IV SAB/Wr 101/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie: Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Starosty Trzebnickiego w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 20 grudnia 2021 r. I. stwierdza, że Starosta Trzebnicki dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Starosty Trzebnickiego do załatwienia wniosku strony skarżącej z dnia 20 grudnia 2021 r.; III. zasądza od Starosty Trzebnickiego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn. Strona skarżąca zaskarżyła bezczynność Starosty Trzebnickiego (dalej: organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zarzuciła naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawną do uzyskiwania informacji publicznej, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; 2) art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm. - dalej: u.d.i.p.), w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na nieprawidłowym, gdyż jedynie częściowym, zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wobec powyższego, strona skarżąca wniosła o: 1) zobowiązanie organu do załatwienia jej wniosku w zakresie nieudostępnionych informacji, tj. udostępnienie (jako informacji publicznej) dokumentów przekazanych Robertowi Borczykowi (nr IiPF.1431.17.2021) wraz z załącznikami; 2) zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Uzasadniając strona skarżąca podniosła, że organ nie udostępnił jej informacji publicznej we wskazanym wyżej zakresie, mimo upływu terminu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Wywiodła, że w związku z tym, w odniesieniu do części wniosku, organ pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Stwierdził, że dokumenty, co do udostępnienia których - wedle skarżącej - zachodzi bezczynność organu, stanowiły dokumenty wytworzone/sporządzane nie przez organ, lecz samą skarżącą. Motywował, że nie stanowią informacji publicznej (nieznanej skarżącej) dokumenty, które to ona sama sporządziła i złożyła do organu jako inwestor. Poinformował, że - z uwagi na złożenie skargi na bezczynność - przekazał jednak skarżącej kopie ww. dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniosków o udzielenie informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 u.d.i.p. stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd orzeka na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: 1. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2. zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Według art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawie, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, zastosowanie mają przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). I tak - zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. - informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Z kolei - w świetle art. 4 ust. 1 u.d.i.p. - obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z przepisów ustawy wynika, że podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej ma obowiązek podjąć określone w tej ustawie czynności, nawet jeśli żądane informacje nie stanowią informacji publicznej - w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeśli wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.); 2) wydać (na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p.; 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie (nie dłuższym jednak niż 2 miesiące), w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (w sytuacji powiadomienia wnioskodawcy o braku możliwości realizacji jego żądania w sposób lub w formie określonych we wniosku, ze wskazaniem innego sposobu lub formy bezzwłocznego udostępnienia informacji, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się - art. 14 ust. 2 u.d.i.p.); 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. Natomiast jeśli żądana informacja nie jest informacją publiczną, wystarczy, że o tym fakcie organ powiadomi wnioskodawcę zwykłym pismem. W sprawie wniosek strony skarżącej z 20 grudnia 2021 r. o udzielenie informacji publicznej organ - jako podmiot zobowiązany - załatwił w terminie przez udzielenie żądanych informacji jedynie częściowo. Do części wniosku - aż do dnia wniesienia skargi na bezczynność - organ w ogóle się nie ustosunkował. W tym miejscu Sąd nie przesądza, czy - w świetle żądania wyrażonego w jej wniosku - żądanie strony skarżącej jest żądaniem o udzielenie informacji publicznej, ani jak winno być ono przez organ załatwione. Skoro jednak z wniosku ewidentnie wynikało żądanie udzielenia konkretnych informacji publicznych, to organ winien się do tego wniosku ustosunkować na jeden ze sposobów wskazanych powyżej, czego nie uczynił pozostając w bezczynności. Pod rządami u.d.i.p. za bezczynność należy uznać bowiem także stan, gdy podmiot (organ), do którego zwrócono się o udzielenie informacji publicznej, nie reaguje na wniosek i pozostawia go bez rozpoznania. Niezależnie zatem od tego, czy w ocenie tego podmiotu, wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej lub że podmiot nie jest zobowiązany do jej udzielenia, albo że nie dysponuje daną informacją, bądź że w sprawie zastosowanie ma odmienny tryb dostępu do informacji, podmiot ten zobowiązany jest do poinformowania wnioskodawcy o zajętym stanowisku, choćby w formie zwykłego pisma. Nie do zaakceptowania jest zaś sytuacja, gdy podmiot taki, po otrzymaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, nie reaguje na niego w żaden uzewnętrzniony wnioskodawcy sposób. W stanie faktycznym sprawy - na dzień wniesienia skargi - organ pozostaje zatem w bezczynności, bowiem nie odpowiedział na wniosek skarżącej o udzielenie informacji publicznej w całości. Stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę nie zasługuje tym samym na uznanie. Niezależnie bowiem od tego, że żądanych informacji nie potraktował on za informacje publiczne, organ winien w ustawowym terminie, wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., poinformować wnioskodawcę na piśmie o zajętym stanowisku. Brak zaś wskazanego działania spowodował, że organ nie zastosował w sprawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i nie rozpoznał w całości wniosku skarżącej o udzielenie informacji publicznej w wymaganym terminie. Stwierdzona bezczynność nie ma jednak charakteru rażącego naruszenia prawa. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu lekceważenia wnioskodawcy, czy też jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest natomiast wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. W świetle okoliczności, że podmiot zobowiązany udzielił skarżącej informacji publicznej po wniesieniu skargi (10 stycznia 2022 r.), bezprzedmiotowe stało się postępowanie w sprawie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku. Tym samym w tej części należało postępowanie umorzyć na mocy art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt III) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a.