zajęcia dydaktyczne, a rozpatrywanej sprawie również zaliczenie ćwiczeń w oparciu § 26 Regulaminu studiów jest możliwe jedynie pod warunkiem dokonania opłaty za semestr [...] w roku akademickim [...] i uzyskania zaliczenia przed [...]r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący J. B. wniósł o stwierdzenie naruszenia prawa lub uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając zaskarżonej decyzji: - naruszenie art. 70 ust. l i 2 Konstytucji przez uzależnianie czynności wpisu na semestr od tego czy zostaną uiszczona opłata pobierana z przekroczeniem upoważniania wynikającego z art. 23 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym, - fałsz polegający na przyjęciu, że skarżący jest studentem "zalegającym z opłatami", gdy tymczasem koszt zajęć dydaktycznych pokryty jest ze środków publicznych i nie istnieje plan kosztów zajęć dydaktycznych skarżącego, za które żąda się opłaty, - bezprawny szantaż polegający ma wiązaniu uznania zaliczeń ćwiczeń pod warunkiem dokonania arbitralnej i dowolnej opłaty za semestr [...] w roku akademickim [...]. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu W. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że zarzuty podniesione przez skarżącego, nie zasługują w żadnej mierze na uwzględnienie, albowiem pobieranie opłat za zajęcia dydaktyczne na studiach wieczorowych, zaocznych itp. jest zgodne z ustawą zasadniczą - Konstytucją i ustawą z dnia o szkolnictwie wyższym. Art. 23 ust.2 pkt 2 ustawy o szkolnictwie wyższym, dopuszcza możliwość pobierania opłat za zajęcia dydaktyczne w uczelniach państwowych z wyłączeniem zajęć na studiach dziennych Rodzaje zajęć, za które są pobierane opłaty oraz ich wysokość, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 27.08.1991 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej uczelni - ustala rektor (Dz. U. Nr 84, poz. 380 ze zm.). Podstawą do pobierania opłat za studia jest także przywołany w skardze art. 70 ust. 2 Konstytucji R. P., który stanowi, iż "Nauka w szkole wyższej publicznej jest bezpłatna. Ustawa może dopuścić świadczenie niektórych usług edukacyjnych przez publiczne szkoły wyższe za odpłatnością". Dalej Rektor podał, że studia wieczorowe i zaoczne są jedną z form kształcenia, a nie jedyną. W związku z tym każdy ma prawo wybrać, czy chce studiować na studiach dziennych - bezpłatnych, czy też w trybie zaocznym lub wieczorowym. Podstawę uzasadnienia zaskarżonej decyzji stanowią obowiązujące w Uniwersytecie W. wewnętrzne akty normatywne tj.: - Zarządzenie Rektora Uniwersytetu W. Nr [...] z dnia [...]r. (z późn. zm.), - Regulamin studiów uchwalony przez Senat Uniwersytetu W. w sprawie opłat za zajęcia dydaktyczne w dniu [...]r. Prawidłowość pobierania opłat za zajęcia dydaktyczne potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8.11.2000 r. SK 18/99 ( OTK 2000/7/258) ), gdzie stwierdza "Powierzenie rektorowi zadania ustalania wysokości opłat na dany okres jest zgodne z określonymi w ustawie o szkolnictwie wyższym kompetencjami poszczególnych organów szkół wyższych i stanowi jedynie ich bardziej szczegółowe rozwinięcie. Prawo wydawania aktów wewnętrznych przez uczelnie wynika z konstytucyjnie gwarantowanej autonomii tych szkół. W konsekwencji przekazanie przez rozporządzenie Rady Ministrów kompetencji na rzecz rektora do ustalania wysokości opłat za określone zajęcia dydaktyczne w konkretnym roku, nie może zostać uznane za naruszające art. 70 ust. 2 konstytucji w zakresie, w jakim wynika zeń, iż to ustawa może dopuścić świadczenie niektórych usług edukacyjnych przez publiczne szkoły wyższe za odpłatnością". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując akt administracyjny sąd bada zgodność z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Orzeczenie administracyjne jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Skargę nie można uznać za zasadną. Sąd podzielił pogląd Rektora Uniwersytetu W., co do zasadności pobierania opłat za zajęcia dydaktyczne za studia wieczorowe i zaoczne, jako niepozostające w sprzeczności z art. 70 ust. 2 Konstytucji R.P., który określa, że "Nauka w szkołach publicznych jest bezpłatna. Ustawa może dopuścić świadczenie niektórych usług edukacyjnych przez publiczne szkoły wyższe za odpłatnością. Stanowisko to potwierdza wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8.11.2000 r. SK 18/99, sygn. akt OTK 2000/7/258, który uznaje, że art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 ze zm.), jako upoważniający do wprowadzenia opłat za studia w określonym zakresie, jest zgodny z art. 32 ust. l, art. 70 ust. l i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Dalej Trybunał Konstytucyjny uznał, że "Powierzenie rektorowi zadania ustalania wysokości opłat na dany okres jest zgodne z określonymi w ustawie o szkolnictwie wyższym kompetencjami poszczególnych organów szkół wyższych i stanowi jedynie ich bardziej szczegółowe rozwinięcie. Prawo wydawania aktów wewnętrznych przez uczelnie wynika z konstytucyjnie gwarantowanej autonomii tych szkół. W konsekwencji przekazanie przez rozporządzenie Rady Ministrów kompetencji na rzecz rektora do ustalania wysokości opłat za określone zajęcia dydaktyczne w konkretnym roku, nie może zostać uznane za naruszające art. 70 ust. 2 konstytucji w zakresie, w jakim wynika zeń, iż to ustawa może dopuścić świadczenie niektórych usług edukacyjnych przez publiczne szkoły wyższe za odpłatnością". Uzasadnienie zaskarżonej decyzji przytacza obowiązujące regulacje dotyczące uiszczania opłat za zajęcia dydaktyczne wynikające z zarządzenia Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] r. Nr [...]oraz Regulaminu studiów uchwalonego przez Senat Uniwersytetu W. w sprawie opłat za zajęcia dydaktyczne w dniu [...]r. Treść uzasadnienia nie stanowi zatem odrębnej kwestii i nie wykracza poza ramy wyjaśnienia rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 12.12.2005 r. sygn. akt XVII Amc 80/04 złożony w toku postępowania sądowego dotyczy wyłącznie postanowienia wzorca umowy w zakresie zasad zwrotu opłat za studia i nie podważa możliwości nawiązania stosunku cywilnoprawnego w drodze decyzji administracyjnej w okresie stanu prawnego wydania zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271), sąd orzekł jak w sentencji.