IV SAB/Wr 103/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-10-25
Skład orzekający: Alojzy Wyszkowski, Henryk Ożóg, Wanda Wiatkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w W. był zobowiązany do udostępnienia kopii protokołów i uchwał z posiedzeń zarządu za rok 2014 na wniosek dziennikarza, a jeśli tak, to czy jego bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Polski Związek Łowiecki, jako podmiot wykonujący zadania publiczne, jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej. Jednakże, nie każda informacja będąca w jego posiadaniu jest informacją publiczną, a jedynie ta, która odnosi się do wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym. Wniosek o udostępnienie protokołów i uchwał może dotyczyć informacji publicznej, ale wymaga oceny, czy zawiera ona elementy informacji przetworzonej, co z kolei wymaga wykazania przez wnioskodawcę szczególnego interesu publicznego.Stan faktyczny
Skarżący, redaktor naczelny dziennika, złożył skargę na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego (ZO PZŁ) w W. w przedmiocie udostępnienia kopii protokołów i uchwał z posiedzeń zarządu za rok 2014. ZO PZŁ wezwał wnioskodawcę do wykazania legitymacji dziennikarskiej, kwestionując jednocześnie, czy żądane dokumenty stanowią informację publiczną. Sąd pierwszej instancji zobowiązał organ do udostępnienia informacji, uznając bezczynność za nie mającą miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę oceny, czy żądane dokumenty stanowią informację publiczną i czy wniosek dotyczy informacji przetworzonej.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w W. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 7 października 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków (spr.) Protokolant st. inspektor sądowy Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 25 października 2016 r. sprawy ze skargi P. G. na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w W. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 7 października 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku Sądu wraz z aktami; II. stwierdza, że bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w W. na rzecz P. G. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia 8 listopada 2014 r. skarżący P. G. – redaktor naczelny dziennika "[...]" złożył skargę na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w W. w udzieleniu informacji publicznej.
W motywach skargi podniesiono, że wnioskiem z dnia 7 października 2014 r. dziennikarz dziennika "[...]" K. M., wystąpił do ZO PZŁ w W. na podstawie art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz.U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 ze zm. – dalej u.u.p.), o udzielenie informacji poprzez przysłanie kopii protokołów i podjętych uchwał z posiedzeń Zarządu Okręgowego PZŁ odbytych w roku 2014, w formie kserokopii przesyłką pocztową lub skanów pocztą email. Do dnia złożenia skargi wnioskowana informacja nie została udzielona, ani organ nie wykonał żadnej czynności w sprawie, o których mówi ustawa o dostępie do informacji publicznej – dalej u.d.i.p., co najwyżej dopytywał się o legitymację dziennikarską i upoważnienie dla dziennikarza, co w świetle przepisów u.d.i.p. pozostaje bez znaczenia dla udzielenia wnioskowanej informacji. Zatem przedmiotowy wniosek z dnia 7 października 2014 r., jako dotyczący udzielenia informacji o charakterze publicznym i skierowany do podmiotu wykonującego zadania publiczne, pomimo że pochodził od przedstawiciela prasy, podlegał rozpatrzeniu przez ZO PZŁ w trybie przewidzianym w u.d.i.p., a nie w trybie art. 4 u.p.p.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego we W. wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu podano, że pismem datowanym na dzień 16 października 2014 r. Łowczy Okręgowy PZŁ w W. zwrócił się o podanie czy K.M. pozostaje w stosunku pracy z redakcją, albo zajmuje się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem materiałów prasowych na rzecz i z upoważnienia redakcji, podnosząc jednocześnie, że żądane dokumenty nie są dokumentami urzędowymi. Do dnia odpowiedzi na skargę redakcja nie przesłała odpowiedzi na to pismo.
