IV SAB/Wr 101/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.), sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Z. R. na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy we W. w przedmiocie przekazania skargi z dnia 24 stycznia 2012 r. do Wojewody D. w przedmiocie wykluczenia społecznego i naruszenia dóbr osobistych postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 24 stycznia 2013 r. adresowanym do Wojewody D. Z. R. (dalej skarżący, strona) złożył za pośrednictwem Powiatowego Urzędu Pracy we W. (dalej PUP) skargę na wykluczenie społeczne i naruszenie dóbr osobistych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że pismami kierowanymi do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy wnosił od stycznia 2009 r. o: wypłatę zasiłku ze względu na bezrobocie, przyznanie komputera wraz z dostępem do internetu, wpłacenie składki emerytalno- rentowej do ZUS i pomoc w uzyskaniu pracy. Jednocześnie skarżący wskazał, że z takimi samymi prośbami zwracał się na piśmie do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. W dalszej części pisma skarżący przedstawił stanowiska obu organów wyrażone w pismach i decyzjach wydanych w wyniku rozpatrzenia powyższych wniosków strony, jednocześnie wdając się w polemikę z tymi odpowiedziami i wyrażając swoje niezadowolenie z takiej postawy organów. Powiatowy Urząd Pracy we W. pismem z dnia 31 stycznia 2013 r. opisane wyżej pismo przekazał Wojewodzie D. Pismem z dnia 10 kwietnia 2013 r. złożonym z pośrednictwem PUP skarżący złożył adresowaną do tut. Sądu "skargę na bezczynność organu administracji- PUP w przedmiocie braku przekazania skargi z dnia 24 stycznia 2012 r. do Wojewody D. na wykluczenie społeczne i naruszenie dóbr osobistych przez Państwo Polskie, Gminę i Prezydenta W.". Skarżący domagał się stwierdzenia bezczynności organu w przedmiocie przekazania pisma z dnia 24 stycznia 2013 r. zgodnie z wyraźnym żądaniem skarżącego. Wnosił o rozpoznanie tej skargi przez Wojewodę D. oraz tut. Sąd w składzie trzech sędziów NSA i ukaranie organu za bezczynność. Jednocześnie oświadczył, że pismem z dnia 15 stycznia 2013 r. skierowanym do Wojewody D. za pośrednictwem PUP złożył w trybie art. 37 k.p.a. oprócz odwołania również zażalenie na niezałatwienie sprawy do organu wyższego stopnia. Wskazał ponadto, że w razie konieczności domaga się odpowiedzi Urzędu Wojewódzkiego na to zażalenie. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że kierownik Oddziału [...] Wydziału [...] D. Urzędu Wojewódzkiego we W. pismem z dnia 7 lutego 2012 r. nr [...] poinformował go o przekazaniu skargi do Przewodniczącego Rady Miejskiej W.. Według skarżącego nie doszło do przekazania pisma adresatowi zgodnie z jego wyraźną wolą, bowiem organ ten nie jest właściwym do rozpoznania skargi przeciwko "Państwu Polskiemu i Gminie a Wojewoda". Skoro do zadań PUP należy wspieranie bezrobotnych w oparciu o posiadane instrumenty rynku pracy, to należało – zdaniem skarżącego - uznać, że to na PUP spoczywa wina za nieprzekazanie skargi z dnia 24 stycznia 2013 r. do rozpoznania "przez Urząd Wojewody". W odpowiedzi na skargę organ - działający z upoważnienia Prezydenta Miasta W. - Dyrektor PUP wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, że PUP pismem z dnia 31 stycznia 2013 r. skierowanym do Wojewody D. przekazał wystąpienie skarżącego zgodnie z żądaniem strony oraz właściwością rzeczową wyprowadzoną z treści art. 229 pkt 2 kpa. Ponadto organ zwrócił uwagę na to, że skarżący posiada pełną świadomość takiego stanu faktycznego, co potwierdza w uzasadnieniu swego wystąpienia, a żądanie stwierdzenia bezczynności ma w ocenie strony stanowić formę rekompensaty za brak ustawowej możliwości wniesienia skargi na działanie względnie zaniechanie Wojewody D. w przedmiocie rozpatrzenia skargi. