IV SAB/Wr 103/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka –Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie załatwienia podania z dnia[...]. dotyczącego weryfikacji wydanej z upoważnienia Prezydenta W. decyzji Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr 1 w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...]r. nr [...]odmawiającej przyznania zasiłku celowego postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia 9 maja 2014 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (dalej: Kolegium) w przedmiocie załatwienia podania z dnia 20 sierpnia 2013 r. dotyczącego weryfikacji - wydanej z upoważnienia Prezydenta W. - decyzji Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr 1 w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] nr [...] odmawiającej przyznania zasiłku celowego, domagając się jednocześnie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu "w celu wniesienia skargi do NSA o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu, jakie Sąd opublikuje w sprawie (...)". W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o umorzenie postępowania z tym uzasadnieniem ,że działając na podstawie art. 64 § 2 w związku z art. 63 § 2 kpa, pismem z dnia 31 października 2013 r., wezwało skarżącego do sprecyzowania żądania poprzez wskazanie , czy wnosi odwołanie od decyzji z dnia 5 sierpnia 2013 r., czy wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący pismem z dnia 6 listopada 2013 r., nazwanym "Riposta" wyjaśnił, że domaga się stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 5 sierpnia 2013 r. oraz zmiany tej decyzji na podstawie art. 154 kpa. Wraz z pismem z dnia 24 grudnia 2013 r. Kolegium przekazało Prezydentowi W. podanie z dnia 20 sierpnia 2013 r. w części dotyczącej zmiany decyzji na podstawie art. 154 kpa. W odniesieniu zaś do wniosku o stwierdzenie nieważności, Kolegium podało ,że w dniu 16 grudnia 2013 r., wydało decyzję nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, które zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Przy czym przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., odnosi się do skargi wszczynającej postępowanie przed sądem administracyjnym. Z kolei bezzasadność skargi zachodzi wówczas, gdy obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie, bez konieczności dokonywania głębszej analizy prawnej, wyklucza możliwość uznania żądania skarżącego. A zatem oczywista bezzasadność skargi wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy. Z treści przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych w celu sporządzenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem przyszłego orzeczenia Sądu. Nie ulega wątpliwości ,że w niniejszej sprawie nie zostało jeszcze wydane żadne merytoryczne rozstrzygnięcie Sądu. Wypada w tym miejscu przypomnieć ,że stosownie do art. 285a § 1 p.p.s.a. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy przez jego wydanie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Skarga o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem dotyczy więc konkretnego prawomocnego orzeczenia. Natomiast oznaczenie prawomocnego orzeczenia należy, zgodnie z art. 285e § 1 pkt 1 p.p.s.a., do jednego z elementów konstrukcyjnych skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia, wymienionych w § 1 tego przepisu. Wymogi dotyczące elementów konstrukcyjnych skargi nie podlegają sanacji. Wobec tego brak jakiegokolwiek elementu konstrukcyjnego omawianej skargi skutkuje odrzuceniem tej skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 285h § 1 p.p.s.a. Strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy w celu wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem powinna zatem wykazać, które konkretnie prawomocne orzeczenie będzie przedmiotem tej skargi. Wniosek skarżącego o pomoc prawną "w celu wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia" jest zatem przedwczesny. O tego rodzaju pomoc skarżący mógłby się zwrócić po uprawomocnieniu się postanowienia wydanego przez Sąd. W świetle powyższego domaganie się prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych w celu sporządzenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem od nieistniejącego orzeczenia sądu skutkuje oddaleniem wniosku w tym zakresie na podstawie art. 247 p.p.s.a. .