Jak wskazał organ, bezsprzecznie K.M. wystąpił z wnioskiem o udzielenie informacji w trybie prawa prasowego. Oczekiwanie weryfikacji jego uprawnień w tym zakresie było zatem normalną konsekwencją powoływania się przez niego na fakt bycia redaktorem w redakcji dziennika "[...]". Podnieść należy, że organowi nie jest znany wzór papieru firmowego dziennika "[...]". Nie jest także znany skład redakcji danego dziennika. Organ nie posiada wiedzy kto jest redaktorem w rozumieniu art. 7 ust. 5 ustawy Prawo prasowe. Zauważono, że w dobie współczesnych urządzeń multimedialnych nie stanowi żadnego problemu sporządzenie papieru firmowego, który, jak można sądzić, nie zawiera żadnych ukrytych zabezpieczeń. Zatem żądanie weryfikacji miało podstawy tak faktyczne jak i prawne. Skoro pytający powołuje się na ustawę Prawo prasowe, a ta ogranicza dostęp do informacji do ściśle określonej kategorii osób, to uzyskanie informacji na temat czy dana osoba należy do tej właśnie kategorii należy traktować jako zagadnienie wstępne wymagające wyjaśnienia. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do niczym nieuzasadnionego stanowiska, że każdy może żądać dostępu do informacji w trybie prawa prasowego jeśli tylko posługuje się papierem wyglądającym na firmowy oraz używając podpisu "redaktor". Podanie zatem nawet danych nieprawdziwych przy wykorzystaniu fikcyjnego papieru firmowego zmuszałoby organ do udzielenia odpowiedzi w trybie prawa prasowego. Organ zaś nie miałby prawa do weryfikacji tych uprawnień. Co z kolei powodowałoby, że przepis traktujący o prawie prasy do informacji stałby się de facto martwym. Wystarczyłoby bowiem pisemne użycie pewnych określeń czy znaków graficznych aby otworzyć drogę do dostępu w ramach prawa prasowego.
Wnioskodawca powinien przede wszystkim wykazać, że informacja, której się domaga jest ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców i nie dotyczy jedynie jego prywatnego interesu.
Organ wezwał do przedłożenia umocowania do działania za redakcję. Gdyby K. M. złożył przedmiotowy wniosek nie powołując się, iż jest dziennikarzem, a jedynie podpisał go we własnym imieniu, organ nie miałby wątpliwości, iż wniosek należy rozpoznać w oparciu o u.d.i.p. Jednakże wnioskodawca nie dość, że występuje w imieniu innego podmiotu nie przedkładając upoważnienia, to jeszcze wprost powołuje się, iż podstawą żądania jest ustawa Prawo prasowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 4 lutego 2015 r. o sygn. akt IV SAB/Wr 1/15 zobowiązał Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w W. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 7 października 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku Sądu wraz z aktami. Ponadto Sąd stwierdził, że bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądził od Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w W. na rzecz P. G. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sąd stwierdził, że Polski Związek Łowiecki jest podmiotem wykonującym zadania publiczne na podstawie przepisów ustawy z 1995 r. - Prawo łowieckie, a przez to zobowiązany jest do udzielania prasie informacji publicznej. Nadto wskazał, że osoba, która w celach dziennikarskich chce otrzymać informację publiczną ma takie same uprawnienia w tym zakresie jak osoba działająca na podstawie ustawy z 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, a co za tym idzie stosuje się w przypadku takiej osoby zapisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W sprawie WSA uznał za bezsporne, że Zarząd Wojewódzki Polskiego Związku Łowieckiego w W. nie udzielił skarżącemu żądanej informacji, a stan taki trwa nadal. Zarząd nie podjął także czynności, o których stanowią przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom odpowiedzi na skargę, wnioskodawca nie musi wykazywać szczególnego interesu publicznego jako podstawy uzyskania informacji publicznej. Kategoria "szczególnego interesu publicznego" aktualizuje się w wypadku żądania informacji przetworzonej. Kwalifikacja informacji jako przetworzonej należy do organu, jednakże w analizowanej sprawie ocena taka nie została przez organ dokonana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zarzucana bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Regulacje dotyczące udostępnienia informacji publicznej budzą wielokrotnie wątpliwości interpretacyjne, zachowanie adresata wniosku w kontrolowanej sprawie nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Mając powyższe na uwadze na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Zarząd Okręgowy PZŁ i zarzucił:
- naruszenie art. 151 p.p.s.a. przez niezastosowanie art. 149 § 1 p.p.s.a. przez błędne zastosowanie, gdy działaniu Zarządu nie można było zarzucić bezczynności a Sąd błędnie ustalił stan faktyczny sprawy,
- naruszenie art. 50 p.p.s.a. polegające na przyjęciu, że P. G. - Redaktorowi naczelnemu dziennika "[...]" przysługuje interes prawny we wniesieniu skargi,
- naruszenie art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 3a ustawy - Prawo prasowe poprzez przyjęcie, że Zarząd był zobowiązany do udostępnienia informacji prasie (rozpoznania wniosku) na skutek wniosku z dnia 7 października 2014 r. w sytuacji braku potwierdzenia statusu wnioskodawcy,
- naruszenie art. 7 pkt 2 ust. 5 oraz art. 11 ustawy - Prawo prasowe przez niewłaściwe zastosowanie,
- naruszenie art. 3a ustawy - Prawo prasowe przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wniosek obejmuje informację publiczną.