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 22 kwietnia 2015 r. skarżący przedłożył pismo PUP z dnia 8 maja 2013 r., przy którym przekazano treść wystąpienia skarżącego z dnia 10 kwietnia 2013 r. do Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Według skarżącego pismo to potwierdza, że został wypełniony obowiązek wezwania do usunięcia naruszenia prawa i wniesienia zażalenia do organu nadrzędnego w trybie art. 37 k.p.a. Skarżący dodał, że zgodnie z art. 221 k.p.a., jako obywatel ma prawo wnosić skargi i petycje do organów państwowych. Podniósł także, że w piśmie z dnia 24 stycznia 2013 r. prawidłowo wskazał adresata pisma, od którego oczekuje odpowiedzi, a fakt, że organ przekazał je do Urzędu Wojewódzkiego, ale innego podmiotu, nie wypełnia braku bezczynności z jego strony. Jednocześnie na tej samej rozprawie pełnomocnik organu przedłożył pismo procesowe z dnia 21 kwietnia 2015 r., zawierające dowody świadczące o tym, że po złożeniu przez skarżącego skargi, jego wystąpienie zostało skierowane w dniu 31 stycznia 2013 r. do Wojewody D. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi wniesionej do sądu administracyjnego zawsze poprzedza sprawdzenie jej wymogów formalnych, w tym dopuszczalności wniesienia skargi poprzez ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek jej odrzucenia w świetle art. 58 § 1 pkt 1 - 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a. Natomiast skarga jest niedopuszczalna, jeżeli nie spełnia ustawowo określonych warunków odnośnie przedmiotu skargi, jej formy i treści. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...), przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 2 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowo-administracyjnych. Z kolei stosownie do art. 3 § 2 wskazanej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ściśle przez ustawę określonych, zaś sądy administracyjne nie są powołane do rozpoznawania spraw innych niż sądowo-administracyjne. Wynika to również z art. 184 Konstytucji RP, zgodnie z którym kontrolę sądową działalności administracji publicznej sprawuje Naczelny Sąd Administracyjny i inne sądy administracyjne oraz – w ograniczonym zakresie na ściśle określonych zasadach - sądy powszechne. W badanej sprawie skarżący złożył za pośrednictwem Powiatowego Urzędu Pracy we W. skargę do Wojewody D. na wykluczenie społeczne i naruszenie dóbr osobistych, prezentując w niej dezaprobatę z postawy organów w załatwianiu jego wniosków. Przedmiotowa skarga zawiera więc zarzut wadliwej – według skarżącego - działalności organu albo jego pracowników, a zatem ma charakter skargi składanej w trybie art. 227 k.p.a. Uprawnienie do składania petycji, skarg i wniosków jest prawem konstytucyjnym, przewidzianym w art. 63 Konstytucji RP, które przysługuje każdemu, zarówno w interesie własnym, innej osoby, jak i w interesie społecznym (art. 221 § 3 k.p.a.). Skargę składa się do organów właściwych do ich rozpatrzenia , o czym stanowi art.228 k.p.a.. Właśnie z takiego prawa do składania skargi w trybie unormowanym przepisami działu VIII k.p.a. skarżący skorzystał w niniejszej sprawie, występując do Wojewody D., który w myśl art. 229 pkt 2 k.p.a. jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego. Tryb procedowania w tym zakresie reguluje Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków (Dz. U. Nr 5, poz.46). Natomiast Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpatrzenia takiej skargi, ponieważ nie nadzoruje działalności organów administracji państwowej, a do jego kompetencji należy jedynie kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych. Przepisy o postępowaniu skargowo-wnioskowym, zamieszczone w dziale VIII k.p.a., nie mają zatem zastosowania do postępowania sądowo-administracyjnego. Innymi słowy skarga składana w trybie art. 227 k.p.a. nie może skutecznie uruchomić merytorycznej kontroli sądowo-administracyjnej. Z przytoczonych wyżej regulacji wynika więc, że żaden przepis ustawy procesowej regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości rozstrzygania przez wojewódzki sąd administracyjny w przedmiocie bezczynności w rozpoznaniu skargi złożonej w trybie art.227 k.p.a. Sąd administracyjny ocenia bowiem zasadność zastosowania określonych przepisów prawa oraz dokonuje ich interpretacji wyłącznie w związku z rozpoznawaniem skarg wnoszonych na skonkretyzowane akty lub bezczynność organów administracji – mieszczące się w wskazanym wyżej katalogu , określonym w przepisie art. 3 § 2 p.p.s.a. Reasumując powyższe stwierdzić należy , że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega kognicji sądu administracyjnego, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do jej odrzucenia jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.