W piśmie z dnia 9 lutego 2016 r. P. G. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej zważył co następuje:
W ocenie Sądu II instancji skarga kasacyjna złożona w przedmiotowej sprawie została częściowo oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Sąd podał, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w W. w udzieleniu informacji prasowej, złożona przez P. G. - redaktora naczelnego dziennika "[...]". Skarga ta dotyczyła bezczynności polegającej na nieudzieleniu informacji wskazanych we wniosku z dnia 7 października 2014 r. Bezczynność w udzieleniu informacji publicznej może mieć miejsce tylko wówczas, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, a adresat wniosku jest zobowiązany do jej udzielenia.
Stwierdził, że stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1226 ze zm.), Polski Związek Łowiecki jest zrzeszeniem osób fizycznych i prawnych, które prowadzą gospodarkę łowiecką poprzez hodowlę i pozyskiwanie zwierzyny oraz działają na rzecz jej ochrony poprzez regulację liczebności populacji zwierząt łownych (na temat statusu tego Związku zob. też wyrok TK z dnia 6 listopada 2012 r., K 21/11, OTK-A 2012, nr 10, poz. 119). Zarazem na mocy art. 35a ust. 2 tej ustawy przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) regulujące zasady nadzoru nad stowarzyszeniami stosuje się odpowiednio do nadzoru nad działalnością Polskiego Związku Łowieckiego. Podobnie w myśl art. 35 ust. 3 ustawy - Prawo łowieckie, przepisy regulujące zasady gospodarki finansowej stowarzyszeń stosuje się odpowiednio do gospodarki finansowej Polskiego Związku Łowieckiego. W tym kontekście do zrzeszenia jakim jest Polski Związek Łowiecki odnieść można odpowiednio myśl zawartą w wyroku NSA z dnia 8 lipca 2015 r., I OSK 1514/14, że nie sposób stowarzyszeniom stawiać analogiczny standard wymagań, jak organom administracji. W konsekwencji nie każda informacja będąca w dyspozycji Polskiego Związku Łowieckiego bądź odnosząca się do jego funkcjonowania będzie informacją publiczną podlegającą udostępnieniu przez ten Związek w trybie u.d.i.p., lecz tylko ta, która odnosi się do wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym (por. cytowany wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r., I OSK 1514/14). Tylko te kwestie względem podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. ustawodawca traktuje jako informacje o sprawie publicznej, pozostałą zaś materię a contrario uznać należy za niepubliczną, a zatem stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. za niebędącą informacją publiczną. Znajduje to potwierdzenie w samym art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, wskazującym, że "obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa." Przedstawione ograniczenie zakresowe dostępu do informacji o działalności osób i jednostek innych niż organy władzy państwowej czy osoby pełniące funkcje publiczne oraz samorządy gospodarcze i zawodowe - przewidział już ustrojodawca. Przyjęcie zatem, że od wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. podmiotów można żądać innych informacji, niż z zakresu wykonywania zadań władzy publicznej czy gospodarowania mieniem publicznym - byłoby nadmierną ingerencją w sferę informacyjną tych podmiotów, wykraczającą poza standard konstytucyjny.
Na gruncie niniejszej sprawy wskazać wypada, że zadania Polskiego Związku Łowieckiego o charakterze publicznym określił ustawodawca w art. 34 ustawy - Prawo łowieckie, wskazując, że do zadań tego Związku należy:
1) prowadzenie gospodarki łowieckiej;
2) troska o rozwój łowiectwa i współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, w zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych zwierząt dziko żyjących;
3) pielęgnowanie historycznych wartości kultury materialnej i duchowej łowiectwa;
4) ustalanie kierunków i zasad rozwoju łowiectwa, zasad selekcji populacyjnej i osobniczej zwierząt łownych;
5) czuwanie nad przestrzeganiem przez członków Polskiego Związku Łowieckiego prawa, zasad etyki, obyczajów i tradycji łowieckich;
6) prowadzenie dyscyplinarnego sądownictwa łowieckiego;
7) organizowanie szkolenia w zakresie prawidłowego łowiectwa i strzelectwa myśliwskiego;
8) prowadzenie i popieranie działalności wydawniczej i wystawienniczej o tematyce łowieckiej;
9) współpraca z pokrewnymi organizacjami zagranicznymi;
10) wspieranie i prowadzenie prac naukowych w zakresie gospodarowania zwierzyną;
11) prowadzenie i popieranie hodowli użytkowych psów myśliwskich i ptaków łowczych;
12) realizacja innych zadań zleconych przez ministra właściwego do spraw środowiska.
W kontekście zaś gospodarki finansowej Polskiego Związku Łowieckiego Sąd zwrócił uwagę na art. 35 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo Łowieckie, który stanowi, że działalność Polskiego Związku Łowieckiego jest finansowana z funduszy własnych, wpisowego, składek członkowskich, zapisów i darowizn oraz dochodów z działalności gospodarczej, zaś dochód z działalności gospodarczej Polskiego Związku Łowieckiego oraz kół łowieckich służy wyłącznie realizacji ich celów statutowych i nie może być przeznaczony do podziału między członków. Przy tym mienie Polskiego Związku Łowieckiego i kół łowieckich nie podlega podziałowi między członków.
W ocenie Sądu odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i w tej konkretnej sprawie, nie wyjaśnił w sposób dostateczny dwóch podstawowych, wskazanych wcześniej przesłanek, niezbędnych do ustalenia czy adresat wniosku jest bezczynny. Ustalenia wymaga bowiem czy adresat wniosku był zobowiązany do udostępnienia żądanej informacji i czy wniosek z 7 października 2014 r. dotyczył informacji publicznej.
Wnioskodawca domagał się przysłania kopii protokołów i podjętych uchwał z posiedzeń zarządu Okręgowego PZŁ w 2014 r. Dokumenty te są informacją publiczną tylko wówczas, gdy dotyczą zadań publicznych określonych w artykule 34. ustawy Prawo łowieckie bądź też funduszy publicznych, którymi dysponował Zarząd Okręgowy.
Sąd I instancji, uznając, że cała wskazana we wniosku informacja jest informacją publiczną naruszył art. 3a ustawy Prawo prasowe. Przepis ten może bowiem znaleźć zastosowanie dopiero wówczas, gdy obie wskazane wcześniej kwestie zostały pozytywnie przesądzone. Adresat wniosku, gdyby pozostawić w obrocie prawnym wyrok Sądu I instancji byłby związany zarówno sentencją wyroku, jak i klasyfikacją informacji zawartą w jego uzasadnieniu, a tym samym byłby zobowiązany do udostępnienia informacji w całości z ewentualnymi ograniczeniami wynikającymi z art. 5 u.d.i.p. Z tego względu, na tym etapie postępowania sąd winien ocenić, które z żądanych informacji posiadają walor informacji publicznej i dopiero w tym zakresie orzec o konieczności rozpoznania wniosku, wskazując, że jest to informacja publiczna. Jeżeli zaś zostanie ustalone, że wskazane we wniosku protokoły i uchwały nie zawierają informacji publicznej Sąd I instancji winien rozważyć czy skarga na bezczynność jest zasadna.
Według Sądu nie jest natomiast usprawiedliwiony zarzut naruszenia przepisu art. 50 p.p.s.a. na skutek uznania, że skarżącemu przysługuje przymiot strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Abstrahując od meritum sprawy należało zauważyć, że w toku postępowania przed Sądem I instancji skarżący P. G. wykazał, że jest redaktorem naczelnym dziennika "[...]" oraz potwierdził, że K. M. wystąpił o sporną informację w imieniu redakcji. Redaktor naczelny posiadał legitymację do wniesienia w niniejszej sprawie skargi, bowiem zgodnie z art. 25 ust. 1 Prawa prasowego to redaktor naczelny kieruje redakcją określonego tytułu prasowego. Zatem w sytuacji, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej wnosi dziennikarz działający w imieniu określonego dziennika, interes prawny w postępowaniu zainicjowanym tym wnioskiem będzie miał dziennik, a nie tylko wnioskodawca, jako osoba fizyczna. Redaktorowi naczelnemu takiego dziennika – jako osobie kierującej na mocy art. 25 ust. 1 Prawa prasowego jego redakcją – przysługuje legitymacja do wniesienia skargi w takim postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej, a kontrola ta, o czym stanowi § 2 powołanego wyżej artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta po myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) obejmuje również bezczynność organów.
W literaturze przyjmuje się, iż z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (T. Woś, H. Krysiak - Molczyk i M. Romańska. Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydawnictwo Prawnicze "Lexis - Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed
sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo "Lexis - Nexis", Warszawa 2006, str. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności.
Przedmiotem skargi jest prawo do informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 782) dalej u.d.i.p. Powyższa ustawa w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. Jednocześnie ustawa w bardzo wąskim zakresie odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego – dalej k.p.a. – stanowiąc, że jedynie w kwestii wydania decyzji stosuje się przepisy k.p.a. Wobec powyższego w przypadku, gdy skarga na bezczynność dotyczy udostępnienia informacji publicznej, nie musi być ona poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
W orzecznictwie przyjęto, że informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów (vide: wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r. II SA/181/02, wyrok NSA z dnia 18 września 2008 r., I OSK 315/08, wyrok SA z dnia 20 października 2002 r., II SA 1956/02). W szczególności stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i f u.d.i.p. informację publiczną stanowi informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy, w tym o przedmiocie ich działalności, kompetencjach oraz majątku, którym dysponują, a także informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 w tym o przedmiocie ich działalności i kompetencjach oraz o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5, w tym majątku którym dysponują.
Jak wynika z przedstawionego wyżej stanu faktycznego, niniejsza sprawa podlega ponownemu rozpoznaniu przez sąd I instancji w związku z wyrokiem NSA z dnia 17 marca 2016 r. uchylającym wyrok z dnia 4 lutego 2015 r.
Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ zasadniczej zmianie lub po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zmienił się stan prawny sprawy (wyrok NSA z dnia 9 lipca 1998 r.
I PKN 226/98).
Sąd II instancji dokonał wykładni przepisów ustawy o informacji publicznej (art. 1, art. 4, art. 6) a także ustawy prawo prasowe (art. 3a) i ustawy prawo łowieckie (art. 34 i art. 35 ust. 1 i 2). Jednocześnie zobowiązał Sąd I instancji do oceny żądanych przez skarżącego protokołów z posiedzeń Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w W. za rok 2014 w celu ustalenia, które z żądanych informacji posiadają walor informacji publicznej. Ustalenie, że protokoły zawierają informację publiczną powoduje, że skarga na bezczynność jest zasadna.
W związku z treścią uzasadnienia wyroku NSA, Sąd I instancji zażądał od Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w W. wszystkich protokołów z posiedzeń Zarządu tego podmiotu za rok 2014.
Po zapoznaniu się z nimi Sąd stwierdził, że część danych zawartych w protokołach i uchwałach może stanowić informację publiczną.
Jednocześnie uznał, że tak wytworzona informacja publiczna, po dokonaniu analizy wszystkich protokołów i uchwał jest nową informację, która może stanowić informację przetworzoną, o której mówi art. 3 ust. 1 ustawy u.d.i.p.
W wyroku NSA na temat tego rodzaju informacji brak jest jakichkolwiek wskazań. Zasadnicza zmiana stanu faktycznego skutkuje tym, że tutejszy Sąd nie jest związany treścią wyroku NSA.
Art. 3a ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia: do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Ustawa o udostępnieniu informacji publicznej nie zawiera definicji informacji przetworzonej.
W literaturze i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie formie i treści, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego (M. Bernaczyk, M. Jabłoński, K. Wygoda Biuletyn Informacji Publicznej. Informatyka administracji, Wrocław 2005, strona 87). Wytworzenie takiej informacji wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej określonego działania intelektualnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących się w jego posiadaniu informacji i nadania skutkom tego działania cech informacji publicznej (vide: wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 września 2005 r. II SA Kr 984/05).
Badanie wszystkich protokołów z posiedzeń Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego, pod kątem oddzielenia informacji o charakterze publicznym od niemających takich cech, według kryteriów wskazanych w uzasadnieniu wyroku NSA jest według Sądu działaniem intelektualnym, a tak wytworzona informacja jest informacją nową jakościowo.
W wyroku NSA na temat tego rodzaju informacji brak jest jakiegokolwiek odniesienia. Fakt, że żądana informacja może stanowić informację przetworzoną, Sąd mógł ustalić po analizie żądanych przez wnioskodawcę protokołów i uchwał.
Uzyskanie takiej informacji, zgodnie z powołanym art. 3 ust. 1 u.d.i.p. może nastąpić w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Istnienie interesu publicznego w uzyskaniu omawianej informacji powinien wykazać zainteresowany.
Stwierdzenie powyższe odnosi się również do skarżącego – dziennikarza, redaktora naczelnego dziennika "[...]".
Zgodnie bowiem z art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz.U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 ze zm.) w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Zatem rozpoznanie wniosku skarżącego musi się wiązać z dalszymi ustaleniami i wyjaśnieniem okoliczności istotnych dla rozpoznania sprawy, o których mowa wyżej.
Tym samym należało rozpoznanie wniosku przekazać organowi. Rozpoznając wniosek i uznając, że część informacji ma charakter informacji przetworzonej zobowiązany wezwie skarżącego do wykazania interesu publicznego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 u.d.i.p. Po spełnieniu przez zainteresowanego żądania organy po analizie protokołu z posiedzenia Zarządu PZŁ wytworzą stosowną informację według wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazać w tym miejscu należy, że Sąd II instancji stwierdził, że zadania Polskiego Związku Łowieckiego o charakterze publicznym określił ustawodawca w art. 34 ustawy Prawo łowieckie, w zakresie zaś gospodarki finansowej Związku należy wziąć pod uwagę art. 35 ust. 1 i 2 Prawa łowieckiego. Ten ostatni przepis stanowi, że działalność Polskiego Związku Łowieckiego jest finansowana z funduszy własnych, wpisowego, składek członkowskich, zapisów darowizn oraz dochodów z działalności gospodarczej, zaś dochód z działalności gospodarczej Polskiego Związku Łowieckiego oraz kół łowieckich służy wyłącznie realizacji ich celów statutowych i nie może być przeznaczony do podziału między członków.
Art. zaś 34 ustawy – Prawo łowieckie wskazuje, że do zadań Związku należy:
1) prowadzenie gospodarki łowieckiej;
2) troska o rozwój łowiectwa i współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, w zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych zwierząt dziko żyjących;
3) pielęgnowanie historycznych wartości kultury materialnej i duchowej łowiectwa;
4) ustalanie kierunków i zasad rozwoju łowiectwa, zasad selekcji populacyjnej i osobniczej zwierząt łownych;
5) czuwanie nad przestrzeganiem przez członków Polskiego Związku Łowieckiego prawa, zasad etyki, obyczajów i tradycji łowieckich;
6) prowadzenie dyscyplinarnego sądownictwa łowieckiego;
7) organizowanie szkolenia w zakresie prawidłowego łowiectwa i strzelectwa myśliwskiego;
8) prowadzenie i popieranie działalności wydawniczej i wystawienniczej o tematyce łowieckiej;
9) współpraca z pokrewnymi organizacjami zagranicznymi;
10) wspieranie i prowadzenie prac naukowych w zakresie gospodarowania zwierzyną;
11) prowadzenie i popieranie hodowli użytkowych psów myśliwskich i ptaków łowczych;
12) realizacja innych zadań zleconych przez ministra właściwego do spraw środowiska.
Zatem informacją publiczną podlegającą udostępnieniu przez Zarząd Okręgowego PZŁ w W. jest informacja odnosząca się do wykonania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym w zakresie wskazanym w art. 34 i art. 35 ustawy prawo łowieckie.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 149 § 1 i art. 200, art. 205 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło